زمان فردوسی، دوران پربار گفتگوی تمدن‌ها

هرچند زمان زندگی فردوسی و سال‌های آغاز و انجام شاهنامه‌ی او روشن شده است، با وجود این درباره‌ی انتساب آن‌ها به عهد سامانیان یا غزنویان میان پژوهشگران...

يکشنبه، 24 آبان 1394

ارزیابی دست‌ساخته‌ها

اشیای مصنوع را غالباً برحسب کارکردها و اهداف توصیف می‌کنند (مقایسه کنید با Simon 1996, 5)، و انواع دست‌ساخته‌ها را می‌توان برحسب اوصاف ناظر به...

شنبه، 23 آبان 1394

آثار هنری

دست‌ساختگی را غالباً یکی از ویژگی های معرف آثار هنری می دانند؛ برای مثال، دست‌ساختگی شرطی ضروری در تحلیل جورج دیکی (Dickie 1984, 63) است، تحلیلی...

شنبه، 23 آبان 1394

قصد تولیدی

هنگامی که شخصی قصد دارد نوعی شیء بسازد، محتوای قصد تولیدی او توصیفی است از شیء موردنظر، و قصد پدیدآورنده تعدادی محمول را که تعیین کننده‌ی سرشت...

شنبه، 23 آبان 1394

دست‌ساخته‌ها و کنش تولیدی

شیئی منفرد که به معنای خاص کلمه دست‌ساخته است معمولاً از طریق جرح و تعدیل‌های توأم با قصد و پیاپیِ شیئی یا اشیایی ساخته می‌شود که پیش‌تر وجود...

شنبه، 23 آبان 1394

کمدی

در حالی که درباره‌ی چگونگی شکل‌گیری شوخی در میان انسان‌های نخستین چیزی جز حدس و گمان در اختیار نداریم، می‌دانیم که در قرن ششم پیش از میلاد یونانی‌ها...

جمعه، 22 آبان 1394

شوخی به مثابه‌ی بازی

عقاید فیلسوفان درباره‌ی شوخی در دو قرن اخیر، دست‌کم با نظر به آنچه منتشر کرده‌اند، چندان بهبود نبخشید. بخشی از ناخوشنامی ادامه‌یافته‌ی شوخی ناشی...

جمعه، 22 آبان 1394

نظریه‌ی ناسازگاری

در حالی که نظریه‌ی خودبرتربینی علت خنده را احساس خودبرتربینی می‌داند و نظریه‌ی تسکین می‌گوید که علت خنده تخلیه‌ی انرژی عصبی است، نظریه‌ی ناسازگاری...

جمعه، 22 آبان 1394

نظریه‌ی رهاسازی

نظریه‌ی رهاسازی تبیینی هیدرولیک است که در آن خنده در دستگاه عصبی مانند دریچه‌ی اطمینان در دیگ بخار عمل می‌کند. این نظریه اجمالاً در مقاله‌ی لرد...

جمعه، 22 آبان 1394

ناخوشنامی شوخی

وقتی مردم با این سؤال مواجه می‌شوند که چه چیز در زندگی آنان از اهمیت برخوردار است، غالباً به شوخی اشاره می‌کنند. شریکان زندگی وقتی آن ویژگی‌های...

جمعه، 22 آبان 1394

نظریه‌ی خودبرتربینی

دیدگاهی نسبت به خنده که با افلاطون و کتاب مقدس شروع شد و به مدت دو هزار سال بر اندیشه‌ی غربی در باب خنده حاکم بود، در قرن بیستم، نظریه‌ی خودبرتربینی...

جمعه، 22 آبان 1394

عناصر بنیادین فلسفه‌ی حق

دایرة‌المعارف علوم فلسفی هگل به سه بخش تقسیم می‌شود؛ یک منطق، یک فلسفه‌ی طبیعت و یک فلسفه‌ی روح. همان الگوی سه وجهی فلسفه‌ی روح را نیز به سه...

جمعه، 22 آبان 1394

کتاب پدیدارشناسی روح هگل

اصطلاح «پدیدارشناسی» به دست دانشمند و ریاضیدان آلمانی (و طرف مکاتبه‌ی کانت)، ی. هـ . لامبرت (1728-1777) وضع شد، و کانت در نامه‌ای به لامبرت،...

جمعه، 22 آبان 1394

کتاب علم منطق هگل

علم منطقِ هگل، مشتمل بر سه «کتاب» که به ترتیب در سال‌های 1812،1813 و 1816 منتشر شدند، بعید است که با همان درجه از اشتیاق که اغلب با مطالعه‌ی...

جمعه، 22 آبان 1394

نگاهی به فلسفه‌ی هگل

بیان موجز خود هگل درباره‏ی‌ ماهیت فلسفه که در «پیشگفتار» عناصر فلسفه‌ی حق آمده است، تنشی سرشت‌نما را در رهیافت فلسفی وی و، به ویژه، در رهیافتش...

جمعه، 22 آبان 1394

هگل و پس از هگل

هگل در سال 1770 در اشتوتگارت به دنیا آمد و سال‌های 1788 تا 1793 را به عنوان دانشجوی الهیات در حوالی توبینگن سپری کرد. در آنجا بود که وی روابطی...

جمعه، 22 آبان 1394

هستی‌شناسی دست‌ساخته‌ها

گزاره‌ی الف 1 مفهوم دست‌ساخته (به معنای دقیق کلمه) را با مفهوم اثر (به مثابه‌ی محصولی برابر فعالیت) یکی می‌گیرد؛ برای مثال، براساس الف 1، تمام...

پنجشنبه، 21 آبان 1394

مفهوم دست‌ساخته

ارسطو موجودات را به دو دسته تقسیم کرده است: آن‌هایی که «به حسب طبیعت وجود دارند» و آن‌هایی که «به علل دیگر» وجود دارند. دسته‌ی اول شامل «حیوانات...

پنجشنبه، 21 آبان 1394

پنج درون‌مایه‌ی فلسفی هنر مفهومی

مسئله‌ی تعریف هنر به هیچ‌ وجه دغدغه‌ای نیست که خاص هنر مفهومی باشد. دلمشغولی‌ای که تعریف هنر برمی‌انگیزد ریشه در دو مسئله‌ی عمده دارد: نخست آن...

پنجشنبه، 21 آبان 1394

هنر مفهومی

اندکند جنبش‌های هنر‌ای که به اندازه‌ی هنر مفهومی با بحث و جدل‌های فراوان همراه باشند، چرا که هنر مفهومی گرایش دارد به این که واکنش‌هایی شدید...

پنجشنبه، 21 آبان 1394