نخستین و آخرین سوره‌ی قرآن

درباره‌ی نخستین سوره‌ای كه به تمامی و یكباره در اولین بار نزول یافت پراكندگی سخن كمتر [از سخن درباره‌ی فرجامین سوره] است. در یكی دو جائی از قول...

يکشنبه، 16 آبان 1395

نامها و شماره‌ی سوره‌ها

هر سوره‌ای نامی دارد و بسیاری از سوره‌ها هر یك چند نام دارد كه در روایات مختلفه آمده و چنین گفته‌اند كه نام سوره‌ها توقیفی است.

يکشنبه، 16 آبان 1395

بحثی در ترتیب و چینش آیه‌های قرآن

سخن مسلم و قطعی درباره‌ی ترتیب آیه‌ها و طرز قرار گرفتن آنها در سوره‌ها، به این صورتی كه امروزه در مصاحف موجوده می‌یابیم، بی‌گفتگو اینست كه: این...

يکشنبه، 16 آبان 1395

شمارگان (تعداد) آیات قرآن

در شماره‌ی آیات قرآنی اختلاف اقوالی دیده می‌شود. مكتب‌های مختلف كوفی، مكی، مدنی، بصری و شامی هر یك عددی را برگزیده‌اند كه مطابق روایات و اخباری...

يکشنبه، 16 آبان 1395

بن‌مایه‌ها و مصداق‌های پایداری در صحیفه‌ی سجّادیه

نیایش‌های صحیفه، تنها نمود «عشق»، «نیاز» و «خواستن» انسان در برابر پروردگار نیست، بلکه دو بُعد اساسی دیگر، یعنی؛ «آگاهی» و «پایداری» نیز در آن...

شنبه، 15 آبان 1395

جهاد در قرآن کریم

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در قرآن کریم به طورگسترده مطرح گردیده است، موضوع جهاد است. این تحقیق با هدف بررسی و تبیین جایگاه جهاد در قرآن کریم،...

شنبه، 15 آبان 1395

محدثان شیعه

قرن اول تا چهارم، مولای متقیان حضرت علی (علیه السلام) نخستین کسی بود که به املاء رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) احادیث آن بزرگوار را تدوین...

جمعه، 14 آبان 1395

جوامع حدیثی شیعه

شیعیان کلام امامان خود را جزء سنت می‌دانند. ایشان در دوران امامان خود، به ویژه در دوران امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام)، به...

جمعه، 14 آبان 1395

صحاح سته

مسانید از لحاظ موضوعی طبقه‌بندی نشده بود و از طرفی احادیث ضعیف نیز در آنها به چشم می‌خورد. این مشکلات برخی محدثان را بر آن داشت که با دقت و وسواس...

جمعه، 14 آبان 1395

آغاز تدوین حدیث

بنابر منابع تاریخی، نخستین کسانی که در پی فرمان عمر بن عبدالعزیز به تدوین احادیث مبادرت کردند خالد بن معدان، ابن حزم انصاری، محمد بن شهاب زهری،...

جمعه، 14 آبان 1395

برخی اصطلاحات حدیث‌شناسی

در پرتو جمع‌آوری احادیث و توجه به آن، علوم دیگری برای دریافت چگونگی دلالت روایات و نیز بررسی سند آنها تأسیس شد که هر یک شاخه‌ای مستقل از علوم...

جمعه، 14 آبان 1395

انواع تفسیر

تفسیر به مأثور عبارت است از تفسیر قرآن براساس احادیث و روایات منقول از حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و روایات و احادیث منقول از...

جمعه، 14 آبان 1395

مفسران شیعه

نخستین گروه مفسران شیعه، تعدادی از اصحاب پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه اطهار (علیهم السّلام)، هستند که روایات تفسیری...

جمعه، 14 آبان 1395

تفسیر در عصر تابعین

به طور مسلم در عصر صحابه به دلیل آنکه زمینه‌ها و ضوابط علمی و کلامی و فلسفی و عرفانی هنوز مدون نگشته بود، قرآن مجید بر اساس این زمینه‌ها تفسیر...

جمعه، 14 آبان 1395

آغاز علم تفسیر

کلمه تفسیر در لغت به معنی «روشن نمودن و تبیین» است. و اهل ادب معتقدند کلمه تفسیر از ریشه‌ی «فَسر» است و یا از ریشه‌ی «سَفر» می‌باشد که مقلوب...

جمعه، 14 آبان 1395

تفسیر قرآن کریم در عصر صحابه

تفسیر قرآن کریم در عصر صحابه که از نیمه دوّم قرن اوّل هجری بیشتر قوت داشته جنبه روائی و اثری داشته و بر اثر و اساس روایات و احادیث و تقریر نبّی...

جمعه، 14 آبان 1395

اصول فقه

یکی از علوم اسلامی، که برای درک و استنباط احکام و قوانین اسلامی از منابع اصیل تدوین یافته، دانش اصول فقه است. این دانش در عین آنکه برگرفته و...

جمعه، 14 آبان 1395

تاریخ فقه اهل سنّت

پس از رحلت پیامبر گرامی اسلام، بتدریج بین پیروان آن حضرت در پاره‌ای از مسائل اختلاف بروز کرد. نخستین و مهمترین مسأله مورد اختلاف مسأله‌ی جانشینی...

جمعه، 14 آبان 1395

نگاهی به کلام اشعری

مذهب اشعریه از معروف‌ترین مذاهب کلامی در دنیای اهل سنّت است که در آغاز قرن چهارم هجری پدید آمد. قبل از آن، مذهب حنبلیه، مذهب رسمی و معروف میان...

جمعه، 14 آبان 1395

تاریخ فقه شیعه

این دوره از رحلت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آغاز می‌شود و تا پایان غیبت کبری (329 هـ) ادامه می‌یابد. در این عصر هر چند علّت رحلت پیامبر...

جمعه، 14 آبان 1395