نگاهی تاریخی به مسأله فقه و زمان (2)

آن چه در پایان این گفتار برآنیم به قلم آوریم ترسیم حوزه های مطالعه و پژوهش در مسأله«هماهنگی فقه و زمان» است. برخی مطالب که در این جا یاد می شود،...

شنبه، 26 اسفند 1391

نگاهی تاریخی به مسأله فقه و زمان (1)

برخورد با مشکل، زمینه ساز تئوری است و تأمل و تحقیق پیرامون تئوری، ‌سبب شکل گیری یک نظریه علمی می شود و نظریه در سیر تکاملی خود به یک نظام فکری...

شنبه، 26 اسفند 1391

فقه حکومتی

اگر بپذیریم که مهم ترین ویژگی مباحث فلسفه فقه، ناظر بودن به تمامیت فقه است. «فقه حکومتی» هم یکی از مباحث اصلی و جدی در حوزه فلسفه فقه خواهد بود....

سه‌شنبه، 22 اسفند 1391

درآمدی بر قلمرو فقه

مسأله «انتظار بشر از دین» موضوعی است که از دو سو به آن می توان نگریست و آن را بررسی و پژوهش نمود: یکی نگاه برون دینی به مسأله است که با سنجش...

سه‌شنبه، 22 اسفند 1391

نمونه هایی از کاربرد قیاس در آثار فقهی شیخ طوسی

مسئله ی قیاس و چگونگی برخورد با آن از مسائل دیرین در فقه و اصول مذاهب است. در این میان، در مذهب شیعه هر چند رویکرد کلی از دیرباز رویکردی منفی...

پنجشنبه، 19 بهمن 1391

وضعیت تصرفات ناقل عین مرهونه از سوی راهن

از مسائل مهم راجع به حق مرتهن، مسئله ی وضع حقوقی قراردادهای ناقل عین از جمله فروش عین مرهونه توسط راهن است. در این خصوص بر اساس نظر مشهور فقهی...

پنجشنبه، 19 بهمن 1391

واکاوی مفهوم ناصب و محرومیت او از حقوق مدنی

عنوان ناصب، در احادیث اهل بیت علیهم السلام و سخنان فقیهان امامی به فراوانی آمده است و احکام زیادی از جمله: محرومیت از حقوق مدنی (چون ازدواج با...

پنجشنبه، 19 بهمن 1391

بررسی تخصیص ناپذیری قاعده ی حرمت اخذ اجرت بر واجبات

حرمت اخذ اجرت بر واجبات به مثابه ی قاعده ای فقهی مورد تسالم فقها واقع شده است. با وجود این، اغلب فقها با تقسیم واجبات به دو قسم نظامی و غیرنظامی...

پنجشنبه، 19 بهمن 1391

شرط خیار در عقد ضمان

آنچه در این مختصر مورد بررسی قرار می گیرد، صحت و یا عدم صحت اشتراط خیار در عقد ضمان است. فقها و محققان عقود را از یک حیث به عقود لازم و عقود...

پنجشنبه، 19 بهمن 1391

اجوبة الاستفتائات امام مهدی علیه السلام

مقام مقدّس امام عصر، روحی له الفداء، طی این توقیع مبارک، به وسیله جناب محمد بن عثمان که از نوّاب خاصّ حضرت در زمان غیبت صغری است، در پاسخ به...

سه‌شنبه، 17 بهمن 1391

مفهوم غش و کلاه گذاری

روشن است که نفوذ هرگونه خیانت و تقلب در امر معاملات، پایه های اطمینان و اعتماد عمومی را که بزرگترین پشتوانه اقتصادی ملتهاست، متزلزل و ویران می...

سه‌شنبه، 12 دی 1391

گناه غصب

خرید و فروش مالی که از راه نامشروع به دست آمده است، مانند مال غصبی -دزدی، قمار یا مالی که به وسیله معامله باطلی به دست آمده- حرام و باطل است...

سه‌شنبه، 12 دی 1391

هبه «بخشش»

«هبه» آن است که انسان چیزی را که ملک خود اوست به رایگان ملک دیگری کند و به او ببخشد. در هبه صیغه خاصی لازم نیست، و اگر هبه کننده مال خود را به...

يکشنبه، 10 دی 1391

احکام معاملات در اسلام

نظر خوانندگان عزیز را به یک نکته جلب می نمایم، با توجه به اینکه کتاب مورد بحث، در رابطه با آداب کسب و تجارت است و آوردن بعضی از احکام در کتاب،...

يکشنبه، 10 دی 1391

احکام اجاره

«اجاره» آن است که انسان یا وکیل او چیز منفعت داری که ملک او یا ملک موکّل اوست، به قصد انتفاع در مدت معینی و در برابر مبلغ مشخصی در اختیار دیگری...

يکشنبه، 10 دی 1391

جعاله

«جعاله» آن است که انسان با شخص معینی و یا به طور کلی قرارداد کند در مقابل کاری که برای او انجام می دهند مال معینی بدهد، مثلاً بگوید هر کس گمشده...

يکشنبه، 10 دی 1391

مضاربه

«مضاربه» قرارداد بازرگانی و تجاری است که میان سرمایه گذار و عامل (کسی که با آن سرمایه کار می کند)بر اساس تجارت و سود مشاع بسته می شود.

يکشنبه، 10 دی 1391

صلح در معامله

«صلح» آن است که انسان با دیگری توافق کند که مقداری از مال یا سود خود را ملکِ او کند، یا از طلب یا حق خود بگذرد تا او هم مقداری از مال یا سود...

يکشنبه، 10 دی 1391

احتکار و گرانفروشی (1)

یکی دیگر از راههای به دست آوردن ثروت و ازدیاد سرمایه «احتکار» است که در شرع مقدس مورد نکوهش شدید قرار گرفته تا آنجا که در برخی از روایات، محتکر،...

يکشنبه، 10 دی 1391

احتکار و گرانفروشی (2)

روایت شده که «یونس بن عبید» پارچه می فروخت، طاقه های پارچه با قیمتهای مختلف، یک نوع آن دویست درهم، و یک نوع چهارصد درهم، روزی برای اقامه نماز...

يکشنبه، 10 دی 1391