معرفی گلپر و خواص درمانی آن

گلپر گونه‌های مختلفی دارد که بعضی از گونه‌ها سمّی می‌باشند. در اینجا به نام علمی و مشخصات مربوط به یک نوع گلپر که در ایران می‌روید و خواص درمانی نیز دارد اشاره شده است.

نام علمی:

Heracleum persicum Desf.، نام فرانسه Berce de perse و نام انگلیسی آن Persian marjoram می‌باشد.

تیره گیاه:

جعفری Umbelliferae

نوع گیاه:

بوته.

مشخصات ظاهری:

گیاهی است علفی و چند ساله به ارتفاع حدود یک متر، خودرو و معطر، ساقه‌های گیاه خط‌دار، توخالی و کرکدار و برگ‌های آن منقسم، دندانه‌دار، نوک تیز و به شکل پنجه غاز می‌باشند. در انتهای ساقه، گل دهنده و گل‌های آن سفید رنگ، مجتمع و به صورت چتر خوشه‌ای با گلبرگ‌هایی چاکدار هستند. میوه‌اش (گلپر) ضخیم، معطر، تخم مرغی شکل، سطح پشتی میوه دارای 4 رگه قهوه‌ای و طولی و رنگ میوه سبزِ تیره می‌باشد.

طبیعت گلپر:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن گرم و خشک است.

رویش جغرافیایی:

در اغلب نواحی جنگلی، دامنه کوه‌ها و اطراف آبگیرهای کشورهای اروپایی، آسیایی، آفریقایی و در ایران بیشتر در استان‌های البرز، تهران و چهارمحال بختیاری انتشار دارد.
ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در گلپر: اسانس روغنی فرّار و غیره در آن تشخیص داده شده است.

بخش مورد استفاده:

میوه (گلپر). در ضمن برگ، ساقه و ریشه‌ی گیاه نیز خواص دارویی دارند.

نحوه مصرف گلپر:

معمولاً گلپر سائیده را به عنوان چاشنی و معطر کننده غذاها استفاده می‌کنند و در صنایع غذایی نیز کاربرد دارد. در طب سنتی برای درمان بیماری‌ها مقدار و نحوه مصرف آن را پزشک تشخیص داده و تجویز می‌کند.

خواص درمانی:

ضد نفخ معده و هضم کننده غذا، ضد میکروب قوی و دفع کننده سموم از بدن، اشتهاآور و شیرافزا، ضدعفونی کننده و دفع کننده انواع کرم‌ها، برطرف کننده بوی بد دهان و خارج کننده عفونت‌های دستگاه تنفسی، تحلیل برنده ورم بواسیر و ضد هیستری، تقویت کننده حافظه و مقوی قوه باه، مسکن دردهای عمومی بدن و ضد تشنج، التیام‌بخش زخم مقعد و بندآورنده خونریزی می‌باشد.

تذکر:

زیاده‌روی در مصرف گلپر برای خانم‌های باردار مضر و در صورت استفاده باعث سقط جنین می‌شود. در ضمن استفاده از آن برای اشخاص مبتلا به بیماری‌های ریوی نیز مضر است.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.