تورات، منشأ و تاریخ

نخستین و مهم‌ترین بخش از مجموعه‌ی عهد قدیم کتاب تورات است. درباره‌ی نویسنده، تاریخ و چگونگی نگارش این کتاب بحث‌های بسیار زیادی مطرح شده است.

چهارشنبه، 19 مهر 1396

تورات، معانی و کاربردها

بدون شک با شنیدن واژه‌ی «تورات»، یهودیت به ذهن متبادر می‌شود. اگر از یک محقق ادیان یا حتی کسی که اندک آشنایی با دیانت یهود دارد، خواسته شود که...

چهارشنبه، 19 مهر 1396

کلیاتی درباره‌ی عهد قدیم

عهد قدیم عنوان مسیحی مجموعه‌ای از نوشته‌هاست که مسیحیان آن را به عنوان بخشی از کتاب مقدس خود که از یهودیت به ارث برده‌اند قبول دارند و آن را...

چهارشنبه، 19 مهر 1396

بحث‌هایی کلی درباره‌ی کتاب مقدس

یهودیت و مسیحیت دو دین هم خانواده‌اند و همراه با اسلام شاخه‌ی ادیان غربی را تشکیل می‌دهند. این سه دین گاهی به مناسبت انتساب آنها به حضرت ابراهیم...

چهارشنبه، 19 مهر 1396

تاریخ‌گذاری روایات آخرالزمان

موضوع بحث در این مقاله، معضل تاریخ‌گذاری روایات موجود در قدیمی‌ترین متون اسلامی است. شمار فراوانی از کتاب‌های موجود کنونی را نویسندگانی شناخته...

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

برخی شیوه‌های تحلیل اسناد با تکیه بر روایاتی با مضمون تحقیرآمیز درباره‌ی زن در کتاب‌های حدیثی

در کتاب‌های رسمی حدیث اسلامی کلی‌گویی درباره زن بسیار است. در ذیل کوشش می‌کنم تا برخی از کلی‌گویی‌های تحقیرآمیزتر تا واضع خاص آن ردیابی شود.

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

سیدمرتضی و نقد احادیث مربوط به حیوانات و پرندگان

بیشتر عالمانی كه در قرن چهارم و پنجم هجری گرایش به عقلیات و حتی پژوهش‌های جهانشناسانه مستقل در فرهنگ اسلامی داشتند، یا رسماً در زمره شیعیان بودند...

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

نگاهی به عقاید و اعمال یهودی

در چند درس گذشته تاریخ یهودیت را به اختصار، مرور کردیم و البته، در لابه‌لای بحث‌های تاریخی به عقاید و اعمال یهودی اشاراتی داشتیم. در این درس،...

دوشنبه، 17 مهر 1396

تاریخ بنی‌اسرائیل (1)

به گفته سِفر پیدایش، قوم اسرائیل در ابتدا مورد توجه و احترام حاکمان و ساکنان مصر بود. این کتاب با وفات یعقوب و یوسف پایان می‌یابد، اما سفر خروج...

دوشنبه، 17 مهر 1396

تاریخ بنی‌اسرائیل (2)

حکومت یهودا در سال 586 قبل از میلاد با حمله حکومت بابل سرنگون شد و همه سران حکومتی، نخبگان و بسیاری از مردم عادی دو سبط یهودا و بنیامین به اسارت...

دوشنبه، 17 مهر 1396

مروری بر تاریخ و اندیشه‌های آیین شینتو

آیین شینتو مذهب ملی مردم ژاپن است. این آیین آمیزه‌ای از اندیشه‌های ادیان ابتدایی، قومیت و وطن‌پرستی است که در طول تاریخ تحت تأثیر آیین‌های کنفوسیوس...

دوشنبه، 17 مهر 1396

قومی به نام اسرائیل

یهودیت یکی از ادیان زنده جهان است که می‌توان آمیختگی دیانت و قومیت را از ویژگی‌های مهم آن شمرد؛ ویژگی‌ای که باعث شده است در تعریف یهودی و یهودیت...

دوشنبه، 17 مهر 1396

آخرالزمان در قرآن

انکشاف حوادثی در آینده، مخصوصاً در پایان زمان و نوعی آخرت شناسی دینی با تأکید بر حوادث کیهانی که در پایان جهان رخ خواهد داد. چون بیشتر حوادث...

دوشنبه، 17 مهر 1396

إسناد در روایات اسلامی

یکی از ویژگی‌های بارز در نوشته‌های عربی، ارائه‌ی إسناد یعنی زنجیره‌ای از مصادر و منابع هنگام سخن گفتن راجع به گذشته است. این ویژگی به هیچ روی...

دوشنبه، 17 مهر 1396

نکات بیشتر درباره‌ی خاستگاه إسناد

شوالی در ویرایش جدیدش از کتاب تاریخ قران نلدکه، در باب این مطلب که من خاستگاه إسناد را در متون یهود دانسته‌ام، نقدی مطرح می‌کند. مایلم در اینجا...

دوشنبه، 17 مهر 1396

تجربه‌ی عقل‌گرایی و نقل‌گرایی

یكی از طولانی‌ترین كنكاش‌های نظری در حوزه دین، مباحثات چند جانبه در تفسیر و تحلیل و اثبات قضایای دینی و روش‌هایی است كه در این باره به كار می‌رود....

دوشنبه، 17 مهر 1396

مفهوم خرافه در ادبیات اسلامی قرون میانه

«خرف» در لغت به معنای «فساد العقل من الكِبَر» آمده است. اما به جز این، و معانی بی ارتباط با آن، معانی دیگری هم كه نزدیك به نوعی سخافت عقلی است...

دوشنبه، 17 مهر 1396

آتش در قرآن

احتراقی که به شکل نور و حرارت متجلّی می‌شود و در جهان باستان یکی از عناصر اربعه به شمار می‌رفت. در قرآن، آتش هم در آخرت و هم در این جهان وجود...

شنبه، 15 مهر 1396

قدمت و خاستگاه إسناد

برای ملتی علاقه‌مند به قصه‌گویی همچون عرب‌ها، بسیار طبیعی بود که وقایع هیجان‌انگیز زندگی پیامبر، به سرعت موضوع نقل و روایت مردمی شود. قصه‌ها،...

شنبه، 15 مهر 1396

اصول اربعمئه

دانشمندان امامیه در بیان آغاز نگارش متون خود، از دوگونه آثار قدیمی یاد می‌کنند. نخست، آثار خودِ ائمّه، از قبیل کتاب مشهور نهج البلاغه‌ی منسوب...

شنبه، 15 مهر 1396