آتش در قرآن

احتراقی که به شکل نور و حرارت متجلّی می‌شود و در جهان باستان یکی از عناصر اربعه به شمار می‌رفت. در قرآن، آتش هم در آخرت و هم در این جهان وجود...

شنبه، 15 مهر 1396

قدمت و خاستگاه إسناد

برای ملتی علاقه‌مند به قصه‌گویی همچون عرب‌ها، بسیار طبیعی بود که وقایع هیجان‌انگیز زندگی پیامبر، به سرعت موضوع نقل و روایت مردمی شود. قصه‌ها،...

شنبه، 15 مهر 1396

اصول اربعمئه

دانشمندان امامیه در بیان آغاز نگارش متون خود، از دوگونه آثار قدیمی یاد می‌کنند. نخست، آثار خودِ ائمّه، از قبیل کتاب مشهور نهج البلاغه‌ی منسوب...

شنبه، 15 مهر 1396

چین باستان و آیین دائو

یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های جهان، تمدن چین است که مورخان آغاز آن را به اعماق تاریخ می‌رسانند. سرزمین چین از چندهزار سال پیش از میلاد نظام حکومتی...

شنبه، 15 مهر 1396

مروری بر تاریخ و اندیشه‌های آیین کنفوسیوس

معاصر با لائوتسه یا اندکی پس از آن، مصلح و حکیم دیگری در سرزمین چین ظهور کرد که تعالیم او در تاریخ این کشور بسیار بیشتر از لائوتسه اثرگذار بود....

شنبه، 15 مهر 1396

مروری بر تاریخ و اندیشه‌های آیین سیک

آیین سیک از نظر تاریخی از همه ادیان زنده جهان متأخرتر است به گونه‌ای که عمر آن به حدود پنج قرن می‌رسد. این دین در هندوستان ظهور کرد و در واقع،...

شنبه، 15 مهر 1396

مروری بر تاریخ و اندیشه‌های دین زرتشتی

هنگامی که آریاییان یا اقوام هند و اروپایی مهاجرت بزرگ خود را آغاز کردند، دسته‌ای از آنان، که اقوام هند و ایرانی خوانده می‌شوند، به سوی جنوب و...

شنبه، 15 مهر 1396

نگاهی به آیین بودا

در اواسط هزاره پیش از میلاد جنبش دینی دیگری در سرزمین هند ظاهر شد که آیینی جدید به نام «آیین بودا» را در پی داشت. از آنجا که، این آیین جدید...

شنبه، 15 مهر 1396

مروری بر تاریخ و اندیشه‌های آیین جَین

آیین جَین یکی از ادیان آریایی است که در میانه هزاره اول پیش از میلاد از درون آیین هندو شکل گرفت. بنابراین، می‌توان پیدایی این آیین را نتیجه جنبشی...

شنبه، 15 مهر 1396

از شریعت‌گرایی براهمنه‌ها تا طریقت‌گرایی در اوپه نیشدها

با آغاز هزاره اول پیش از میلاد به تدریج کاهنان که «برهمن» خوانده می‌شدند صاحب جایگاه ممتازی گشتند، به گونه‌ای که در بالاترین رده جامعه جای گرفتند....

شنبه، 15 مهر 1396

آیین هندو در سده‌های میانه و عصر جدید

با روی کار آمدن آیین بودا و حمایت برخی سلسله‌های حکومتی، مدتی این آیین در سرزمین هند میدان‌دار شد؛ تاجایی‌که آیین هندو برای چند قرن منزوی شد....

شنبه، 15 مهر 1396

ریشه‌های تاریخی و سرآغاز آیین هندو

آیین هندو در میان ادیان زنده جهان از دو ویژگی برخوردار است؛ یکی اینکه این آیین در طی تاریخ طولانی خود مراحل متعددی از تحول و تطور را پشت سر گذاشته...

شنبه، 15 مهر 1396

ادیان ابتدایی

هنوز در گوشه و کنار جهان انسان‌ها و اقوام بدوی زندگی می‌کنند. بومیان استرالیا، قبایل افریقایی، قبایل سرخ‌پوست امریکا و اسکیموهای قطب شمال از...

شنبه، 15 مهر 1396

تورات شفاهی و حدیث: مقایسه در نقل و روایت، منع نگارش و تدوین و تنسیق آن دو

«میان حدیث و قرآن رابطه‌ای همانند سنّت شفاهی یهود با سنّت مکتوب آن وجود دارد». این مقایسه را که به نظر قابل قبول می‌نماید، یوزف هورویتس چنین...

چهارشنبه، 12 مهر 1396

منازعات در باب جایگاه حدیث در اسلام

اخبار درباره‌ی بی‌پروایی نسبت به نقل حدیث، حتی در صدر اسلام- که به عنوان نمونه می‌توان به أبوهریره اشاره کرد- با گزارش‌هایی از همان زمان دالّ...

چهارشنبه، 12 مهر 1396

یادداشت‌هایی با رویکردی نو در باب سنّت اسلامی

این مقاله در نخسیتن همایش مدرسه‌ی عالی مطالعات عبّاسیان، در دانشگاه سنت اندروز در تابستان سال 1982 ارائه شده است.

سه‌شنبه، 11 مهر 1396

ارزیابی مجدد روایات اسلامی

مایلم در اینجا آرایی را عرضه کنم که به نظرم، ارزیابی مجدد و لازم از روایات اسلامی در پرتو دانش کنونی به شمار می‌آیند، اما نمی‌دانم نتایجم را...

سه‌شنبه، 11 مهر 1396

ضرورت دقت در نقل منابع عاشورا

منابع تاریخ عاشورا، پس از قرن نهم و دهم هجری، تا حدّی متعدّد و متنوع هستند كه نمى ‏توان به همه آنها پرداخت امّا به طور كلّى شاید بتوان این گونه...

سه‌شنبه، 11 مهر 1396

نقدی بر ادعای مذاکره امام حسین با عمر سعد

مطالبی که اخیراً از سوی یک سخنران مطرح شده، مرا بر آن داشت تا در نقد آن، چند سطری بنویسم. این احساس وظیفه نگارنده صرفا به جهت سستی و کذب بودن...

سه‌شنبه، 11 مهر 1396

پایانی بر دروغ بزرگ مذاکره در کربلا

واقعه کربلا و نهضت عظیم امام حسین، همواره در خطر تحریف دشمنان و نیز مدعیان دین مداری بوده است. از جمله این تحریفات، تغییر گفتمان

سه‌شنبه، 11 مهر 1396