رسائلي درباره ي تفسير و علوم قرآن منسوب به اهل بيت (ع) (1)

اين کتاب، اگرچه به سيدمرتضي نسبت داده مي شود، که ايشان نيز آن را از تفسير نعماني اقتباس کرده، ولي چون تمام کتاب به صورت يک روايت و با ذکر سلسله...

يکشنبه، 2 آذر 1393

نظريه ي اعجاز قرآن در قرون نخست اسلامي

کهن ترين منابع کلامي، حديثي و تفسيري عالمان مسلمان طي قرون نخست به ندرت نظريه اي روشن در باب وجه اعجاز قرآن بيان مي کنند. اين در حالي است که...

سه‌شنبه، 20 آبان 1393

کتاب شناسي اعجاز قرآن

در مسير پرپيچ و خم تاريخ، تنها انديشمنداني از هرگونه گزند و آسيب به دور مانده اند که قطرات زلال و حيات بخش زندگي را از معارف قرآن گرفته و در...

سه‌شنبه، 20 آبان 1393

بازيابي ابعاد تفسير کلامي آيه « إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً »

هرچند به نظر مي رسد آيه « إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً » در سوره ي بقره تنها طليعه و مقدمه داستان خلقت حضرت آدم ( عليه السلام ) است،...

سه‌شنبه، 20 آبان 1393

نويسنده: دکتر شهرام هدايت

در تمامي کتب تفسير از کهنه و نو گفته شده است که « مشيد » از ريشه ي « شاد » به دو معنا است. يکي ارتفاع و دوم گچ. و هم از اين رو « قصر مشيد » را...

سه‌شنبه، 20 آبان 1393

معناشناسي واژگان « عقل » و « تفکر » در ارتباط با مفهوم « فطرت » در قرآن

در اين مقاله به معناشناسي « عقل » و « تفکر » و به ارتباط آن دو با « نفس » و « فطرت انسان » پرداخته شده است. اگرچه « عقل » در اصطلاح معروف و فلسفي...

سه‌شنبه، 20 آبان 1393

معناشناسي الفاظ قرآن در تفسير مجمع البيان

معناشناسي واژه هاي قرآن يکي از اساسي ترين پايه هاي فهم و تفسير دقيق قرآن است. دست يابي به معناي يک واژه در قرآن از ريشه شناسي آغاز مي شود و پس...

سه‌شنبه، 20 آبان 1393

معناشناسي الفاظ قرآن در تفسير مجمع البيان

معناشناسي واژه هاي قرآن يکي از اساسي ترين پايه هاي فهم و تفسير دقيق قرآن است. دست يابي به معناي يک واژه در قرآن از ريشه شناسي آغاز مي شود و پس...

سه‌شنبه، 20 آبان 1393

تأويل در تفسير منسوب به امام صادق (ع)

درباره ي صحت انتساب تفسيري که ذيل عنوان « تفسير جعفر الصادق » در کتاب حقائق التفسير ابوعبدالرحمن سُلَمي آمده نظرات گوناگوني ابراز شده است. گويا...

دوشنبه، 19 آبان 1393

روش شناسي تفسير در روايات امام صادق (ع)

به استناد حديث شريف ثقلين که مورد اتفاق فريقين است، پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله و سلم) از قرآن و عترت يعني حاملان سنت و امامان معصوم (عليهم...

يکشنبه، 18 آبان 1393

حکمتِ فواصل آيات قرآن کريم

فاصله در لغت يعني چيزي که ميان دو شيء فاصله مي افکند؛ در نشانه هاي شماره گذاري در نوشتن، علامتي است که ميان جمله هايي قرار داده مي شود که کلامي...

پنجشنبه، 8 آبان 1393

جاي درست واژگان در قرآن

طبيعي است که هر واژه ي قراني با موقعيّت سازگار باشد، چون نظم اعجارآفرين آن دربردارنده ي واژگاني است که در جايگاه خود تناسب و سازگاري دارد و...

پنجشنبه، 8 آبان 1393

فشردگي واژگان قرآن

با نگاهي به آيات قرآن درمي يابيم که ويژگي و ملاک در سوره هاي مکّي، ايجاز است و إطناب يا دقّت در جزئيات، ملاک و ويژگي سوره هاي مدني است؛ چون مرحله...

پنجشنبه، 8 آبان 1393

دلالت هاي تربيتي – اخلاقي واژگان قرآن

پژوهشگران گذشته به زيباشناختي مسائل اخلاقي در سبک قرآن تذکّر داده اند و در يافتن نکات برجسته در بيان قرآني کوشيدند و فصل هايي با نام هاي مختلف...

پنجشنبه، 8 آبان 1393

دلالت ساخت واژگان قرآن بر معنا

زبان عربي به توانمندي شگرفي در کناب اشتقاق هاي صرف متمايز است و اين امتياز آن را به داشتن واژگان بسياري، توانمند ساخته است. دلالت صرفي در زبان...

پنجشنبه، 8 آبان 1393

مقايسه ي تأکيد بر قدرت مادي و قدرت روحاني در قرآن و تورات

با استناد به آنچه درباره ي موسي (عليه السلام) و فرعون در قرآن کريم آمده، در درجه ي نخست درمي يابيم که موضوع « قدرت » بُعد بزرگي را از دو سوي...

چهارشنبه، 7 آبان 1393

مقايسه ي جبر و اختيار در دو قصه ي قرآني و توراتي

در اين مقاله موضوع اختيار و جبر را در قصه ي موسي (عليه السلام) و فرعون مي کاويم. اساساً قصه ي قرآني تأکيد دارد که اعمال فرعون، زاده ي اراده ي...

چهارشنبه، 7 آبان 1393

نمونه اي از تفاوت مفهوم نبوت در قرآن کريم و تورات

در باب نبوّت بايد متذکر شويم که پيامبر در درجه ي نخست همان انسان برگزيده از سوي خدا براي ابلاغ رسالت آسماني به بشر است. بنابراين پيامبران همان...

چهارشنبه، 7 آبان 1393

جلوه هاي نام آوا در قرآن کريم

نام آوا يعني تجسّم معنا به وسيله ي آوا، يعني ساخت خود به خود، بر محتواي آن دلالت نمايد. نقد جديد بر اين پديده در ادبيات به عنوان عنصر رمزگذار...

چهارشنبه، 7 آبان 1393

حرکت ها و مَدها در آيات قرآن

بر آن شديم تا از تأثير زيبايي حرکت به واسطه ي کلام بر زيبايي مدّها سخن گوييم که اين به دو علّت مي باشد: 1. علّت نخست، آوايي است، چون حرکت جزئي...

چهارشنبه، 7 آبان 1393