جاي نوري تو و ما از تو چو تاريک دلان

شاعر : سنايي غزنوي

آب گويي تو و ما از تو پر آتش جگران		جاي نوري تو و ما از تو چو تاريک دلان
مشک ار بوي دهد خشکي نارست در آن		ماهت ار نور دهد تري آبست درو
روز ما تيره‌تر از کارگه شيشه‌گران		شيشه‌ي باده‌ي روشن ندهي تا نکني
تا کي از پرورش و تربيت بد سيران		شرم دار اي فلک آخر مکن اين بي رسمي
چون تهي دست بوند از تو همه پر هنران		از تو و گردش چرخت چه هنر باشد پس
نيز هر ساعتمان شربت هجران مخوران		عمر ما طعمه‌ي دوران تو شد بس باشد
سالي از نو شود از جلمه‌ي زير و زبران		هر که يکشب ز بر زن بود از روي مراد
آن بديدم که نبينند همه بي‌خبران		خواستم از پي راحت زني آخر از تو
ما به زندان و تو از دور به ما در نگران		اين ز تو در خورد اي مادر زنداني زاي
همه چون فعل تو اين باشد بر بي‌پدران		مر پسر را به تو اميد کجا ماند پس
اينت اقبال که دارند پس امروز غران		چون به زن کردني اين رنج همي بايد ديد
مانده‌اند از پس يک ماده برينگونه بران		ما غلام کف دستيم بس اکنون که ز عجز
يوسفان را نبود چاره ازين بد گهران		نه تويي يوسف يعقوب مکن قصه دراز
پس ترا کي خطري دارند اين بي‌خطران		يوسف مصري ده سال ز زن زندان ديد
هيچ داني چکند صحبت او با دگران		آنکه با يوسف صديق چنين خواهد کرد
تا به جان پند تو گيرند همه پر عبران		حجره‌ي عقل ز سوداي زنان خالي کن
تا بوي تاجور و پيش رو تاجوران		بند يک ماده مشو تا بتواني چو خروس
بي‌خرد وار بزي تا نبوي سرد و گران		خاصه اکنون که جهان بي‌خردان بگرفتند
واي پس بر تو و آباد برين مختصران		کار چون بي‌خردي دارد و بي‌اصلي و جهل
هر که امروز بر آنست بر آنست برآن		طالع فاجري و ماجري امروز قويست
نيست امروز ميان جهلا او ز سران		مر که پستان ميان پاي نداد او را شير
نيست در مجلس اين طايفه از پيشتران		هر که لوزينه‌ي شهوت نچشيدست ز پس
لاجرم هست درين وقت ز گردون سپران		آنکه بودست چو گردون به گه خردي کوژ
جهد کن تا نبوي از نفر بي‌نفران		بي‌نفيرست کسي کش نفر از جهل و خطاست
داري اين مايه و گر نه خر ازين کلبه بران		روزگاريست که جز جهل و خيانت نخرند
جهد کن تات نبيند فلک از پي سپران		سپر تير زمان ديده‌ي شوخست و فساد
چون شدستند همه بي‌گهران با گهران		شايد ار ديده‌ي آزاده گهر بار شود
پيشش از خشم در اطراف ممالک مپران		باز دانش چو همي صيد نگيرد ز اقبال
زان که هستند ز بستان وفا بي‌ثمران		معني اصل و وفايش مجوي از همه کس
که سر راه برانند همه راهبران		اندرين وقت ز کس راه صيانت مطلب
گوي اقبال ربودند همه بي‌خبران		بي‌خبروار در اين عصر بزي کز پي بخت
رشک بر مي‌آيدم اي خواجه ز کوران و کران		با چنين قول و چنين فعل که اين دونان راست
مذهب خانه خدادار تو چون مستقران		چون سرشت همه رعنايي و بر ساختگيست
همچو بي‌اصل تو دون باش نه از مشتهران		پس چو از واقعه‌ي حادثه کس نيست مصون
دهر و ايام کيت ديدي چون بي‌ظفران		عاجزيت از شرف با پدري بود ار نه
سخت بسيار بلاها کشد از بي‌بصران		هر که چون بي‌بصران صحبت دونان طلبد
چون نه اي خيره سر و در نسب خيره سران		پاي کي دارد با صحبت تو سفله‌ي دون
يارب اي بار خداييت جهاني ز خران		مردمي را چو نگيرد همي اين تازي اسب
ترس و لاباس بسازي چو همه بي‌فکران		وقت آنست که در پيشگه ميخانه
مگر از زحمت اسبت برمند اين گذران		اسب شادي و طرب در صف ايام در آر
بخرابيش درين مرتع خاکي مچران		مرکب امر خدايست چو ترکيب تنت
ز اهل فضل و شرف و عقل گران گير گران		اي دل اي دل چو ز فضل و ز شرف حيرانيست
پاي برداريم از سيرت نيکو نظران		دست در گردن ايام در آريم از عقل
مايه سازيم هم از همت و خوي دگران		دين فروشيم چو اين قوم جزين مي‌نخرند
زان که اينست همه ره روش با خطران		کام جوييم و نبنديم دل اندر يک بند
که برون فلکند از ما فرزانه تران		همت خويش وراي فلک و عقل نهيم
خود که باشند درو اينهمه صاحب سفران		خود که باشد فلک بادرو آب نهاد
که نوشتست همه بوده و نابوده در آن		کار حکم ازلي دارد و نقش تقدير
طمع از چرخ ندارند مگر خيره‌سران		جرم از اجرام ندانند بجز کوردلان
چرخ پيمايان دورند و ستاره شمران		زان که از قاعده‌ي قسمت در پرده‌ي راز
باده دارد همه خوشي و دگر باده‌خوران		همه بادست حديث فلک و سير نجوم
ما و باده‌ي کهن و مطرب و نو خط پسران		دولت نو چو همي مي‌ندهد چرخ کهن
گرد ميخانه در آييم چو بي زيب و فران		گرچه با زيب و فريم از خرد و اصل و وفا
ويحک اي پرده‌ي پرده‌در در ما نگران		عيش خود تلخ چه داريم به سوداي زنان
يا مدر يا چو دريدي چو ليمان بمدوز		بيش از اين پرده‌ي ما پيش هر ابله مدران
ما و سيمين زنخان خوش و زرين کمران		يا مخوان يا چو بخواندي چو بخيلان بمران
سيم خوردن چه خطر دارد با سيمبران		جان ببخشيم به ياران نکو از سر عشق
چون بود کيسه پر از سيم و جهان پر شکران		خام باشد ترشي در رخ و شهوت در دل
پشت اسلام نکردند بنا بر عمران		رنگ آن قوم نگيريم به يک صحبت از آنک
همه اندر طرب هستي بي‌سيم و زران		همه اندر طلب مستي بي‌عقل و دلان
از پس ما سمر خوشتر صاحب سمران		آنچنان قاعده سازيم ز شادي که شود
چون برين گونه گذاريم جهان گذران		هيچ تاوان نبود در دو جهان بر من و تو

جاي نوري تو و ما از تو چو تاريک دلان

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته