0
ویژه نامه ها
مجموعه مداحی‌های دهه اول محرم 1441 ه.ق

مجموعه مداحی‌های دهه اول محرم 1441 ه.ق

دوشنبه، 11 شهريور 1398
مجموعه عکس نوشته های عاشورایی

مجموعه عکس نوشته های عاشورایی

شنبه، 9 شهريور 1398

اخلاق اسلامی در عرصه تعلیم و تربیت

عقلانیت و مدیریت در برنامه ریزی درسی اقتضا می کند که در تقویت و به روزسازی برنامه ها، از هیچ ظرفیتی غافل نشویم. یکی از ظرفیت های آماده در فرایند یاددهی – یادگیری، معلمان اند که باید به نحو مطلوب از تجارب علمی و عملی آنها استفاده شود.
اخلاق اسلامی در عرصه تعلیم و تربیت
متخلق شدن فراگیران به اخلاق اسلامی فراگیران، دغدغه نخستین هر آموزش دهنده و پرورش دهنده دل سوز است. همه دست اندرکاران عرصه تعلیم و تربیت درصددند که بهترین شیوه را در تعلیم و تربیت به کار گیرند تا هدف نهایی تربیت اخلاقی که همان «قرب الهی» است، حاصل شود. در بخشی از این پژوهش، به بیان اصول و شیوهای تربیت اخلاقی علامه مصباح یزدی، کسی که هم توانسته رفتار درون شخصی خود را به گونه اخلاقی تنظیم کند و هم رفتار برون شخصی خود را سامان بدهد، پرداخته شد.اهمیت تربیت اطفال و خطر سهل انگاری در این زمینه اطفال را معلومات یا اخلاقی که در اول صبابت حاصل شده، تا آخر کهولت باقی و برقرار است و نسیان، به معلومات زمان طفولیت کمتر راه پیدا می کند.باتوجه به روشن شدن نقش عناصر برنامه درسی در تربیت اخلاقی و تأثیر گذار بودن آن عناصر در آینده فراگیران، با بهره گیری از آثار علامه مصباح یزدی، پیشنهادهای کاربردی ذیل بیان می گردد:
 
١. با توجه به جایگاهی که برای دوران کودکی و دانش آموزان مقطع ابتدایی، از منظر روایات و تجربیات معلمان در تربیت اخلاقی، ترسیم شد، ضروری است برنامه‌های درسی نظام آموزشی دوران کودکی که تعیین کننده بنیان های فکری اخلاقی و رفتارهای اخلاقی آنهاست، تحول اساسی یابد؛
 
٢. با توجه به جایگاه مهم معلمان در تربیت اخلاقی کودکان، لازم است در جذب و گزینش معلمان دقت کافی شود. کسی را باید به عنوان معلم برای کودکان انتخاب کرد که به کارش عشق بورزد، خودش قبل از همه، مهذب و خودساخته باشد و معلمی را نه شغلی که در برابرش مزد می گیرد، بلکه به منزله عهده داری هدایت، ارشاد و الهام خوبیها بداند؛
 
٣. با توجه به نقش مؤثری که فضا و محیط در تربیت اخلاقی دارد، دو پیشنهاد عرضه می شود: الف) مجریان به منظور فراهم کردن محیط تربیتی مساعد و فضای اخلاقی در مدرسه، در زمانهایی که برای تفریح مقرر شده است، از نرم افزارهای صوتی - تصویری که بیان کننده نصایح اخلاقی و محتوی شرح زندگانی علمای مهذب است که در بین مخاطبان جایگاه خاصی دارند، استفاده کنند؛ ب) با توجه به اینکه ساختار فیزیکی مدرسه در تربیت افراد تأثیرگذار است، در زمان طراحی نقشه بنای مدرسه، به معماری اسلامی توجه شود؛
 
٤. اگرچه گرایش انسان به فضایل اخلاقی و مباحث دینی، فطری است، به علت لغزنده بودن مباحث اخلاقی، و جذابیت های کاذبی که در طرف مقابل آن وجود دارد، تربیت اخلاقی ظرافت های خاصی را می طلبد؛ از این رو شایسته است در تربیت اخلاقی از روش های غیر مستقیم که بسیار مؤثرند، غافل نشویم؛
 
5. مفاهیم اخلاقی باید همانند روح در کالبد تمام مواد و عناصر برنامه درسی حضور داشته باشند. در واقع، برنامه ریزان برنامه درسی نباید آموزش رفتار اخلاقی را به یک کتاب درسی محدود کنند، بلکه باید در برنامه درسی، یک نگاه همه جانبه و همگانی به تربیت اخلاقی داشته باشند؛
 
6. به جای اینکه هم و غم برنامه ریزان اصلاح رفتار ظاهری دانش آموزان باشد، باید بر فهم و درونی شدن ارزشها و فضیلت های اخلاقی پایه، به منزله یک مؤلفه تربیتی مهم تأکید داشته باشند؛
 
7. با توجه به نقشی که تکریم شخصیت در تربیت انسان دارد، باید به دانش آموزان، البته با هدایت و نظارت معلمان و نه اجبار و تحکم، فرصت انتخاب داده شود. به بیان دیگر، معلم نقش هدایتگری دارد، نه انتقال دهندگی اطلاعات از قبل آماده شده؛
 
8. به دانش آموزان فرصت حضور فعال در برنامه ها داده شود. به بیان دیگر، به فراگیر به منزله فردی نگریسته شود که در صورت فراهم بودن زمینه، می تواند از توانایی عقلی خویش برای مواجهه با مشکلات اخلاقی استفاده کند؛
 
9. عقلانیت و مدیریت در برنامه ریزی درسی اقتضا می کند که در تقویت و به روزسازی برنامه ها، از هیچ ظرفیتی غافل نشویم. یکی از ظرفیت های آماده در فرایند یاددهی – یادگیری، معلمان اند که باید به نحو مطلوب از تجارب علمی و عملی آنها استفاده شود؛
 
۱۰. با توجه به ابعاد انسان و انواع ارتباطاتی که در مکتب تربیتی اسلام برای او ترسیم شده است؛ یعنی، ارتباط با خدا، ارتباط با خویش و ارتباط با دیگران، هدف برنامه درسی تربیت اخلاقی باید رشد اخلاقی فراگیران در این سه حوزه ارتباطی باشد.
 
برنامه درسی، یکی از مهم ترین ابزارهایی است که می توان از طریق آن در مسیر تربیت اخلاقی گام برداشت. از آنجا که برنامه درسی منعکس کننده اهدف، آرمان های تربیتی، ارزش ها و اعتقادات و به طور کلی، فرهنگ یک جامعه و کشور است، نمی تواند بدون بهره گیری از مبانی انسان شناسی، معرفت شناسی و هستی شناسی حاکم بر تفکر آن جامعه، و بدون توجه به آنها تدوین شود. در این فصل، دلالت های مبانی انسان شناسی، و اهداف، اصول و شیوه های تربیت اخلاقی علامه مصباح یزدی در برنامه درسی بیان شد. خلاصه اینکه برنامه درسی مطلوب برنامه ای است که با توجه به تمام ابعاد مادی و روحی انسان تدوین گردد و جهت کلی آن، به سمت معرفت خدا، هدایت انسان به سعادت و کمال و رسیدن او به تقرب الهی باشد.
 
اهمیت تربیت اطفال و خطر سهل انگاری در این زمینه اطفال را معلومات یا اخلاقی که در اول صبابت حاصل شده، تا آخر کهولت باقی و برقرار است و نسیان، به معلومات زمان طفولیت کمتر راه پیدا می کند. از این جهت، تربیت اطفال و ارتیاض صبیان از مهماتی است که عهده داری آن، بر ذمه پدر و مادر است و اگر در این مرحله، سهل انگاری و فتور و سستی شود، چه بسا که طفل بیچاره را کار به رذایل بسیار کشد و منتهی به شقاوت و بدبختی ابدی او شود.
 
شکوفایی فطرت از طریق تربیت صحیح از اول این طور نیست که انسان فاسد به دنیا آمده باشد؛ از اول با فطرت خوب و الهی به دنیا آمده است: کل مولود یولد على الفطرة. این فطرت، همان فطرت انسانیت، فطرت صراط مستقیم، فطرت اسلام و فطرت اخلاق در رأس برنامه های تحصیلی باید دانشگاه و فیضیه و همه آنها که مربوط به فیضیه هستند، در رأس برنامه های تحصیلی شان، برنامه اخلاقی و برنامه های تهذیبی باشد تا فراورده های آنها، امثال مرحوم مطهری را به جامعه تسلیم کند و اگر خدای نخواسته برخلاف آن باشد، آن وقت افراد مقابل این افراد را به جامعه می فرستند و اینها جامعه را به فساد می کشند و مردم را به اسارت.
 
منبع: برنامه درسی وتربیت اخلاقی، حمیدرضا کاظمی، چاپ اول، انتشارات مؤسسه آموزشی وپژوهشی امام خمینی(قدس سره)، قم 1393
مقالات مرتبط

هدف از آفرینش

پنجشنبه، 9 خرداد 1398

انسان و نظام آفرینش

پنجشنبه، 9 خرداد 1398

اختیار و اراده انسان

پنجشنبه، 9 خرداد 1398

حوزه تربیت اخلاقی

پنجشنبه، 9 خرداد 1398
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
چهارشنبه، 22 خرداد 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 124
پدیدآورنده: سهیلا قصیل زاده
موارد بیشتر برای شما
گل اول استقلال به نفت مسجد سلیمان (هفته سوم لیگ برتر)
گل اول استقلال به نفت مسجد سلیمان (هفته سوم لیگ برتر)

گل اول استقلال به نفت مسجد سلیمان (هفته سوم لیگ برتر)

رعایت ادب توسل (نواهنگ احساسی از استاد مومنی)
رعایت ادب توسل (نواهنگ احساسی از استاد مومنی)

رعایت ادب توسل (نواهنگ احساسی از استاد مومنی)

رضایت امام حسین (نواهنگ احساسی از استاد دارستانی)
رضایت امام حسین (نواهنگ احساسی از استاد دارستانی)

رضایت امام حسین (نواهنگ احساسی از استاد دارستانی)

فرار شاه
فرار شاه

فرار شاه

چرا کودکان برای خود دوست خیالی می‌سازند؟

چرا کودکان برای خود دوست خیالی می‌سازند؟

به مناسبت وفات حضرت معصومه سلام الله علیها
به مناسبت وفات حضرت معصومه سلام الله علیها

به مناسبت وفات حضرت معصومه سلام الله علیها

۷ علت افزایش وزن در دوران قاعدگی
۷ علت افزایش وزن در دوران قاعدگی

۷ علت افزایش وزن در دوران قاعدگی

زائر امام حسین (نواهنگ احساسی از استاد حسینی صدر)
زائر امام حسین (نواهنگ احساسی از استاد حسینی صدر)

زائر امام حسین (نواهنگ احساسی از استاد حسینی صدر)

۱۴ خوراکی سالم برای صبحانه که به کاهش وزن کمک می‌کنند
۱۴ خوراکی سالم برای صبحانه که به کاهش وزن کمک می‌کنند

۱۴ خوراکی سالم برای صبحانه که به کاهش وزن کمک می‌کنند

ورود زنان به ورزشگاه ها: ضرورت، لزوم و آثار سوء آن
ورود زنان به ورزشگاه ها: ضرورت، لزوم و آثار سوء آن

ورود زنان به ورزشگاه ها: ضرورت، لزوم و آثار سوء آن

خواص روغن چوب صندل برای سلامتی و نحوه استفاده از آن
خواص روغن چوب صندل برای سلامتی و نحوه استفاده از آن

خواص روغن چوب صندل برای سلامتی و نحوه استفاده از آن

چطور در باغچه و گلدان توت فرنگی پرورش دهیم؟
چطور در باغچه و گلدان توت فرنگی پرورش دهیم؟

چطور در باغچه و گلدان توت فرنگی پرورش دهیم؟

نذر کربلا (نواهنگ احساسی از استاد معاونیان)
نذر کربلا (نواهنگ احساسی از استاد معاونیان)

نذر کربلا (نواهنگ احساسی از استاد معاونیان)

۲ روش ساده برای تمیز کردن ماشین ظرفشویی

۲ روش ساده برای تمیز کردن ماشین ظرفشویی

تشویق کودکان با ۳ راهکار نتیجه‌بخش
تشویق کودکان با ۳ راهکار نتیجه‌بخش

تشویق کودکان با ۳ راهکار نتیجه‌بخش

عوامل ایجاد و راههای درمان استرس در کودکان
عوامل ایجاد و راههای درمان استرس در کودکان

عوامل ایجاد و راههای درمان استرس در کودکان

تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان
تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان

تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان

مصیبت حضرت رقیه (نواهنگ احساسی از استاد علوی تهرانی)
مصیبت حضرت رقیه (نواهنگ احساسی از استاد علوی تهرانی)

مصیبت حضرت رقیه (نواهنگ احساسی از استاد علوی تهرانی)

آموزش نظم به کودکان نوپا با ۱۰ راهکار موثر

آموزش نظم به کودکان نوپا با ۱۰ راهکار موثر

فیلم عذرخواهی صبا کمالی بابت پست جنجالی اینستاگرامی‌اش
فیلم عذرخواهی صبا کمالی بابت پست جنجالی اینستاگرامی‌اش

فیلم عذرخواهی صبا کمالی بابت پست جنجالی اینستاگرامی‌اش

۹ روش برای آموزش کارآفرینی به کودکان
۹ روش برای آموزش کارآفرینی به کودکان

۹ روش برای آموزش کارآفرینی به کودکان