فیزیک دانان علیه فیزیک دانان

از سال 1940 به بعد، اطلاعاتی که متفقین، مخصوصاً انگلیسیها، از منابع مختلف کسب کرده بودند حاکی از آن بود که آلمانیها روی شکافت اورانیوم کار می...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

درخشش ستاره ای تازه

عصر «سونگ» ها به خاطر نقاشیهای عالی، گلدانهای نفیس، و اشعار نغز شاعران و نیز به خاطر نقّالان میدانهای عمومیش شهرت دارد. به گواهی تاریخ، یکی از

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

یک انفجار علمی (2)

تقریباً همان وقت که ژولیو، هالبان و کوارسکی گزارششان را درباره ی گسیل نوترونها به مجله ی Nature می فرستند، در دانشگاه کلمبیا، دو گروه پژوهشی

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

یک انفجار علمی (1)

در اوایل قرن بیستم، تحقیقات بنیادی در میکروفیزیک به نظر نمی رسید که کمترین کاربردی داشته باشد. در ژوئیه ی 1932 روزنامه نگاری با فردریک ژولیو،...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

یافتم، یافتم!

سه قرن پیش از میلاد مسیح در شهر سیراکوز در ساحل شرقی جزیره ی سیسیل، ارشمیدس می زیست که یکی از بزرگ ترین ریاضیدانان و مهندسین همه ی دوران بود.

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

پدر فیزیک ذرّات

او مردی سختکوش، کم حرف و در نتیجه گیریهایش محتاط بود. پاول یک دوره ی کارورزی را در آزمایشگاه راترفورد، زیر نظر سی. تی. آر. ویلسون، مخترع اتاقک...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

مزون در دست یوکاوا

یوکاوا و شش تن همکارانش (مشهور به هفت سامورایی) سعی کردند خواص مزون را مشخص کنند. فیزیک از تطاول رویدادهای سیاسی در امان نبود و

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

تابش های کیهانی

تابستان کیهانی چیست؟ پیشتازان رادیواکتیویته در صدد بودند اندازه گیریهای دقیقی انجام دهند و ناچیزترین مقادیر رادیواکتیویته را ردگیری کنند.

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

یوکاوا و هسته ی اتم

اگر امروز اتفاقاً از یک جوان ژاپنی درباره ی مردان بزرگ کشورش در طول قرنها پرسش شود، او احتمالاً از ده نفر نام خواهد برد که یکی از آنها هیدکی...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

نیلس بور: روح مکتب کپنهاگ

بی طرفی دانمارک در جنگ جهانی اول به نیلس بور امکان داد که با فیزیکدانان هر دو طرف کشورهای متخاصم رابطه برقرار کند. اندکی بعد اوجگیری فاشیسم باعث...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

نیلس بور و مکتب کپنهاگ

پس از مکتبهای فلسفی ایام باستان، از عصر رنسانس به بعد مکتبها دقیقاً به سوی علوم طبیعت چرخیدند. در قرن نوزدهم و قرن بیستم در همه ی رشته های علمی

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

تشکیل مؤسّسه های علمی در فرانسه جدید

در فرانسه فکر سازمان بزرگ تحقیق به کندی و گاه به دشواری پیش رفته است. در اوایل دهه ی 1920 چند نهاد معتبر در فرانسه وجود داشت. کُلُژ دو فرانس...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

آلمان و علم جدید

در ژانویه ی 1911 در آلمان، نخستین سازمان چند رشته ای تحقیقات جدید ایجاد شد. این عملیات با مشکلی برخورد نکرد. پادشاه پروس و امپراتور آلمان

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

من به نشان افتخار احتیاجی ندارم!

در 1891، از لهستان، دخترجوانی به نام ماریا سکلودوفسکا (1)، برای ادامه ی تحصیلات عالی در علوم به پاریس آمد. او از دانشگاه سوربون برای اخذ دانشنامه...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

کیمیاگر ناکام!

پالیسی فن لعاب دادن به سرامیکها و رنگامیزی آنها را با رنگهای جدید تکمیل کرده بود، اما راز ساختن چینی آلات به شیوه ی چینی هنوز در پرده ی اسرار...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

سفالگری که خانه اش را سوزاند!

فیلسوف برنار دوفونتنل (1) در 1720 نوشت؛ «یک سفالگر، که نه زبان لاتینی می دانست نه یونانی، نخستین کسی بود که در اواخر قرن شانزدهم، در پاریس

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

از کیمیاگری تا شیمی؛ دستاوردهای رادرفورد

علم شیمی در ابتدا از برخی دستاوردهای کیمیاگری بهره برد؛ با وجود این، دگرگونی واقعی وقتی تحقق یافت که این فکر جا افتاد که یک خاصیت شیمیایی را...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

عصر طلایی پراگ

پراگ در اواخر قرن شانزدهم پایتخت فکری اروپای مرکزی بود. ولی زمانه، زمانه ای آشفته بود. دستاوردهای عصر رنسانس (نوزایش) همه ی اذهان فرهیخته را...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

تاریخ شیمی جدید؛

شیمیدان روسی دیمتری ایوانویچ مندلیف (1)، متولد 1834 در سیبری، که استاد شیمی دانشگاه سن پترزبورگ (لنینگراد امروزی) بود می خواست کلیاتی در اصول...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

سپیده دم ستاره شناسی جدید

یک کشیش لهستانی به نام نیکولا کُپرنیک (1)، ضمن مطالعه ی دستگاه بطلمیوسی در اوایل قرن شانزدهم، از نارساییهایش در شگفت شد. او بدون آنکه دانسته...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391