لطفا مرا نشوييد

دکتر کتايون خوشابي/ روان‌پزشک کودک و نوجوان
در سنين مختلف ممکن است کودکان ترس از آب يا حمام رفتن داشته باشند. گاهي اوقات اين ترس در شيرخواران وجود دارد که خيلي راحت توصيه مي‌شود از کلاه‌هاي لبه‌داري که مخصوص حمام کردن شيرخواران است استفاده شود تا حداقل آب وارد چشم و دهان‌شان شود و راحت‌تر حمام کردن را تحمل کنند. در سنين کمي بالاتر روش‌هاي حساسيت‌زدايي از آب براي کاهش ترس از حمام توصيه مي‌شود، به اين شکل که مثلا وان حمام کودک يا تشتي را از آب پر کنند و کودک را براي آب‌بازي تشويق کنند در اين تشت بنشيند.
با توجه به ترس از آب در کودکان بهتر است ابتدا ميزان آب در لگن کم باشد و در طول جلسات آينده ميزان آب را بيشتر کنند. فرآيندي که در حين حضور کودک در لگن مي‌گذرد بسيار مهم است. اين فرآيند بايد مفرح و بانشاط باشد. توصيه مي‌شود والدين در آب با بچه‌ها بازي کنند. در مورد بچه‌هايي که از آب پاشيدن مي‌ترسند، والدين بايد از اين کار بپرهيزند و بازي با آب را به عهده فرزند بگذارند. در حين آب بازي والدين مي‌توانند از فرصت‌ها استفاده کرده و آب را به تمامي نقاط بدن کودک برسانند.

بچه‌هايي که حين بازي با آب ساعات خوشي را گذرانده باشند معمولا بعد از مدتي ترس از حمام در آنها کاهش مي‌يابد. وقتي سن کودک بالاتر مي‌رود حتما بايد والدين دو ليف جفت داشته باشند که يکي را به دست کودک بدهند و ديگري را خود براي شستشوي کودک استفاده کنند. به اين ترتيب کودک، خود را در امر حمام کردن شريک مي‌داند و همکاري مي‌کند. معمولا مشکل‌ترين بخش در حمام کردن کودکان شستشوي سر است که در سنين پايين مي‌توان از کلاه‌ لبه‌دار و در سنين بالاتر از دوش‌هاي دستي استفاده شود که سر کودک به عقب برگردانده شود و حتي‌الامکان اختيار به کودک داده شود تا هر موقع راحت است سرش را زير دوش بگيرد.

حتي‌المقدور نبايد گذاشت آب زيادي به صورت بچه پاشيده شود. برخي والدين از شامپوهاي عروسکي براي از بين بردن ترس کودک از شستشوي سر استفاده مي‌کنند. استفاده از اين شامپوها خوب است چون عروسک موجودي است که بچه با آن ارتباط برقرار مي‌کند و ممکن است در تسهيل امر شستشوي سر تا حدي موثرباشد اما اين موضوع در مورد تمامي کودکان صدق نمي‌کند. در مورد کودکاني که با شامپو کردن سر مشکل دارند مي‌توانيم اين شستشو را روي عروسک‌هاي آنها بازسازي کنيم، يعني از بچه بخواهيم عروسک‌اش را به حمام آورده و آن را بشويد.
شامپو کردن سر عروسک توسط کودک حساسيت او نسبت به شامپو کردن سر خودش را کاهش مي‌دهد. اينکه به کودک القاء کنيم خود تو در حمام کردن نقش داري و مستقلي که هر جا مي‌خواهي حمام کردن را متوقف کني باعث مي‌شود کودک همکاري بهتري داشته باشد.
منبع: http://www.salamat.com
/ج