0
ویژه نامه ها
سبک زندگی فاطمی

سبک زندگی فاطمی

يکشنبه، 6 بهمن 1398
سردار آسمانی

سردار آسمانی

شنبه، 14 دی 1398

آثار خوش اخلاقی و بداخلاقی در زندگی انسان

خوش اخلاقی از صفات ارزشمندی است که علاوه بر تاثیر در خود فرد خوش اخلاق، در محیط خانواده و جامعه نیز اثرگذار است و زندگی را لذت بخش تر می کند.
آثار خوش اخلاقی و بداخلاقی در زندگی انسان

زندگی خوشگوار در سایه حسن اخلاق

خوش اخلاقی از صفات ارزشمندی است که علاوه بر تاثیر در خود فرد خوش اخلاق، در محیط خانواده و جامعه نیز اثرگذار است و زندگی را لذت بخش تر می کند.

انسان بسیاری از فعالیت هایی که در زندگی روزمره خود انجام می دهد به منظور لذت بردن از زندگی و گوارا شدن آن است. در برخی از آن فعالیت ها ممکن است انسان زحمت زیادی را متحمل شود و پس از آن، نتیجه مطلوب را بدست آورد.

زندگی لذت بخش و گوارا از اهمیت بسزایی برخوردار است که گاهی انسان ناگواری ها، مشقت ها، رنج ها و خطرات زیادی را با اختیار خود تحمل می کند تا پس از تحمل آن به زندگی گوارا برسد. بهترین راه خوشگوار ساختن زندگی، خوش اخلاقی است. حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) می فرمایند: "لا عَیْشَ اهْنَأُ مِنْ حُسْنِ الْخُلْقِ"، "هیچ زندگانى‌اى گواراتر از خوش‌اخلاقى نیست".[1]

انسان برای رسیدن به هدف خود راهکارهایی را انتخاب کرده طبق آن عمل می کند، اما نمی داند که به نتیجه خواهد رسید یا نه، ولی راهکاری که از منظر آموزه های دینی برای انسان مطرح می شود، انسان با استفاده از آن راهکار به آسانی می تواند به هدف برسد. مانند خوشگوار کردن زندگی که راهکار آن در حدیث فوق حسن خلق بیان شده است. خوش اخلاقی راه بسیار سهل و آسانی است که با برخورداری از آن، زندگی برای انسان گواراتر می شود، اما راه های دیگری که انسان طبق نظر خود می رود، ممکن است بسیار دشوار و بی نتیجه باشند. ولی پیمودن مسیر زندگی براساس این آموزه دینی - خوش اخلاقی - آثار دیگری نیز دارد که یکی از آن آثار در این روایت شریف ذکر شده است.

آرامش که زمینه لذت های انسان است به وسیله خوش اخلاقی پدید می آید. اگر شخص با بداخلاقی محیط خانواده و جامعه را آلوده کند، آرامش افراد خانواده و جامعه را از بین می برد و با بدخویی خود زندگی را در کام دیگران تلخ می کند. او هم لذت زندگی خود را از دست می دهد و هم لذت زندگی دیگران را از آنها سلب می کند. چنین شخصی باید نحوه برخورد، تعامل، گفتار و رفتار چند فرد خوش اخلاق و متدین را از نزدیک مشاهده کند و برخوردهای مختلف آنها را با گفتار و رفتار خود مقایسه کرده روش خوش اخلاق شدن را فرا گیرد.


آثار بداخلاقی در محیط خانواده و جامعه

افراد در محیط خانواده و جامعه برای تامین نیازهای خود به کمک یکدیگر نیازمندند، از آن طرف افراد مختلف دارای استعدادها و توانایی های متعدد هستند که به وسیله توانمندی های خود می توانند نیاز خود و دیگران را تامین کنند و به یکدیگر خدمت و کمک رسانی کنند. در راستای این کمک گرفتن و کمک رساندن، بین افراد ارتباط ایجاد می شود، این ارتباط خانوادگی یا اجتماعی می تواند براساس خوش اخلاقی و بداخلاقی برقرار شود. اگر شخص با بداخلاقی برخورد می کند و به نیاز شخص مقابل با بدرفتاری پاسخ می دهد، این نشانگر تکبر و غرور اوست که باید با تکبر خود مبارزه کند و اخلاق خود را نیکو سازد، زیرا علاوه بر اینکه تکبر، غرور و بدخویی از رذایل اخلاقی است، شخص از تامین نیازهای خود نیز باز می ماند، چون او نیز در امور خود به افراد دیگری نیازمند است و این بداخلاقی او باعث می شود که مردم از او متنفر شوند و از برقراری ارتباط با او خودداری کنند و هنگامی که او به کمک دیگران احتیاج داشته باشد، آنها از رسیدگی به او اجتناب کنند. حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند: "لا وَحْشَةَ أوْحَشُ مِن سُوءِ الخُلقِ"، "هیچ وحشتى وحشتناک تر از بدخلقى نیست".[2]

