سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند

معشوق سرو قامت و زیباروی من که با ناز و عشوه حرکت می کند، چرا میل رفتن به باغ و گلستان را ندارد و با گل همنشین نمی شود و از گل یاسمن و بوی خوش آن یادی نمی کند؟
سه‌شنبه، 19 فروردين 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند
سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند*** همدم گل نمی شود یاد سمن نمی کند
دی گِله ای از طُرّه اش کردم و از سر فسوس*** گفت که این سیاه کج گوش به من نمی کند
تا دل هرزه گردِ من رفت به چین زلف او*** زان سفر دراز خود عزم وطن نمی کند
پیش کمان ابرویش لابه همی کنم ولی*** گوش کشیده است ازان گوش به من نمی کند
با همه عطف دامنت آیدم از صبا عجب*** کز گذر تو خاک را مُشک خُتن نمی کند
چون ز نسیم می شود زلف بنفشه پر شکن*** وه که دلم چه یاد ازان عهد شکن نمی کند
دل به امید روی او همدم جان نمی شود*** جان به هوای کوی او خدمت تن نمی کند
ساقی سیم ساق من گر همه دُرد می دهد*** کیست که تن چو جام می جمله دهن نمی کند
دستخوش جفا مکن آب رُخم که فیض ابر*** بی مدد سرشک من دُرّ عَدَن نمی کند
کشته ی غمزه ی تو شد حافظ ناشنیده پند*** تیغ هنر است هر که را درد سخن نمی کند

تفسیر عرفانی
1.معشوق سرو قامت و زیباروی من که با ناز و عشوه حرکت می کند، چرا میل رفتن به باغ و گلستان را ندارد و با گل همنشین نمی شود و از گل یاسمن و بوی خوش آن یادی نمی کند؟
2.دیروز از پیچش گیسوی زیبای معشوق که دل را گرفتار خود می سازد، گله و شکایت کردم و او با حالتی تمسخر آمیز پاسخ داد که این زلف سیاه پر پیچ و تاب، گوش به فرمان من نیست و نافرمان شده است.
3.از آن هنگام که دل پریشان حال و عاشق من سرگشته ی گیسوی پر پیچ و تاب یار شد و به چین این زلف گره گیر رفت و گرفتار شد، قصد بازگشتن از این سفر طولانی را ندارد؛ وطن او سینه ی سوخته و داغدار من است.
4.در برابر ابروهای زیبا و کمانی یار که مرا گرفتار خود کرده، زانو زده و با گریه و زاری التماس می کنم، ولی ابروهای کمانی اش را درهم کشیده و سخن بر لب نمی راند و به حرف های من هم گوش نمی دهد و به درخواست من هم توجهی ندارد.
5.با وجود دامنی پر چین و بلند که در اثر مجاورت با بدن مشکبوی تو خوشبو و معطّر شده است، در شگفتم که چرا باد صبا با کمک از خرامیدن تو و عطف دامن خوش عطرت، خاک راهت را با این بوی خوش در نمی آمیزد که تمام خاک همچون مشک ختن خوشبو شود.
6.هنگامی که بر اثر وزش نسیم سحرگاهی، زلف بنفشه پیچ و تاب می خورد و پریشان می شود، وای که چه قدر دلم هوای آن معشوق پیمان شکن دارد و چه بسیار از او یاد می کند.
7.دلم چون در انتظار دیدن چهره ی زیبای معشوق است، به فکر حفظ جان من عاشق نیست و با جان همنشین نمی شود و جان هم در اشتیاق رسیدن به یار، به تن توجهی ندارد و تن را نگه نمی دارد و به او خدمت نمی کند؛ امید و وصال معشوق، مرا از زندگی انداخته و با دل و جان مشتاق دیدار او هستم.
8.چنانچه ساقی سپید ساق و زیبای من به جای شراب صاف و روشن، ته مانده ی آن را هم بدهد، چه کسی است که از شدت اشتیاق و ولع نوشیدن شراب از دست یار، سراپای وجود خود را مانند پیاله ی شراب به دهان تبدیل نکند؟
9.آبرو یا رونق جوانی مرا دستخوش و پایمال ستم های خود نکن، زیرا ابر با آن همه بخشش طبیعی و هنر گوهر آفرینی اش، بدون کمک قطرات اشک من نمی تواند درّ و مروارید بسازد.
10.حافظ پند ناپذیر سرانجام کشته ی ناز و عشوه ی فریبنده ی تو شد و جان خود را در راه عشق تو فدا کرد.آری، هر کس که پند پذیر نیست، شایسته ی شمشیر و کشته شدن است و این است سزای عاشق حرف نشنو.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول.

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی