«فمینیسم‏» و بی اعتنایی به نهاد «اخلاق‏»

اهمیت اخلاق و تزكیه نفس درسلامت انسان‏ها و جوامع مختلف و نجات آن‏ها از مشكلات مفاسد اجتماعی، جنگ و خونریزی‏ها و . . . بركسی پوشیده نیست . هدف مهم بعثت رسول خاتم (ص) نیز تعلیم و تربیت و تتمیم مكارم اخلاقی بوده است . بی‏تردید اگر انسان بخواهد به سعادت و كمال اخلاقی نائل آید،
شنبه، 11 اسفند 1386
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
«فمینیسم‏» و بی اعتنایی به نهاد «اخلاق‏»
«فمینیسم‏» و بی اعتنایی به نهاد «اخلاق‏»
«فمینیسم‏» و بی اعتنایی به نهاد «اخلاق‏»
نويسنده:سيد ابراهيم حسيني
منبع:مجله پرسمان
اهمیت اخلاق و تزكیه نفس درسلامت انسان‏ها و جوامع مختلف و نجات آن‏ها از مشكلات مفاسد اجتماعی، جنگ و خونریزی‏ها و . . . بركسی پوشیده نیست . هدف مهم بعثت رسول خاتم (ص) نیز تعلیم و تربیت و تتمیم مكارم اخلاقی بوده است . بی‏تردید اگر انسان بخواهد به سعادت و كمال اخلاقی نائل آید، باید در زندگی از اصولی پیروی كند; و لازمه پیروی از اصول، داشتن روشی معین است . این امر خود مستلزم سیر در یك جهت مشخص و پرهیز از امور موافق با هوس‏های زودگذر و مباین با هدف زندگانی و اصول پذیرفته شده است . بنابراین، تسلط انسان بر خویشتن و تزكیه نفس، برای تحقق زندگی معقول و انسانی ضرورت دارد; زیرا بشر موجودی متفكر با خواسته‏های بی‏نهایت است و اگر برای زندگی‏اش ضابطه‏ای نشناسد، خود و جهان را به تباهی می‏كشاند . در واقع در صحنه اجتماع ، مرز میان حیوان و انسان، اخلاق و رفتارهای شایسته است . در مساله زن و مرد در زندگی معاصر با دو بینش مواجه هستیم . در یك بینش، عقیده بر این است كه انسان به خودی خود و بدون توجه به ارزش‏های الاهی یا قراردادی انسانی اختیار بدنش را دارد . بر اساس بینش اومانیستی و لیبرالیستی، انسان در آزادی جسمی‏اش هیچ قید و بندی ندارد; هر چه می‏خواهد می‏خورد، هر چه می‏خواهد می‏نوشد هر چه مایل است می‏پوشد و با غریزه‏هایش هر طور می‏خواهد، بی‏هیچ مشكلی رفتار می‏كند . براساس این بینش، دیگر جا و معنای معقولی برای حجاب، عفت و . . . نمی‏ماند . اصل بر برهنگی (عدم محدودیت در پوشش یا به واسطه پوشش) است و حجاب حالتی است كه انسان در پذیرش یا رد آن آزاد است . با این مبنا، بنیاد اخلاق یا نهاد خانواده سست می‏گردد .
بر اساس بینش دوم، غرائز بشر، صرفا یك نیاز و مایه تداوم زندگی‏اش تلقی می‏شود نه یك ارزش . از این رو، معتقد است این نیاز غریزی باید به نحو معقول و معتدل ارضا شود; زیرا غریزه جنسی انسانیت انسان را تشكیل نمی‏دهد . بنابراین، باید در محدوده نیازها بررسی شود و شرایط مناسب برای ارضای متوازن و معقول آن فراهم آید . با این نگرش، برای حفظ انسانیت انسان، وجود انضباط و قید و بند عامل مصونیت است نه محدودیت . () در حقیقت در چنین مواردی مساله تعارض «دوآزادی‏» یا «دو قید» با یكدیگر است نه تعارض «آزادی‏» با «قید و محدودیت‏» و ترجیح محدودیت‏بر آزادی; به عبارت دیگر، مساله تعارض بین «آزادی انسانی‏» و «آزادی حیوانی‏» است . آزادی انسانی مقید است‏به عقیده، اخلاق و فضیلت، و به حریت و آزادگی انسان می‏انجامد () . آزادی حیوانی نیز به غرائز و شهوات پایان‏ناپذیر مقید است و به اسارت نفس و نابودی ارزش‏ها و استعدادهای انسانی منتهی می‏شود . انسانی كه هیچ حدود و مرزی نمی‏شناسد و ضابطه‏ای برای زندگی‏اش ندارد، در بند خواهش‏های نفسانی است و به تعبیر حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) به سان اسب چموش افسار گسیخته‏ای است كه تا صاحبش را زمین نزند و به هلاكت نرساند، آرام نمی‏گیرد . آن كه به ندای هوس‏های نفسانی پاسخ مثبت می‏دهد و بدون توجه به نتیجه كار، مطیع آن‏ها می‏گردد، از قید مذهب و اخلاق و انسانیت آزاد است; ولی اسیر غرائز به شمار می‏آید; نیروی مقابله با فریب‏های نفس را از دست داده است و سقوط و نابودی حقیقت وجودی‏اش قطعی است .
ناگفته نماند غریزه جنسی یكی از غرائز انسان و یكی از واقعیت‏های وجودی او است . اسلام هیچ واقعیتی، از جمله غریزه جنسی، را نادیده نگرفته و هرگز بهره‏مندی از این غریزه را خلاف معنویت و روحانیت ندانسته است . همه محدودیت‏ها و ممنوعیت‏هایی كه شریعت اسلامی برای غریزه جنسی در نظر گرفته، فقط برای آن است كه به این اسب چموش لگام زند و آن را از تازیانه و تحریك بی‏جای رهگذران حفظ كند تا مبادا به سركشی روی آورد و به جامعه آسیب رساند . پیامبر اكرم (ص) فرموده است: «نگاه به نامحرم، تیری از تیرهای مسموم شیطان است .» () علی (ع) از روی تواضع به همه جز زنان جوان سلام می‏كردو در تبیین علت این امر می‏فرمود: «چون می‏ترسم در فتنه واقع شوم .» () این دیدگاه با دیدگاه فمینیستی كه می‏گوید، هیچ مكانی به زن یا مرد اختصاص ندارد، آن‏ها باید دوشادوش یكدیگر در همه جا از محیط آموزشی گرفته تا سینما و پارك و استخر به طور مختلط فعالیت داشته باشند - و احیانا در توجیه آن می‏گویند این كار به اجتماعی شدن و رشد ما كمك می‏كند - بسیار فاصله دارد . در شریعت اسلامی ارتباط سالم دختران و پسران ممنوع نیست; اما رفاقت آن‏ها باهم و اختلاط آن‏ها با یكدیگر ناپسند است و مردان و زنان از دوستی براساس شهوت و ارتباط بر قرار كردن با یكدیگر به صراحت نهی شده‏اند . () گوهر شریف انسانیت جز باطهارت و تقوا و انضباط اخلاقی قابل اكتساب نیست و اباحه‏گرایی و لیبرالیسم جز تباهی فضائل اخلاقی و ارزش‏های انسانی رهاوردی ندارد . بدیهی است مساله لزوم دسترسی نوجوانان به اطلاعات جامع در مسائل مربوط به تولیدمثل و بلوغ جنسی كه در سراسر متن پیش نویس سند پكن به آن اشاره‏های متعدد شده - باتوجه به این كه این گونه آموزش‏ها در كشورهای غربی به صورت افسار گسیخته و بدون نظارت خانواده به عنوان مشوق نوجوانان برای برقراری ارتباطات قبل از ازدواج و قبل از رشد فكری و عقلی كافی صورت می‏گیرد - به تزلزل پایه‏های اخلاقی جامعه و نابودی اركان خانواده می‏انجامد . امروزه، در پرتو گرایش‏های فمینیستی، بی‏توجهی به اخلاق، چنان رشد كرده است كه جهانگردی سكس به عنوان استراتژی توسعه توسط آژانس‏های كمك بین المللی پیشنهاد گردید و برای نخستین بار باحمایت و برنامه‏ریزی بانك جهانی، صندوق بین المللی پول و آژانس توسعه بین المللی امریكا روبه‏رو شد . ()
موضوعاتی كه از اواخر دهه 1960 از سوی فمینیست‏ها مطرح شد مانند سقط جنین، رپ، ناهمجنس خواهی اجباری، هرزه‏نگاری، «فن‏آوری تولید مثل‏» كه اصطلاحا «مادر میانجی‏» () خوانده می‏شود و سوسیالیسم جنسی و خانواده گسترده به جای خانواده هسته‏ای و . . . جایی برای تعهدات اخلاقی باقی نگذارده است . اصولا تعهد یعنی محدودیت آزادی، البته محدودیت آزادی; حیوانیت و حیوان زیستن . اعطای حق خودداری از تمكین جنسی به زنان در مقابل همسر، همراه با نارسایی‏های موجود در خانه و اجتماع موجب شده آثار تجاوزات جنسی به ویژه زنا با محارم به شدت افزایش یابد .
در پایان باید یادآور شد، تفكر جدایی اخلاق از دین نیز محصول سكولاریسم است كه بعد از رنسانس مطرح شد . به نظر می‏رسد، بدون داشتن عقاید دینی و حداقل اعتقاد به خدا و قیامت، اخلاق بنیانی استوار نخواهد داشت; زیرا اگر هدفمندی خلقت‏به فراموشی سپرده شود و انسان خود را آزاد آزاد پندارد، هیچ‏گاه احساس گناه نخواهد كرد . به سهولت می‏توان دریافت عفت و فحشا تنها در جوامعی مفهوم ومصداق دارند كه در آن‏ها زناشویی و اختصاص دو همسر به یكدیگر معنا داشته باشد . در غیر این صورت نه پاكدامنی و نه روسپی‏گری هیچ كدام از یكدیگر تمایز ندارند و به صفات بد و خوب موصوف نمی‏گردند . اصولا بر مبنای لیبرالیسم و نیز نسبی گرایی در ارزش‏ها و اصالت دادن به خواست‏بشر به جای مصلحت (اومانیسم)، برای اخلاق و ارزش گذاری (تعالی وانحطاط) اخلاقی جایی باقی نمی‏ماند . یكی از نویسندگان غربی بر مبنای لیبرالیسم و اومانیسم می‏نویسد: () «همجنس بازی مبتنی بر رضایت، كاملا مشروع بوده و مجازات مرتكبان این عمل شنیع ناروا شمرده می‏شود; زیرا حق همجنس بازی یك حق طبیعی بشر است و به همان اندازه مقدس و قابل دفاع است كه حق پرستش خدای متعال در عقاید مذهبی مقدس و قابل دفاع است . ()
به گفته روان شناسان «احساس گناه، نتیجه كنش متقابل لذت و ترس و مبتنی بر لذت‏های ممنوع است .» این كه احساس گناه با مفهوم مذهبی گناه پیوندی بسیار نزدیك دارد، به هیچ وجه اتفاقی نیست . شخصی كه از لذتی ممنوع (مثلا عمل خلاف عفت) بهره‏مند شد، مرتكب گناه گردیده است و ممكن است از ترس تنبیه (در این زندگی و آن جهان) رنج‏ببرد . یكی از رسالت‏های بسیار متنوع مذهب، اهمیت آن به منزله یك منبع ترس و احساس مسؤولیت در گستره اعمال لذت بخش خاصی است كه ممكن ست‏بروز آن به برخوردهای اجتماعی انجامد . بنابراین، احساس گناه به عنوان یك ناظم درونی رفتار عمل می‏كند . () بنیان اخلاق بر احساس مسؤولیت استوار است و مسؤولیت هنگامی مفهوم پیدا می‏كند كه در هستی، خدایی و حكمتی و شعوری باشد; وگرنه به گفته منطقی و مهم متفكر بزرگ روسی «داستایفسكی‏»: «اگر خدا نباشد، همه كارها و همه چیز جایز است‏» . این بدان جهت است كه غالبا میان خواسته‏های نفسانی و اصول اخلاقی تضاد وجود دارد . ارضای تمایلات نفسانی فقط با زیر پا نهادن اصول اخلاقی میسر است و رعایت اصول اخلاقی مستلزم تحمل محرومیت‏ها و ناگواری‏ها و چشم پوشی از لذت‏ها است . در این صورت، انسان‏های فاقد باورهای دینی و دارای تفكر اومانیستی یا اگزیستانسیالیستی و اباحه‏گرایی لیبرالیستی به چه دلیل به این محرومیت‏ها تن در دهند؟ ! به عبارت دیگر، ضمانت‏های اخلاقی و قانونی عامل عمده پیشرفت تمدن انسانی است; اما اخلاق و قانون بدون دین مانند آتشی در دور دست است كه روشنی نمی‏بخشد; () و این است واقعیت كلام «فوكو» ، فیلسوف پست مدرن قرن بیستم، كه می‏گوید: «به دنبال مرگ خداوند در قرن نوزدهم، بشر نیز در قرن بیستم مرد» . () بحران هویت جوانان و گسترش اعتیاد و بزهكاری‏های اجتماعی در همین امر ریشه دارد . «پل والری‏» ادیب و متفكر فرانسوی می‏گوید: «بحران تمدن غرب، در فقدان نظامی مشخص برای زیستن و اندیشیدن است‏» . و شاعر معروف آمریكایی «تی . اس . الیوت‏» «ظهور انسان میان تهی را از ویژگی‏های مهم انسان عصر مدرن‏» می‏داند . این بدان جهت است كه فرهنگ ماتریالیستی غرب و نیز اندیشه مدرنیته مذهب را امری سلیقه‏ای و دل‏خواه می‏داند و انسان را به كلی بریده از مبدا و معاد تفسیر می‏كند .
در جامعه سنتی، مذهب تصویری كلی از جهان را در اختیار فرد می‏گذارد و توجیه نهایی رفتار اخلاقی به عهده جهان بینی مذهبی است . در دنیای مدرن، مذهب مرجع نهایی نیست و به جای آن علم بر این مسند نشسته است . پی‏آمد قطعی رد تفسیر مذهبی از جهان و پذیرش تفسیر علمی بی‏گمان تهی شدن زندگی از معنا، بی‏هدف نمودن هستی، توجیه ناپذیری ارزش‏ها و در نتیجه پیروزی نیهیلیسم است . به گمان نیچه، نیهیلیسم سرنوشت محتوم دنیای مدرن به شمار می‏آید . ()
بنابراین، بر مبنای نظریات اومانیستی و لیبرالیستی، اخلاق معنا و جایگاهی معقول ندارد و چنانچه چیزی به نام اخلاق مطرح شود، صرفا در تنظیم روابط مادی و براساس محاسبات مادی است و با كمال انسانی هیچ ارتباطی ندارد . ()

پی‏نوشت:

1 . ر . ك: ده گفتار، شهید مطهری، ص 15- 19 .
2 . علی (ع) درباره تقوا و ضبط نفس می‏فرمایند «ان تقوی الله مفتاح سداد و دخیره معاد و عتق من كل ملكة و نجاة من كل هلكة . . .» .(نهج البلاغه، خطبه 230)
3 . النظرة سهم مسموم من سهام ابلیس فمن تركها خوفا من الله، اعطاه الله ایمانا و بعد حلاوته فی قلبه .(علامه مجلسی، بحارالانوار، ج‏104، ص‏38)
4 . قال الصادق (ع): كان رسوال الله (ص) یسلم علی النساء و یرددن علیه السلام و كان امیرالمؤمنین (ع) یسلم علی النساء و كان یكره ان یسلم علی الشابة منهن و یقول: اتخوف ان تعجبنی صوتها فیدخل علی اكثر مما اطلب من الاجر .(علامه مجلسی، بحارالانوار، ج‏40، ص‏335)
5 . نساء (4): 25، مائده (5): 5 .
6 . نگاهی به فمینیسم، ص 47 .
7. Surrogate mother یعنی زنی كه در مقال پول حاضر است از راه تلقیح مصنوعی یا به شیوه‏ای دیگر برای زنی كه نازا است، فرزند آورد .
8. Andrew Altman: Arguing About law, An Introduction to legal philosophy, New york: Wadsworth publishing company, 1996, P.146
9. Consider again the case of homosexual conduct. persons who find themselves ithhomosexual tendencies reasonably ...
10 . برای اطلاع بیش‏تر ر . ك: فلسفه اخلاق، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی .
11 . هیجان‏ها، روبرت پلاچیك، ترجمه محمود رمضان زاده، ص 188 و 189 .
12 . ر . ك: مسؤولیت و سازندگی، علی صفایی، ص‏21- 27; انسان و مذهب، احمد بهشتی، ص‏71- 73 .
13 . گذر از مدنیته؟ نیچه، فوكو و لیوتار و دریدا، شاهرخ حقیقی، ص‏20 .
14 . همایش تربیت در سیره و كلام امام علی (ع)، نشر تربیت اسلامی، ص 45 .



تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم