مسابقه تسلیحاتی

عنصر محوری در پویش مسابقه تسلیحاتی (1) وجود معمای امنیت در روابط بین الملل است؛ به این معنا كه دستیابی به تسلیحات مشخص از سوی بازیگر «الف» برای مقاصد دفاعی و بالا بردن امنیت فیزیكی، بازیگر «ب» را به این تصور وامی دارد كه كسب تسلیحات از سوی دولت «الف» همراه با انگیزه‌های تهاجمی بوده است؛ بنابراین با توجه به این تصور، دولت «ب» با تحصیل انواع مشابهی از تسلیحات برای مقابله با تهدیدات تهاجمی كه از سوی دولت «الف» برای خود متصور شده است، از خود واكنش نشان می‌دهد و اگر چه هر دو دولت ممكن است به راستی اقدام‌های خود را برای انگیزه‌های صرفاً تدافعی انجام داده باشند، اما طبق منطق معمای امنیت این چرخه كنش و واكنش، گردونه مسابقه تسلیحاتی را به گردش واخواهد داشت و منجر به بی ثباتی و شاید ستیز مسلحانه میان دولت‌های «الف» و «ب» شود؛ بنابراین طبق این دیدگاه مسابقه تسلیحاتی نه علت معمای امنیتی، بلكه از نتایج و عوارض آن است (Glaser 2004: 46- 47).
به لحاظ تاریخی مشهورترین و شدیدترین نمونه مسابقه تسلیحاتی در روابط بین الملل مربوط به مسابقه تسلیحاتی میان امریكا و شوروی در دوران جنگ سرد است كه نزدیك به نیم قرن بر چشم انداز راهبردی روابط بین الملل سایه افكنده بود. این مسابقه تسلیحاتی در دو سطح نیروهای متعارف و نیروهای هسته‌ای در حال انجام بود و در هر دو سطح نیز تلاش‌های تكثیر تسلیحاتی برای بازداشتن طرف مقابل از دست زدن به حمله اولیه صورت می‌گرفت (Bracken 1999: 8 -9).
بعد از جنگ سرد نیز می‌توان این گونه بیان كرد كه روندهای مربوط به مسابقه تسلیحاتی از سطح جهانی و بین المللی به سطح منطقه‌ای منتقل شده‌اند. در این رابطه می‌توان به مسابقه تسلیحاتی میان هند و پاكستان، چین و ژاپن و یا چین و تایوان در منطقه آسیا و یا مسابقه تسلیحاتی موجود در میان كشورهای عربی اشاره كرد.

پی‌نوشت‌ها:

1. Arms Race.

منبع مقاله :
رسولی ثانی آبادی، الهام؛ (1393)، درآمدی بر مهم‌ترین مفاهیم و اصطلاحات روابط بین الملل، تهران: انتشارات تیسا، چاپ یكم.