یار می آید چراغان کرده ایم!

اصل بی دل از ترکان جغتایی اولات بود که در عظیم آباد پنتا، در سال 1054 هجری قمری به دنیا آمد و در همان جا کسب دانش کرد و در آغاز جوانی در زمره اطرافیان شاه زاده محمد اعظم شاه
چهارشنبه، 26 مهر 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
یار می آید چراغان کرده ایم!
یار می آید چراغان کرده ایم!

 

نویسنده: اکبر رضی زاده
منبع: سایت راسخون



 

میرزا عبدالقادر پسر میرزا عبدالخالق عظیم آبادی هندوستانی متخلص به «بیدل» شاعر بزرگ قرن یازدهم بود.
اصل بی دل از ترکان جغتایی اولات بود که در عظیم آباد پنتا، در سال 1054 هجری قمری به دنیا آمد و در همان جا کسب دانش کرد و در آغاز جوانی در زمره اطرافیان شاه زاده محمد اعظم شاه - سومین پسر اورنگ زیب - در آمد و منصب لشکری بالایی به او دادند.
نکته مثبت زندگی بی دل این بود که به رغم بسیاری از شاعران، استعداد شاعری خود را در خدمت درباریان و حکومت وقت، نگذاشت.
به محمد اعظم خبر دادند که در سرتاسر هندوستان شاعری به بلند پایگی بی دل نیست و او دستور داد که بی دل در وصفش قصیده ای بسُراید. بی دل از شنیدن این سخن سخت برآشفت و از کار کناره گرفت. و در خانه اش واقع در «شاه جهان آباد» به آزادگی و قناعت زندگی کرد و خانه اش مرکز تجمع بزرگان ادب شد تا اینکه اجل دامن او را بگرفت و در سال 1133 هجری قمری، در سن هفتاد و نه سالگی در کمال عزت و احترام مردم، چشم از جهان خاکی فرو بست و او را در صحن خانه اش به خاک سپردند.
در ارتباط با مرگ چه زیبا گفته است:

«گاهی غم آب و دانه می باید گفت
گاه از عیش و ترانه می باید گفت

تا «مرگ » همی به گفت و گو باید ساخت
تا خواب بَرَد فسانه می باید گفت»

دیوان بی دل عظیم آبادی شامل بخش های مختلفی از نظم و نثر است. مانند: «نکات»، «مراسلات»، مثنوی های «عرفات»، « طلسم حیرت»، « طور معرفت»، « محیط اعظم»، « تنبیه المهوسین» و همچنین قصاید، غزلها، ترجیع بندها، ترکیب ها، مربع ها، مخمّس ها، مقطعات، مستزادها و رباعیات.
رباعی زیبای زیر گویای نقش «اشک» بر دیدگان بی دل است:

«در جگر صد رنگ طوفان کرده ایم
تا سرشکی نذر مژگان کرده ایم

از هجوم «اشک» ما بی دل مپرس
یار می آید چراغان کرده ایم»

این شاعر در نظم و نثر صاحب شیوه ی خاصی بود و در بیان معانی و مقاصد گوناگون با نهایت توانایی سخن گفته است.
بی دل در خیالپردازی بسیار چیره دست بود. و در بیان مضامین باریک و ظریف مبالغه می کرد، از همین روی درک و هضم بعضی از شعرهای او به آسانی میسر نیست و نیاز به تأمل و تحقیق فراوان دارد.
او سبک هندی را به اوج خود رساند، هر چند او در واقع دنباله رو کسانی است که از قرن نهم به بعد شعر فارسی را از شیوه ی سُنتی خود جدا کردند و زیبایی سخن را در ابهام آن پنداشتند.
از مؤلفه های بارز نوشتار و اشعار (آثار منثور و منظوم) بی دل، تفکرات عارفانه ی او بود که از مضامین پیچیده و استعارات و کنایات در هم آمیخته برخوردار می باشد.


/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم