انسان و زندگي اجتماعي در قرآن

دانشوران در مورد زندگي اجتماعي انسان بر يک رأي نيستند؛ برخي زيست شناسان، روان شناسان، فيلسوفان و مفسران همانند مک دوگال، فرويد ، ابونصر فارابي،...

يکشنبه، 4 آبان 1393

ستمي که بر قوم لوط چيره شد.

پيش از سخن گفتن از قوم لوط، اول بايد متذکر شويم که چالش و جدال در جامعه ي قوم نوح از بردگي ضعيف توسط قدرتمند و استثمار فقير توسط ثروتمند شروع...

شنبه، 3 آبان 1393

ستم مَديَن و تحدي آنان با رسالت آسماني شعيب (ع)

ستم و ظلم در مدين ويژگي و صبغه ي اجتماعي داشت، اما از زوايه ي ديگر يعني عدم رعايت ميزان و ترازو. جامعه اي که افرادش متأثر از مادي گرايي باشند...

شنبه، 3 آبان 1393

قرآن و مستکبران قوم هود

خواننده از سوره هاي قرآني که بخش هايي از آن ها به اين موضوع اختصاص يافته، درمي يابد که طغيان قبيله ي عاد در دو قلمرو متبلور مي شود: نخست قلمرو...

شنبه، 3 آبان 1393

قرآن و ستم در قوم ثمود

با پرداختن به قوم صالح (عليه السلام)، ثمود، زواياي جديدي را از ستم مرتبط با استکبار مي يابيم. چنان که از اين قصه برمي آيد، ستم ثمود در حکمراني...

شنبه، 3 آبان 1393

نگاهي قرآني به مقوله ي ستم در روزگار نوح (ع)

ضمن تمرکز بر اين زاويه شايسته است ابتدا متذکر شويم کسي که به سوره هايي از قرآن که ذکر نوح (عليه السلام) در آن آمده مراجعه مي کند، درمي يابد که...

شنبه، 3 آبان 1393

اعجاز ادبي قرآن کريم و سير تطور آن

آغاز پيدايش بحث اعجاز به طور دقيق مشخص نيست؛ اما ديدگاه هاي دانشمندان قرن دوم و سوم هجري پيرامون مسائل ادبي قرآن کريم، منجر به افزايش گستره ي...

دوشنبه، 28 مهر 1393

تأملي در کتابِ هيروگليف در قرآن

هيروگليف، زبان مصريان باستان است. شامبليون ( 1832 - 1790 )، افسر فرانسوي، « حجر الرشيد » را در مصر يافت که بر آن سنگ نبشته با سه زبان نوشته شده...

دوشنبه، 28 مهر 1393

اصول بهره برداري پايدار از منابع محيط زيست از ديدگاه قرآن

تاريخ چند هزار ساله زندگي بشر در کره زمين و ارزيابي آن با معيارها و شاخص هاي « مصرف پايدار » را مي توان به دو دوره مهم تقسيم کرد:

يکشنبه، 27 مهر 1393

تحليل مباني و شيوه هاي تفسير شيعه

مقاله ي « تشيع و قرآن » ( Sheims and the Quran ) يکي از مقالات دايرة المعارف قرآن لايدن است و دربردارنده ي مباحثي مانند اصول و شيوه هاي تفسير...

شنبه، 26 مهر 1393

تفسير مقاتل بن سليمان و جايگاه آن

تفسير مقاتل بن سليمان، يکي از اولين تفاسير ترتيبي و مختصر نوشته شده در قرن دوم هجري و آميزه اي از تفسير لغوي، نقلي، عقلي و اجتهادي است. جنبه...

شنبه، 26 مهر 1393

روش شناسي تفسير ادبي- تاريخي قرآن در دوره معاصر

در سده اخير، برخي از دانشمندان نوانديش مسلمان نظير امين الخولي و همسرش بنت الشاطي، محمداحمد خلف الله، محمد آرکون، نصر حامد ابوزيد با به کارگيري...

شنبه، 26 مهر 1393

مفهوم وحي

مفهوم « وحي » براي متن [ = نصِّ قرآني ]، مفهومي اساسي است؛ چرا که متن در بسياري از موارد براي اشاره به خود، همين نام را به کار مي گيرد. اگرچه...

شنبه، 26 مهر 1393

حکمتِ فواصل آيات قرآن کريم

فاصله در لغت يعني چيزي که ميان دو شيء فاصله مي افکند؛ در نشانه هاي شماره گذاري در نوشتن، علامتي است که ميان جمله هايي قرار داده مي شود که کلامي...

شنبه، 26 مهر 1393

جاي درست واژگان در قرآن

طبيعي است که هر واژه ي قراني با موقعيّت سازگار باشد، چون نظم اعجارآفرين آن دربردارنده ي واژگاني است که در جايگاه خود تناسب و سازگاري دارد و...

شنبه، 26 مهر 1393

فشردگي واژگان قرآن

با نگاهي به آيات قرآن درمي يابيم که ويژگي و ملاک در سوره هاي مکّي، ايجاز است و إطناب يا دقّت در جزئيات، ملاک و ويژگي سوره هاي مدني است؛ چون مرحله...

شنبه، 26 مهر 1393

دلالت هاي تربيتي – اخلاقي واژگان قرآن

پژوهشگران گذشته به زيباشناختي مسائل اخلاقي در سبک قرآن تذکّر داده اند و در يافتن نکات برجسته در بيان قرآني کوشيدند و فصل هايي با نام هاي مختلف...

شنبه، 26 مهر 1393

دلالت ساخت واژگان قرآن بر معنا

زبان عربي به توانمندي شگرفي در کناب اشتقاق هاي صرف متمايز است و اين امتياز آن را به داشتن واژگان بسياري، توانمند ساخته است. دلالت صرفي در زبان...

پنجشنبه، 24 مهر 1393

جلوه هاي نام آوا در قرآن کريم

نام آوا يعني تجسّم معنا به وسيله ي آوا، يعني ساخت خود به خود، بر محتواي آن دلالت نمايد. نقد جديد بر اين پديده در ادبيات به عنوان عنصر رمزگذار...

پنجشنبه، 24 مهر 1393

حرکت ها و مَدها در آيات قرآن

بر آن شديم تا از تأثير زيبايي حرکت به واسطه ي کلام بر زيبايي مدّها سخن گوييم که اين به دو علّت مي باشد: 1. علّت نخست، آوايي است، چون حرکت جزئي...

پنجشنبه، 24 مهر 1393