بر سر آنم که که گر ز دست بر آید

خلوتگاه دل عاشق، جای اندیشه ی این جهان و هر آنچه در آن است، نیست.دل زمانی پاک و روشن می شود و ذکر حق در آن راه می یابد و جایگاه فرشته می شود که دیو اندیشه های مادی و این جهانی و پلیدی ها از دل بیرون رفته باشد.
شنبه، 2 اسفند 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
بر سر آنم که که گر ز دست بر آید
غزل شماره ۲۳۲ حافظ و ایهاماتش براین گواهی می‌دهند که پس از رانده شدن شاه شجاع از شیراز و تسلط شاه محمود و در زمان حکومت موقت او سروده شده است. حافظ در فکر راهکاری است تا اگر از دستش برمی‌آید، به غم و غصه پایان دهد. سپس خاطرنشان می‌کند دل جایی نیست که مخالفان در آن حضور داشته باشند، باید دیو بیرون رود تا فرشته وارد شود.

بر سر آنــم که که گــر ز دست بر آید  ***  دست به کاری زنـم که غصّه سر آید

خلـوت دل نیست جای صحبت اضداد ***    دلــو چـو بیرون رود فرشته درآید

صحبت حُکّام، ظلمت شب یلداست  ***  نور ز خوشیدی جوی بو که بر آید

بر در اربـــاب بی مــــرّوت دنیــــا    ***  چند نشینی که خواجه کی به در آید

ترک گــــدایی مکن که گنج بیابی  ***  از نـــظر رهــروی که درگذر آید

صالح و طالح، متاع خویش نمودند ***  تا که قبول افتد و که در نظر آید

بلبل عاشق تو عمر خواه که آخر  *** باغ شود سبز و شاخ به بر آید

غفلت حافظ درین سراچه عجب نیست ***  هر که به میـــخانه رفت بی خبر آید

 
بر سر آنم که که گر ز دست بر آید

تفسیر عرفانی

1.تصمیم دارم چنانچه مقدور باشد، دست به کاری بزنم که غم و غصّه ام به پایان برسد.

2.خلوتگاه دل عاشق، جای اندیشه ی این جهان و هر آنچه در آن است، نیست.دل زمانی پاک و روشن می شود و ذکر حق در آن راه می یابد و جایگاه فرشته می شود که دیو اندیشه های مادی و این جهانی و پلیدی ها از دل بیرون رفته باشد.

3.همنشینی و مصاحبت با فرمانروایان و صاحبان قدرت چون تاریکی شب یلدا ظلمانی است.از خورشید حقیقت روشنی بطلب؛ زیرا امید است که طلوع کند.

4.ای انسان!تا کی می خواهی بر درگاه سلاطین و دنیاداران ناجوانمرد بنشینی، به این امید که ارباب از بارگاه خود بیرون بیاید و در حق تو لطف و بخششی بنماید؟ از آنها بیهوده انتظار داری که به یاری تو بیایند.
 

بر سر آنم که که گر ز دست بر آید



5.درویشی و گدایی را ترک مکن، چه بسا صاحبدلی که او را باید جُست، در گذرگاهی با تو روبرو شود و از آنچه که او به تو می دهد -که آن ارشاد و هدایت است -به گنجینه ی عشق و معرفت برسی.

6.سرانجام انسان درستکار و انسان بدکار، کالای خود را در پیشگاه خداوند عرضه می کنند تا ببینیم در بارگاه الهی، عمل کدام یک مورد قبول و عنایت حق قرار می گیرد و چه کسی سر بلند بیرون می آید؟ شاید انسان درستکار به سبب ایمان ریاکارانه اش از درگاه حق رانده شود توبه ی انسان تبهکار و فاسق نزد خدا پذیرفته شود و بخشوده گردد.

7.ای بلبل عاشق!از خدا عمر طولانی طلب کن و آرزو کن که فرصتی در پیش باشد تا صبر کنی؛ زیرا سرانجام باغ و بوستان سرسبز و گل شکوفا می شود و تو هم ساخه ی گل را در آغوش گرفته و آواز عاشقانه سر می دهی.

8.اگر حافظ در سراچه ی این دنیای کوچک غفلت کند و بی خبر بماند، شگفت آور نیست؛ چراکه سرشت دنیا غفلت آمیز است، همچنانکه میخانه نیز هوشیاری را می برد و مستی و بی خبری را به ارمغان می آورد.

 

بر سر آنم که که گر ز دست بر آید

تفسیری دیگر


به لذت ها و شادی های دوروزه دنیا دل نبندید که این جهان و همه خوشی های آن فانی است. اگر قصد رسیدن به آرزوهای خود را دارید باید با اراده و عزم راسخ بلند شده و تمام تلاش خود را به کار گیرید.
توکل به خداوند و مدد جویی از او باعث آرامش دل می شود. از خداوند غافل نشوید تا همیشه در راه درست قدم بردارید و موفق باشید. غرور و خودخواهی را قربانی کنید و نذر خود را ادا نمایید.
 

منبع مقاله :

باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول



 

تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین