تخطئه و تصویب (1)

تخطئه و تصویب دو اصطلاح است که برای دو مشرب فکری در کلام و اصول فقه به کار می‌رود. قائلان به تخطئه را «مُخطِئه» و قائلان به تصویب را «مُصوّبه»...

جمعه، 3 مهر 1394

ویژگی ممتاز دعای عرفه

عرفه روزی است که درباره‌ی آن از سوی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان دین توجه و تاکید بسیار زیادی شده است. رهبر انقلاب نیز در توصیف این روز...

چهارشنبه، 1 مهر 1394

از فرصت عرفه استفاده کنیم...

عرفه روزی است که طبق روایت معصوم علیه‌السلام در آن «موقعیّتی برای اعتراف به گناه در نزد پروردگار پیش می‌آید». این روایت را حضرت آیت‌الله خامنه‌ای...

چهارشنبه، 1 مهر 1394

استصحاب در فقه

برای استصحاب در اصطلاح، تعریف‌های مختلفی بیان شده است که صاحب کفایه رحمه الله آنها را مشیر به معنای واحدی می‌داند و آن حکم به بقای حکم یا موضوع...

چهارشنبه، 1 مهر 1394

سد و فتح ذرایع در فقه

سدّ ذرایع عبارت است از منع شرعی از هر راه یا وسیله‌ای که از روی قصد یا بدون قصد به محرمات شرعی منجر شود. برخی سدّ ذریع را منع از هر حیله‌ای که...

چهارشنبه، 1 مهر 1394

حجیت احکام شرایع گذشته در فقه

منظور از شریعت گذشته، هر یک از شرایعی است که خداوند بر انبیای پیشین نازل فرموده است، مانند شریعت موسی و عیسی (علیه السلام).

چهارشنبه، 1 مهر 1394

استحسان در فقه

برای استحسان، تعریف‌های گوناگونی ارائه شده است. برخی گفته اند: استحسان، عدول از قیاسی به قیاسی قوی تر است. برخی گفته اند: استحسان آن چیزی است...

چهارشنبه، 1 مهر 1394

قیاس و کاربرد آن در اجتهاد

قیاس در لغت به معنای اندازه گیری و در اصطلاح اصولیان، همان تمثیل در اصطلاح منطق است که استدلال به حال جزئی بر جزئی دیگر است. هرچند قیاس مورد...

چهارشنبه، 1 مهر 1394

عقل به عنوان منبع اجتهاد

حکم عقل موجب وصول به حکم شرع دانسته شده، به گونه‌ای که از علم به حکم عقلی، علم به حکم شرعی به دست می‌آید. مقصود از حکم عقل این نیست که عقل در...

دوشنبه، 30 شهريور 1394

اجماع به عنوان منبع اجتهاد (2)

در کتاب‌های تفسیری و اصولی برای حجیت اجماع به آیاتی تمسک شده است که در ذیل به بررسی برخی از آنها می‌پردازیم:

دوشنبه، 30 شهريور 1394

اجماع به عنوان منبع اجتهاد (1)

از کلمات ارباب لغت استفاده می‌شود که مراد، نحو خاصی از عزم است که از آن به گونه‌های مختلفی تعبیر می‌شود؛ مانند: «إحکام النّیة» و «الإعداد و العزیمة...

دوشنبه، 30 شهريور 1394

سنت به عنوان منبع اجتهاد (2)

برای دست یابی به سنت، راه‌های مختلفی وجود دارد. برخی راه‌ها انسان را به صورت قطعی به سنت می رساند و برخی قابلیّت آن را دارد که حاکی از سنت باشد،...

دوشنبه، 30 شهريور 1394

سنت به عنوان منبع اجتهاد (3)

اطلاق و تقیید، عملی رایج در محاورات عقلایی است و قرآن مجید نیز بسیاری موارد، مطلقی را بیان کرده، سپس آن را تقیید کرده است که گاهی تقیید مطلق...

دوشنبه، 30 شهريور 1394

سنت به عنوان منبع اجتهاد (1)

«سنّت» در لغت به معنای طریقه، سیره اعم از آن که پسندیده و یا ناپسند باشد و در اصطلاح اصولیان، به معنای چیزی است که از جانب پیامبر (صلی الله علیه...

يکشنبه، 29 شهريور 1394

قرآن به عنوان اولین منبع اجتهاد

نخستین منبع از منابع استنباط و مهم ترین آنها قرآن مجید است و به سبب آن که به یقین کلام الهی است، در میان منابع استنباط از ویژگی خاصی برخوردار...

يکشنبه، 29 شهريور 1394

کلیاتی پیرامون اجتهاد

«اجتهاد» مصدر باب افتعال، افزون بر معنای خاص خودش، معنای جهد را نیز دربردارد؛ از این رو، در آن جا که مشقت نباشد، واژه‌ی اجتهاد به کار برده نمی‌شود،...

يکشنبه، 29 شهريور 1394

تاریخ اجتهاد

تاریخ اجتهاد را می‌توان به سه عصر تقسیم کرد: 1. عصر تشریع و نزول وحی؛ 2. عصر حضور امامان معصوم (علیهم السلام)؛ 3. عصر غیبت امام زمان (علیه السلام).

يکشنبه، 29 شهريور 1394

روی سنگ قبرم بنویسید: «ابوالقاسم خزعلی دوستدار آیت‌الله خمینی»

آیت الله ابوالقاسم خزعلی عضو مجلس خبرگان رهبری و از تدوین کنندگان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ساعتی پیش دار فانی را وداع گفت. در ادامه شرح...

چهارشنبه، 25 شهريور 1394

اهل بیت‌شناسی از دیدگاه حضرت مهدی (ع) (1)

امام مهدی (علیه السلام) می‌فرماید: «حقانیت با ما اهل بیت می‌باشد». همانگونه که مطابق روایات شیعه و سنی (علی (علیه السلام) با حق و حق با علی (علیه...

چهارشنبه، 25 شهريور 1394

امامت عامه از دیدگاه حضرت مهدی (علیه السلام) (1)

«‌ای فرزندم! همانا خداوند - جل ثناؤه - این‌طور نبوده که طبقات زمینش و اهل جدّیت در طاعت و عبادتش را بدون حجّت گذارد، حجتی که به واسطه‌ی او به...

سه‌شنبه، 24 شهريور 1394