بوليميا، بيماري دختران جوان
نويسنده:فهيمه گلرخيان
«بوليميا» يک اختلال ذهني است که مانکن ها، دختران نوجوان و جوان را گرفتار مي کند و با يک دوره غذا نخوردن مشخص مي شود. بوليميا يک بيماري روحي و ذهني است که فرد مبتلا، احساس گرسنگي شديدي کرده و در پي تنش هاي روحي در مقطع زماني کوتاهي، مقادير زيادي غذا مصرف مي کند و به سبب کنترل نداشتن بر غذا خوردن و براي جلوگيري از افزايش وزن به رفتارهاي جبراني دست مي زند.
معمولاً اين گونه افراد تسلطي بر غذاخوردن ندارند و غذاهايي را که کالري بالايي دارند و بلع و استفراغ آنها راحت است، انتخاب مي کنند. ترس از افزايش وزن و به هم ريختن تناسب اندام سبب بروز رفتارهاي جبراني از جمله ورزش هاي بسيار سخت، روزه داري، برنامه هاي غذايي سخت، تحريک براي ايجاد استفراغ، سوء استفاده از ديورتيک ها (ادرار آورها)، سوء استفاده از مسهل ها و استفاده از داروهايي که سوخت و ساز بدن را افزايش مي دهد (مثل هورمون هاي تيروئيدي) مي شود.
اين افراد در مورد وزن خود بسيار حساسند و با تحريک براي بازگشت غذا و استفراغ، غذاهاي خورده را استفراغ مي کنند يا با مصرف دارو سبب ايجاد استفراغ مي شوند.
*علايمي که به دنبال اين بيماري ظهور مي کند، عبارت است از:
-علايم شايع دستگاه گوارش، مثل درد شکم (بخصوص در افرادي که استفراغ را تحريک مي کنند)، نفخ، يبوست، دفع گاز.
-علايم ريوي ناشي از ورود مواد غذايي به مجراي تنفسي، که ممکن است سبب عفونت ريوي شود.
-قطع قاعدگي که در پنجاه درصد اين بانوان رخ مي دهد و در بيشتر موارد به صورت دوره هاي نامنظم قاعدگي بروز مي کند.
-تورم پاها در افرادي که داروهاي ادرار آور و مسهل استفاده مي کنند. در معاينه ي فيزيکي اين افراد، ممکن است بزرگي دو طرفه ي غدد پاراتيروئيد و غدد بزاقي مشهود باشد.
-در افرادي که استفراغ را تحريک مي کنند، زخم هايي روي زبان و لثه ايجاد مي شود و اسيد معده نيز سبب خوردگي و تخريب دندان ها خواهد شد.
-در نوع ديگري از اين بيماري، کاهش درجه حرارت بدن و فشار خون وجود دارد که البته چندان شايع نيست.
-گاهي نوع ديگري از بيماري تظاهر مي کند و اين افراد در زماني مشخص (يک ساعت) غذايي بيشتر از حد طبيعي مصرف مي کنند و قادر به مهار کردن رفتار خود نيستند؛ ولي اين نوع بيماري با رفتارهاي جبراني همراه نيست. معمولاً بيماري هاي روحي و رواني، بخصوص افسردگي و اضطراب با بوليميا همراه است و افراد مبتلا اين علايم را بروز مي دهند؛ پرهيز از برقراري ارتباط چشمي، افکار خودکشي و ديگرکشي، خستگي، آشفتگي هاي روحي، بي حوصلگي، بي حالي، اضطراب و افسردگي، قضاوت و اراده ي ضعيف.
-کاهش آب بدن و کاهش سطوح پتاسيم که به ضعف شديد و ريتم هاي نامنظم قلبي منجر مي شود.
-استفاده از داروهاي مسهل، که سبب تحريک پذيري مخاط مري و روده مي شود و استفاده مکرر آنها به يبوست مي انجامد.
مشاور تغذيه:براي بازگرداندن کمبودهاي بدن، متخصص تغذيه بايد برنامه ي غذايي سالم و مقوي براي بيمار تجويز کند.
روانپزشک و مشاور:اين قسمت درمان يکي از کارهاي بسيار اصولي است؛ چون ريشه ي اختلالات غذاخوردن در مشکلات روحي و عاطفي است. پزشک به بيمار کمک مي کند تا افکار مخرب و منفي خود را بازنگري کند. مشاور کمک مي کند تا افراد خانواده، نگرشي صحيح به اين بيماري داشته باشند و در فرآيند درمان بيمار را کمک کنند.
داروها:در برخي از موارد، داروهاي ضد افسردگي و ضد اضطراب براي اين بيماران تجويز مي شود. اين داروها بهبود در اختلالات غذاخوردن را به دنبال دارند. نتيجه ي يک تحقيق آمريکايي بر روي هشتاد بيمار در سنين بين دوازده تا نوزده سال نشان داد که مشارکت والدين در درمان نوجوانان مبتلا به بوليميا، حملات ناشي از ابتلا به اين بيماري را بعد از شش ماه درمان، 39 درصد کاهش مي دهد. در حالي که در روش هاي مرسوم درمان اين بيماري که همراه دوران درماني است، بعد از شش ماه، هجده درصد کاهش حملات مشاهده مي شود.
به عقيده ي محققان دانشگاه شيکاگو، والدين در درمان نوجوانان مبتلا به اختلال تغذيه يي بوليميا نقش مهمي ايفا مي کنند. در اين روش والدين، نوجوان را حين رفتن به کلينيک و درمان در آنجا همراهي کرده و در خانه آنها را به خوردن مرتب غذا تشويق مي کنند.
بر اساس اين گزارش، هنوز مشخص نيست که دقيقاً مشارکت والدين در درمان يا توجه آنها به غذاخودرن نوجوان در خانه، کدام درمان را ارتقاء مي بخشد.
منبع: نشريه 7 روز زندگي، شماره 103
معمولاً اين گونه افراد تسلطي بر غذاخوردن ندارند و غذاهايي را که کالري بالايي دارند و بلع و استفراغ آنها راحت است، انتخاب مي کنند. ترس از افزايش وزن و به هم ريختن تناسب اندام سبب بروز رفتارهاي جبراني از جمله ورزش هاي بسيار سخت، روزه داري، برنامه هاي غذايي سخت، تحريک براي ايجاد استفراغ، سوء استفاده از ديورتيک ها (ادرار آورها)، سوء استفاده از مسهل ها و استفاده از داروهايي که سوخت و ساز بدن را افزايش مي دهد (مثل هورمون هاي تيروئيدي) مي شود.
اين افراد در مورد وزن خود بسيار حساسند و با تحريک براي بازگشت غذا و استفراغ، غذاهاي خورده را استفراغ مي کنند يا با مصرف دارو سبب ايجاد استفراغ مي شوند.
*علايمي که به دنبال اين بيماري ظهور مي کند، عبارت است از:
-علايم شايع دستگاه گوارش، مثل درد شکم (بخصوص در افرادي که استفراغ را تحريک مي کنند)، نفخ، يبوست، دفع گاز.
-علايم ريوي ناشي از ورود مواد غذايي به مجراي تنفسي، که ممکن است سبب عفونت ريوي شود.
-قطع قاعدگي که در پنجاه درصد اين بانوان رخ مي دهد و در بيشتر موارد به صورت دوره هاي نامنظم قاعدگي بروز مي کند.
-تورم پاها در افرادي که داروهاي ادرار آور و مسهل استفاده مي کنند. در معاينه ي فيزيکي اين افراد، ممکن است بزرگي دو طرفه ي غدد پاراتيروئيد و غدد بزاقي مشهود باشد.
-در افرادي که استفراغ را تحريک مي کنند، زخم هايي روي زبان و لثه ايجاد مي شود و اسيد معده نيز سبب خوردگي و تخريب دندان ها خواهد شد.
-در نوع ديگري از اين بيماري، کاهش درجه حرارت بدن و فشار خون وجود دارد که البته چندان شايع نيست.
-گاهي نوع ديگري از بيماري تظاهر مي کند و اين افراد در زماني مشخص (يک ساعت) غذايي بيشتر از حد طبيعي مصرف مي کنند و قادر به مهار کردن رفتار خود نيستند؛ ولي اين نوع بيماري با رفتارهاي جبراني همراه نيست. معمولاً بيماري هاي روحي و رواني، بخصوص افسردگي و اضطراب با بوليميا همراه است و افراد مبتلا اين علايم را بروز مي دهند؛ پرهيز از برقراري ارتباط چشمي، افکار خودکشي و ديگرکشي، خستگي، آشفتگي هاي روحي، بي حوصلگي، بي حالي، اضطراب و افسردگي، قضاوت و اراده ي ضعيف.
عوارض بوليميا
-کاهش آب بدن و کاهش سطوح پتاسيم که به ضعف شديد و ريتم هاي نامنظم قلبي منجر مي شود.
-استفاده از داروهاي مسهل، که سبب تحريک پذيري مخاط مري و روده مي شود و استفاده مکرر آنها به يبوست مي انجامد.
درمان
مشاور تغذيه:براي بازگرداندن کمبودهاي بدن، متخصص تغذيه بايد برنامه ي غذايي سالم و مقوي براي بيمار تجويز کند.
روانپزشک و مشاور:اين قسمت درمان يکي از کارهاي بسيار اصولي است؛ چون ريشه ي اختلالات غذاخوردن در مشکلات روحي و عاطفي است. پزشک به بيمار کمک مي کند تا افکار مخرب و منفي خود را بازنگري کند. مشاور کمک مي کند تا افراد خانواده، نگرشي صحيح به اين بيماري داشته باشند و در فرآيند درمان بيمار را کمک کنند.
داروها:در برخي از موارد، داروهاي ضد افسردگي و ضد اضطراب براي اين بيماران تجويز مي شود. اين داروها بهبود در اختلالات غذاخوردن را به دنبال دارند. نتيجه ي يک تحقيق آمريکايي بر روي هشتاد بيمار در سنين بين دوازده تا نوزده سال نشان داد که مشارکت والدين در درمان نوجوانان مبتلا به بوليميا، حملات ناشي از ابتلا به اين بيماري را بعد از شش ماه درمان، 39 درصد کاهش مي دهد. در حالي که در روش هاي مرسوم درمان اين بيماري که همراه دوران درماني است، بعد از شش ماه، هجده درصد کاهش حملات مشاهده مي شود.
به عقيده ي محققان دانشگاه شيکاگو، والدين در درمان نوجوانان مبتلا به اختلال تغذيه يي بوليميا نقش مهمي ايفا مي کنند. در اين روش والدين، نوجوان را حين رفتن به کلينيک و درمان در آنجا همراهي کرده و در خانه آنها را به خوردن مرتب غذا تشويق مي کنند.
بر اساس اين گزارش، هنوز مشخص نيست که دقيقاً مشارکت والدين در درمان يا توجه آنها به غذاخودرن نوجوان در خانه، کدام درمان را ارتقاء مي بخشد.
منبع: نشريه 7 روز زندگي، شماره 103
