معناشناسيِ تأکيد در گزاره‌هاي قرآني

يکي از مواردي که در قرآن با سياق و بافت ارتباط دارد، تأکيد است. از لحاظ شناختي، تأکيد، نقش مهم شناختي ويژه‌اي دارد. معمولاً در يک تعبير، بخشي...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مفهوم‌سازي پديده‌هاي طبيعي در قرآن

قرآن از تمام پديده‌هاي طبيعي براي تبيين مفاهيم اصلي ديني مانندِ آخرت، معاد، توحيد و غيره به بهترين وجه کمک مي‌گيرد. اين اصل يکي از مهم‌ترين اصول...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

علم خداوند در قرآن با رويکردي معناشناختي

گاهي قرآن يک حقيقت را با زمان‌هاي گوناگون بيان مي‌کند. اين نکته جاي تأمل فراوان دارد. بي‌‌درنگ، اين پرسش مطرح مي‌شود که آيا اين تعبيرها نقش شناختي...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مفهوم ليل و نهار در آيات قرآن کريم

مفهوم «ليل» (شب) و «نهار» (روز) از مفاهيمي هستند که قرآن در موارد گوناگون از آنها براي بيان اهداف خاصي کمک مي‌گيرد. اين دو مفهوم اهميت خاصي در...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

تبيين أسکافي برايِ إنزال ‌بر و إنزال ‌به سوي در قرآن

واژه‌ي «إنزال» در موارد زيادي در قرآن به کار رفته است. کاربردهاي اين واژه طيف وسيعي از پديده‌هاي طبيعي از نزول باران گرفته تا پديده‌هاي غيرطبيعي...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مفهوم‌سازي در «فعل‌» ‌هاي قرآن

براي ايضاح نکته‌ي نخست اين نکته را بررسي مي‌کنيم که افعال آخر آيات، از لحاظ شناختي چه نقشي دارند؟ در بسياري از آيات با اين نکته روبه‌رو مي‌شويم...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

تغيير وصف در تفسير آيات قرآن

برخي از مفسران در موارد زيادي اوصافي را که قرآن به کار مي‌برد، تغيير داده‌اند. آنها معمولاً معاني ديگري براي اوصاف در نظر گرفته‌اند. اين امر...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مفهوم‌سازيِ واژه‌هاي فعل و خلق در قرآن

با مقايسه‌ي دو مورد مشابه، تأثير بافت در مفهوم‌سازي را نشان مي‌دهيم: 1.در ماجراي حضرت زکريا، وقتي ملائکه او را بشارت مي‌دهند که داراي فرزندي...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مسيلمه کذاب و هماوردي با قرآن (1)

يکي از افرادي که تقريباً تمام مورخان و بسياري از مفسران از رويارويي وي با قرآن سخن گفته‌اند، مردي به نام ثمامة‌بن‌حبيب (يا ثمامة‌بن‌کبير بن حبيب)...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مسيلمه کذاب و هماوردي با قرآن (2)

پيش از بررسي اين سخنان، مناسب است ابتدا به اين دو پرسش پاسخ داده شود: 1. آيا خود مسيلمه ادعا مي‌کرد که جملات را در پاسخ به هماوردي قرآن گفته...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مسيلمه کذاب و هماوردي با قرآن (3)

پروردگار بزرگت را تسبيح گوي، او که بر زن آبستن آسان گرفت و از او نوزاد خارج کرد که از بين احشا و پارک تلاش مي‌کند. پس برخي از آنان مي‌ميرند...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مسيلمه کذاب و هماوردي با قرآن (4)

سوگند به تخم‌افشانان و به دروکنندگان و به پاک‌کنندگان گندم و به آسياکنندگان و به خميرکنندگان و به تريدکنندگان و به لقمه‌گيران، از پيه آب شده...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مسيلمه کذاب و هماوردي با قرآن (5)

قسم به خورشيد و روشنايي‌اش، در نور و جلوه‌اش، قسم به شب هنگامي که از خورشيد بگذرد (تجاوز کند) شبي که خورشيد را مي‌طلبد تا بر او در آيد (او را...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

مسيلمه کذاب و هماوردي با قرآن (6)

گفته شده است يک بار سجاح نزد مسيلمه آمده، به او گفت: من نزدت آمده‌ام و مايلم همسر تو شوم، ولي به من خبر ده که از طرف خدايت چه چيزي بر تو نازل...

دوشنبه، 2 مرداد 1396

ام‌جميل و هماوردي با قرآن

از وي نيز جملاتي به جا مانده است که برخي گفته‌اند اين جملات را در مقام معارضه با قرآن گفته است. درباره‌ي وي مناسب است به چند نکته اشاره شود:

دوشنبه، 2 مرداد 1396

تغيير معنا در تفسيرِ آياتِ قرآن

گاهي برخي از مفسران، معاني واژه‌ها و تعبيرهاي قرآني را تغيير داده‌اند. آنها ظاهر برخي از آيات را با آنچه که نزدشان رايج است، ناهمخوان يافتند...

يکشنبه، 1 مرداد 1396

تغيير حروف در تفسير آيات قرآن

مفسران [قرآن] در مواردي بسياري معاني حروف را تغيير داده‌اند. حروف اهميت شناختي فوق‌العاده‌اي دارند، چرا که بسياري از مفهوم‌سازي‌ها به کمک آنها...

يکشنبه، 1 مرداد 1396

تغيير ترتيب در تفسير گزاره‌هاي قرآن

يکي از انواع بسيار رايج تحويل‌گرايي معنايي تغيير ترتيب است. برخي از مفسران ساختار خاصي را در نظر مي‌گيرند و آيه را براساس آن تغيير مي‌دهند. آنها...

يکشنبه، 1 مرداد 1396

تبديل واژه‌ها (تبديل و تحويل) در معناکردن واژگان قرآني

هر واژه‌ي قرآني، معنا و کارکردي خاص دارد و کاربرد هر واژه، در نهايت دقت صورت گرفته است. از اين رو، ممکن است دو واژه، معنايي نزديک به هم داشته...

يکشنبه، 1 مرداد 1396

اصالت تعابير قرآني

هر تعبير قرآني برپايه‌ي مفهوم سازي خاصي استوار شده است؛ بنابراين، در معناشناسي آن بايد مفهوم‌سازي نهفته در آن را بيابيم و هر تعبيري خودش اصالت...

يکشنبه، 1 مرداد 1396