0

مواد لازم برای تهیه یه جفت گیوه

مناطق كوهستانی كردستان و باختران و فارس و گذرگاههای صعب العبور آن‌ها، كم بوده راههای ارتباطی ماشین رو، نوع معیشت مبتنی بردامداری و كشاورزی و ضرورت تحرك فراوان در فصول سه گانه بهار و تابستان و پائیز (‌كه فصل كار هستند) پا افزاری را می‌طلبد كه سبك- راحت – مقاوم– خنك و در عین حال ارزان باشد و خود عشایر، روستاییان و جوامع نیمه شهری با امكانات موجود در منطقه قادر به تولید آن باشند. گیوه نوعی پای افزار است كه رویه آن را از ریسمان و نخ پرگ یعنی
مواد لازم برای تهیه یه جفت گیوه
مواد لازم برای تهیه یه جفت گیوه
مواد لازم برای تهیه یه جفت گیوه

مناطق كوهستانی كردستان و باختران و فارس و گذرگاههای صعب العبور آن‌ها، كم بوده راههای ارتباطی ماشین رو، نوع معیشت مبتنی بردامداری و كشاورزی و ضرورت تحرك فراوان در فصول سه گانه بهار و تابستان و پائیز (‌كه فصل كار هستند) پا افزاری را می‌طلبد كه سبك- راحت – مقاوم– خنك و در عین حال ارزان باشد و خود عشایر، روستاییان و جوامع نیمه شهری با امكانات موجود در منطقه قادر به تولید آن باشند. گیوه نوعی پای افزار است كه رویه آن را از ریسمان و نخ پرگ یعنی ریسمانهای پنبه‌ای بافته و زیه یا ته آن را گاه از چرم و غالباً‌ از لته‌های بهم فشرده و در هم كشیده می‌سازند.

گیوه را باید یكی از جالبترین و ارزنده ترین صنایع دستی روستایی ایران دانست. این پای پوش قدیمی كه روزگاری، بخصوص در فصل تابستان مورد استفاده فراوان قرار می‌گرفت در سالهای اخیر به سبب رواج كفش ماشینی و جایگزین شدن آن بجای پای افزارهای قدیمی در اكثر مناطق ایران رونق و اعتبار دیرین را از دست داده و صنعتگران شاغل نیز بعلت كمی درآمد و كاهش تقاضا در این رشته به مشاغل دیگر روی آورده اند ولی زیبائی و تنوع و طرحهای متعدد گیوه آنچنان است كه هنوز هم دارای متقاضیان فراوانی بوده و از استقبال قابل توجهی در فصول بهار و تابستان برخوردار می‌باشد. گیوه كشی یكی از صنایع دستی رایج و بومی استان کرمانشاه است و به ویژه در بخش اورامانات از جمله صنایع دستی مسلط می‌باشد. این صنعت بومی را میتوان بر مبنای نوع تولید و محل تولید به دو بخش اصلی روستایی و شهری تقسیم كرد. دو روستای حجیج و نودشه از بخش اورامانات جزو مراكز قریمی و مهم تولید نوع خاصی از گیوه می‌باشد كه تخت آن كهنه ای است و به نام گیوه زیره ای شهرت دارد.
علاوه بر دو روستای یاد شده روستاهای دیگری كه در آنها قبلاً گیوه كشی چینی معمول یوده و هنوز هم این كار ادامه دارد عبارت است از: روستای ورادر- خانه دره – شركان – میریه نروی – وزلی – تنگ مردان – پیله گر بره سیمین علیا- طلسم – ژامرگ – تومك – زمگه حیدر- حسین آباد – دوآب – قشلاق علیا و داربید.

مواد اولیه:

بخشی از مواد مورد مصرف گیوه‌بافان در محل و بخشی دیگر از نقاط دیگر تهیه می‌شود.
موادی كه در محل تهیه می‌شود.
پوست گاو – پیه – نری گاو و نخ تابیده است.
و موادی كه از خارج محل تهیه می‌شود عبارت است از:
1 – برای گیوه های تخت زیره ای
رنگ – پارچه نازك نخی – كتیرا – نخ تابیده ( قرقره)
2 – برای گیوه های طرح جدید (‌تخت چرمی و پلاستیكی) میخ پوست دباغی شده – پاشنه های لاستیكی – كف لاستیكی – چسب – پوست – نری گاو – پارچه نخی – موی بز.
- كار گیوه كشی معمولاً در دو مرحله كارگاهی و خانگی انجام می‌شود. كارهای مربوط به تخت گیوه كه كاری مردانه است معمولاً در كارگاه و یا مغازه ها با ابزار گوناگون انجام می‌شود.
در مناطق شهری كارهای مربوط به رویه گیوه توسط زنان و در خانه ها صورت می‌گیرد. این كار در روستا‌ها هم به دست زنان و هم به دست مردان در خانه و قهره خانه و اماكن عمومی در ایام فراغت انجام می‌شود.
- در كارگاه های گیوه كشی معمولاً‌ سه نفر با هم كار می‌كنند، این سه نفر كه در یك مقطع مثلثی شكل به صورت زنجیره‌ای و یا تقسیم كار معین كار را شروع می‌كنند و به مرحله انجام می‌رسانند عبارتند از:
1 – پرونیParuni كه از پارچه های رنگ شده فیتیله درست می‌كنند و نسبت به دو نفر دیگر از مهارت و تخصص كمتری برخوردار است و در واقع پرونی در مرحله شاگردی گیوه كشی قرار دارد.
2 – پی كینه گیرPeykanegir كسی كه دارای تخصص و مهارت است و به مرحله استادی نزدیك می‌باشد . او بخش میانی كار و به عبارت دیگر بخش اتصال فتیله ها را انجام می‌دهد و تخت گیوه را برای انجام كار نهایی كه به دست استاد كار انجام می‌گیرد آماده می‌كند.
3 – كلاشگرKelash-ger كه استاد و معمولاً صاحب كارگاه است برش و پرداخت و تكمیل تخت گیوه و بطور كلی موارد – حساس و دقیق كار را انجام می‌دهد.
مرحله دیگر اتصال رویه گیوه به تخت گیوه است و محل آن آنرا استاد كار با سوراخهائی كه با درفش بوجود می‌آورد تعیین می كند و یك نفر دیگر كه معمولاً در خارج از كارگاه است این محدوده را با ریسمانی كه از موی بز تابیده شده می‌دوزد این كار را پرگامارونی Pergama-runi و عامل این كار را پركاماگیرPergama-gir می‌نامند.

ابزار كار

در كار گیوه كشی بطور كلی از سه نیروی فشاری – كششی و ضربه ای استفاده می‌شود و ابزارهائی كه در این صنعت دستی به كار می‌رود در جهت استفاده از این سه نیرو است و در پاره‌ای موارد به منظور نگهداری و مقاومت پا هم به كار گرفته می‌شود و كلیه این نیروها از طریق دست وارد می‌شود. پا به لحاظ انعطاف پذیری جایگزین سندان می‌شود و بطور كلی ابزار كار عبارت است از: سندان چوبی – مشته – درفش – كوره درفش درفش ناوكش – درفش پرگاماسم – كوره درفش پی كنه – چسنی – پرگاما- گزن – چوب ساو چوكله – روغندان – وز- دوارگیر- گوره گیر – قوتله- چاقو – پواز- گیره كنه.

مراحل مختلف ساخت:

1 – آماده كردن پوست كه مراحل زیر را شامل می‌شود و همه كارهای آن توسط استادكار انجام می‌گیرد.
1 - خیس كردن.
2 - گستردن آن روی زمین.
3 - خاك یا خاكستر پاشیدن روی آن كه به تدریج آب پوست را می‌كشد و خشكش می‌كند كه این كار گاهی از یكماه هم بیشتر به طول می‌انجامد.
4 - نرم كردن پوست.
5 - رشته كردن پوست و درست كردن نسخه‌های باریك.
6 - زدودن مو از تسمه‌ها.
7 - نرم كردن تسمه ها با پیه.
8 – رنگ آمیزی پارچه.
9 – تهیه فیتیله توسط شاگرد.
10 – پی كنه گیر.

رنگ در گیوه

رنگ هایی كه در تهیه گیوه بكار می‌رود عبارتند از رنگ های آبی – قرمز- سفید- استخوانی- سیاه رنگ‌های آبی و قرمز كه در تخت گیوه بكار برده می‌شود. قبلاً تخت گیوه ها فقط به رنگ سفید بود رویه گیوه مردانه معمولاً سفید بوده و برای بافت گیوه های زنانه از نخ های رنگین و گاه از انواع منجوق نیز استفاده به عمل می‌آید.
رنگ استخوانی – رنگ پاشنه و نوك تخت گیوه به دلیل استفاده از نری گاو كه بعد از خشك شده حالت استخوانی می‌گیرد به رنگ استخوانی است.
رنگ سیاه – رنگ موی بز كه در پرگاما به كار می‌رود. سیاه است این رنگ در زیر رویه قرار می‌گیرد و هرگز دیده نمی‌شود.
در باختران 4 نوع گیوه معمول است:
1 – گیوه تخت آجیده
2 – گیوه تخت چرمی
3 – گیوه تخت لاستیكی
4 – گیوه رویه ابریشمی
مراكز تولید گیوه در ایران پراكنده بود و تقریبا در بیشتر نقاط كشور نشانه‌هایی از تولید این محصول می‌توان دید اما عمدتاً مناطق مختلف باختران، استان مركزی، فارس و …. مركز تولید انواع گیوه محسوب می‌شود.
منبع:www.soozandoozi.ir


نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سه‌شنبه، 1 بهمن 1387
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 1410
موارد بیشتر برای شما
با افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، ازدواج نکنید! (بخش دوم)
با افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، ازدواج نکنید! (بخش دوم)

با افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، ازدواج نکنید! (بخش دوم)

با افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، ازدواج نکنید! (بخش اول)
با افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، ازدواج نکنید! (بخش اول)

با افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، ازدواج نکنید! (بخش اول)

معرفی کتاب «حقیقت مجازی»
معرفی کتاب «حقیقت مجازی»

معرفی کتاب «حقیقت مجازی»

چگونه کلاس‌های تابستانی را بپیچانیم؟
چگونه کلاس‌های تابستانی را بپیچانیم؟

چگونه کلاس‌های تابستانی را بپیچانیم؟

شروع تلخ استقلال استراماچونی در تبریز/خط و نشان یحیی برای مدعیان

شروع تلخ استقلال استراماچونی در تبریز/خط و نشان یحیی برای مدعیان

چادرم دل را می زند!
چادرم دل را می زند!

چادرم دل را می زند!

چادر بهار
چادر بهار

چادر بهار

خواص اسطوخدوس و عوارض احتمالی آن
خواص اسطوخدوس و عوارض احتمالی آن

خواص اسطوخدوس و عوارض احتمالی آن

چگونگی شیردهی به نوزاد زودرس
چگونگی شیردهی به نوزاد زودرس

چگونگی شیردهی به نوزاد زودرس

استراحت مطلق در دوران بارداری
استراحت مطلق در دوران بارداری

استراحت مطلق در دوران بارداری

نشانه پارگی کیسه آب و مراقبت از آن
نشانه پارگی کیسه آب و مراقبت از آن

نشانه پارگی کیسه آب و مراقبت از آن

علائم خطرساز در دوران بارداری (بخش دوم)
علائم خطرساز در دوران بارداری (بخش دوم)

علائم خطرساز در دوران بارداری (بخش دوم)

علائم خطرساز در دوران بارداری (بخش اول)
علائم خطرساز در دوران بارداری (بخش اول)

علائم خطرساز در دوران بارداری (بخش اول)

۷ خاصیت فندق

۷ خاصیت فندق

چای رویبوس چیست؟
چای رویبوس چیست؟

چای رویبوس چیست؟

خواص چای سفید برای حفظ سلامت بدن
خواص چای سفید برای حفظ سلامت بدن

خواص چای سفید برای حفظ سلامت بدن

۱۵ خاصیت شفابخش آب انار
۱۵ خاصیت شفابخش آب انار

۱۵ خاصیت شفابخش آب انار

۱۰ خوراکی برای سلامت چشم
۱۰ خوراکی برای سلامت چشم

۱۰ خوراکی برای سلامت چشم

خواص نخود فرنگی و برخی از عوارض احتمالی آن

خواص نخود فرنگی و برخی از عوارض احتمالی آن

سنبل الطیب و خواص آن
سنبل الطیب و خواص آن

سنبل الطیب و خواص آن

از همسرمان تشکر و قدردانی کنیم
از همسرمان تشکر و قدردانی کنیم

از همسرمان تشکر و قدردانی کنیم