همچنین بداخلاقی آرامش خانواده و جامعه را از بین می برد و ترس و اضطراب را بر دیگران چیره می سازد، تعادل روحی رو از شخص بداخلاق و اطرافیان او سلب می کند. مردم هنگام رو به رو شدن با شخص بداخلاق آبروی خود را در معرض خطر می بینند، لذا او را تنها می گذارند. حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند: "مَنْ خَشُنَتْ عَریکَتُهُ اقْفَرَتْ حاشِیَتُهُ"، "هر کس درشت خوى باشد، اطرافش خالى گردد (و کسى در کنار او نمى‌ماند).[3]


خوش اخلاقی باعث محبت

همانگونه که انسان، زیبایی ظاهری را می پسندد زیبایی باطنی و اخلاقی نیز مورد پسند انسان است، به همین خاطر شخص بداخلاق اگرچه با دیگران با تندخویی برخورد می کند، اما از دیگران توقع دارد که با او با خوش اخلاقی رفتار کنند. حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند: "حُسْنُ الخُلقِ لِلنّفْسِ وَ حُسْنُ الخَلقِ لِلْبَدَنِ"، "خُلق، نیکو برای جان است و خَلق نیکو برای بدن است".[4]

اگر انسان اخلاق خود را نیکو کند و با مردم برخورد خوب داشته باشد، محبت او در دل مردم محکم می شود. نبی اکرم (صلّی الله علیه وآله وسلّم) می فرمایند: "حُسْنُ الْخُلْقِ یُثْبِتُ الْمَوَدَّةَ"، "حُسنِ خُلق، دوستى را استوار مى کند".[5]

حضرت امیرالمومنین علی (علیه السلام) می فرمایند: "مَنْ حَسُنَ خُلْقُهُ کَثُرَ مُحِبُّوهُ وَآنَسَتِ النُّفُوسُ بِهِ"، "کسى که اخلاقش نیکو باشد، دوستانش فراوان مى‌شوند و انسان ها با او انس مى‌گیرند".[6]

انسان در ارتباط های اجتماعی، طبق انواع مختلف نیازهای خود، به افراد متعدد که هر کدام دارای استعداد، کار، شغل و تجربه های متفاوت هستند، احتیاج دارد، لذا برای این که افراد زیادی با او پیوند دوستی داشته باشند و با او انس بگیرند، باید خوش اخلاق باشد وگرنه با شخصی که بداخلاق باشد نمی توان پیوند دوستی برقرار کرد چه رسد به اینکه دوستان او زیاد باشند و نه انس گرفتن با او معنا دارد، زیرا بدخویی و اخلاق خشن کاملاً ضد انس و الفت است. مردم از اطراف شخص بداخلاق و تندخو پراکنده می شوند و در امور خود به سوی او روی نمی آورند.

بنابراین از آنجا که انسان نیازمند به محبت و دوستی است، باید دوستی خود را با دیگران محکم و استوار کند و راهکار استوار کردن دوستی با مردم، حسن اخلاق و برخورد نیکو با آنهاست.

اخلاق نیکو علاوه بر اینکه دوستی را محکم می کند تعداد دوستان را نیز افزایش می دهد و انس و الفت مردم را نسبت به وی می افزاید، مردم در مشکلات خود از او کمک می طلبند، در امور خود از او نظرخواهی می کنند، برای حل اختلافات خود به او مراجعه می کنند، او را شخصی امین، مورد اعتماد و بزرگوار می دانند.
حضرت امیرالمومنین علی (علیه السلام) در حدیث دیگری می فرمایند: "عَلَیْکَ بِحُسْنِ الْخُلْقِ فَانَّهُ یُکْسِبُکَ الَمحَبَّةَ"، "خوشخلق باش، که برایت جلب محبّت مى‌کند".[7]

پی نوشت ها:
[1] غررالحکم و دررالکلم، ص۷۸۲، ح۳۲۹.
[2] غررالحکم و دررالکلم، ص۷۸۳، ح۳۳۰.
[3] غررالحکم و دررالکلم، ص۶۲۴، ح۹۲۶.
[4] غررالحکم و دررالکلم، ص۳۴۳، ح۶.
[5] بحار الانوار، ج۷۷، ص۱۵۰.
[6] غررالحکم و دررالکلم، آمدی، ص۶۶۳، ح۱۴۷۶.
[7] غررالحکم و دررالکلم، ص۴۴۳،
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سه‌شنبه، 22 بهمن 1398
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: حسن جوادی
موارد بیشتر برای شما
حواشی عجیب انتخاباتی در اصفهان
حواشی عجیب انتخاباتی در اصفهان

حواشی عجیب انتخاباتی در اصفهان

روایت شنیدنی یک خبرنگار از گفتگو با حاج قاسم
روایت شنیدنی یک خبرنگار از گفتگو با حاج قاسم

روایت شنیدنی یک خبرنگار از گفتگو با حاج قاسم

کاندیدای حاشیه‌ساز همچنان می تازد
کاندیدای حاشیه‌ساز همچنان می تازد

کاندیدای حاشیه‌ساز همچنان می تازد

عراق را در سینی نقره‌ای تقدیم ایران کردیم
عراق را در سینی نقره‌ای تقدیم ایران کردیم

عراق را در سینی نقره‌ای تقدیم ایران کردیم

وعده های تو خالی میتواند مهمترین ملاک عدم انتخاب یک کاندید مجلس باشد

وعده های تو خالی میتواند مهمترین ملاک عدم انتخاب یک کاندید مجلس باشد

صدور منشور نظارت بر انتخابات / آیت الله جنتی: شورای نگهبان از پیروزی و شکست هیچ جناحی منتفع یا متضرر نمی‌شود
صدور منشور نظارت بر انتخابات / آیت الله جنتی: شورای نگهبان از پیروزی و شکست هیچ جناحی منتفع یا متضرر نمی‌شود

صدور منشور نظارت بر انتخابات / آیت الله جنتی: شورای نگهبان از پیروزی و شکست هیچ جناحی منتفع یا متضرر نمی‌شود

درد دل مردم درباره بوی نامطبوع تهران
درد دل مردم درباره بوی نامطبوع تهران

درد دل مردم درباره بوی نامطبوع تهران

همتی: تورم سال آینده کمتر از ۲۰درصد است /ایران به لیست سیاه FATF بازنمی‌گردد
همتی: تورم سال آینده کمتر از ۲۰درصد است /ایران به لیست سیاه FATF بازنمی‌گردد

همتی: تورم سال آینده کمتر از ۲۰درصد است /ایران به لیست سیاه FATF بازنمی‌گردد

در سال ۹۸ اقتصاد بدون نفت را تجربه کردیم
در سال ۹۸ اقتصاد بدون نفت را تجربه کردیم

در سال ۹۸ اقتصاد بدون نفت را تجربه کردیم

دیدار نامزدهای اصولگرای مجلس با مردم و بازاری‌ها
دیدار نامزدهای اصولگرای مجلس با مردم و بازاری‌ها

دیدار نامزدهای اصولگرای مجلس با مردم و بازاری‌ها

سخنگوی قوه قضائیه: برگزاری دادگاه طبری تا پایان سال/ورود پول کثیف به انتخابات جرم است
سخنگوی قوه قضائیه: برگزاری دادگاه طبری تا پایان سال/ورود پول کثیف به انتخابات جرم است

سخنگوی قوه قضائیه: برگزاری دادگاه طبری تا پایان سال/ورود پول کثیف به انتخابات جرم است

مصاحبه مردمی | گوی انتخاباتی / دغدغه‌های جوانان
مصاحبه مردمی | گوی انتخاباتی / دغدغه‌های جوانان

مصاحبه مردمی | گوی انتخاباتی / دغدغه‌های جوانان

احتمال آب شدن بزرگترین کوه یخی جهان
احتمال آب شدن بزرگترین کوه یخی جهان

احتمال آب شدن بزرگترین کوه یخی جهان

لیگ قهرمانان اروپا| آغاز مرحله حذفی از امشب

لیگ قهرمانان اروپا| آغاز مرحله حذفی از امشب

اعتراف دیکتاتور معدوم عراق راجع به ایرانیان
اعتراف دیکتاتور معدوم عراق راجع به ایرانیان

اعتراف دیکتاتور معدوم عراق راجع به ایرانیان

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها از میان طلاب و فضلا نیرو جذب می کند
نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها از میان طلاب و فضلا نیرو جذب می کند

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها از میان طلاب و فضلا نیرو جذب می کند

وزیر اقتصاد: افزایش قیمت ارز ارتباطی با جلسه FATF فردا ندارد
وزیر اقتصاد: افزایش قیمت ارز ارتباطی با جلسه FATF فردا ندارد

وزیر اقتصاد: افزایش قیمت ارز ارتباطی با جلسه FATF فردا ندارد

عمره فعلا برقرار نمی‌شود / اعزام زمینی زائران عتبات از 27 بهمن کلید خورد
عمره فعلا برقرار نمی‌شود / اعزام زمینی زائران عتبات از 27 بهمن کلید خورد

عمره فعلا برقرار نمی‌شود / اعزام زمینی زائران عتبات از 27 بهمن کلید خورد

ام داوود که بود؟/ استاد پیشوایی

ام داوود که بود؟/ استاد پیشوایی

سعد بن معاذ که بود؟/ استاد پیشوایی
سعد بن معاذ که بود؟/ استاد پیشوایی

سعد بن معاذ که بود؟/ استاد پیشوایی

دلایل صلح امام حسن علیه السلام/ استاد پیشوایی
دلایل صلح امام حسن علیه السلام/ استاد پیشوایی

دلایل صلح امام حسن علیه السلام/ استاد پیشوایی