کاتارسیس و جایگاه آن در هنردرمانی

معمولاً هنردرمانی را با تخلیه و پالایش روانی یا به اصطلاح کاتارسیس می شناسند. اگر مفهوم کاتارسیس را پالایش روانی و نه صرفاً تخلیه ی هیجانات در نظر بگیریم فرایندی است که ضمن ابراز و برون ریزی احساسات، بهسازی و بازسازی آن
جمعه، 26 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
کاتارسیس و جایگاه آن در هنردرمانی
 کاتارسیس و جایگاه آن در هنردرمانی

 

نویسنده: دکتر علی زاده محمدی




 

معمولاً هنردرمانی را با تخلیه و پالایش روانی یا به اصطلاح کاتارسیس می شناسند. اگر مفهوم کاتارسیس را پالایش روانی و نه صرفاً تخلیه ی هیجانات در نظر بگیریم فرایندی است که ضمن ابراز و برون ریزی احساسات، بهسازی و بازسازی آن را به همراه دارد؛ درواقع تعارضات و مشکلات و هیجان های بیمار به گونه ای سازنده، تصفیه و بازیافت می شوند و مکانیزم های مفیدتر و درک سالم تری پیدا می شود. چنین وصفی بخشی از فرایند روان تحلیلی است که در هنردرمانی اتفاق می افتد.
پالایش روانی بخشی از اثرات سازنده ی هنردرمانی است، اما همه ی آثار و اهداف آن نیست. در هنردرمانی تکنیک ها و روش هایی وجود دارد که فرد را با شیوه های مختلف برای مقابله و رویارویی با مشکلات توانا می کند. بیان احساسات یا تخلیه ی آن وجه ابتدایی و اولیه ی هنردرمانی است که در این مرحله برون ریزی به راحتی صورت می گیرد. مهم ترین هدف هنردرمانی کمک به اداره ی بیشتر رفتار و به کارگیری انگیزه های مثبت و خلاق فردی است. هنردرمانی به مفهوم واقعی می تواند وجوه مختلف ذهنی مانند احساس، تفکر، شهود و ارتباط را در بیمار برانگیزد و پاره های جداشده ی احساس و ذهن را یکپارچه کند و ظرفیت های راکد ذهن را فعال کند. بنابراین هنردرمانی برخلاف تصور عامه صرفاً روشی احساسی و عاطفی نیست بلکه فرصت ها و فعالیت های خلاقی را فراهم می کند که در اثر آن ذهن برای حل مشکلات فعال می شود.

آیا می توان گفت روان تحلیلی سبب شد تا هنر به حوزه ی روان شناسی کلاسیک راه یابد؟

همه ی رویکردهای بالینی- فرافکنی معاصر در هنردرمانی براساس نظریه ی روان تحلیلی فروید شکل گرفت، چون در این نظریه، رؤیاها و خیالات را تصاویر امیال و خواست ها می داند که تغییر شکل پیدا کرده است و هنر این رؤیاها و نمادهای آن را فرافکنی می کند.
روان تحلیلی اصلی ترین گرایش در شکل گیری هنر درمانی و ورود آن به حوزه ی روان شناسی معاصر بود، زیرا بخش گسترده ای از هنر با ناخودآگاه و زمینه های غیرکلامی ذهن سروکار دارد. در آغاز، هنر وسیله ای برای روان تحلیلی شد تا روان تحلیلگران افکار ناخودآگاه را بهتر تشخیص دهند و آن را راحت تر برون ریزند و بسیاری از افکار و تعارضات درونی را فرافکنی کنند. ایجاد بیانگری و پالایش، انعکاس شگرفی در روان تحلیلی به همراه داشت؛ بعدها رفتارگرایان و شناخت درمانگران هنر را به کار گرفتند و برای تغییر باورها و راه حل های مسئله و تقویت رفتار، فضایی سقراطی به وجود آوردند.
هنردرمانی ابتدا با نقاشی کار خود را آغاز کرد اما امروزه از هنرهای دیگر مانند مجسمه سازی، کولاژ، سفالگری بهره می گیرد و هنر روان درمانگری شیوع فراوانی یافته است و هریک از مکاتب روان شناسی متناسب با نظریه ی خود از هنر استفاده می کند.
منبع مقاله :
زاده محمدی، علی؛ (1388)، هنردرمانی: مقدمه ای بر هنردرمانی ویژه ی گروه ها، تهران: نشر قطره، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
play_arrow
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
play_arrow
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
طائب: آمریکا دریافت که ملت ایران تسلیم‌شدنی نیست
play_arrow
طائب: آمریکا دریافت که ملت ایران تسلیم‌شدنی نیست
انهدام یک فروند پهپاد MQ-۹ آمریکایی در شرق تنگه هرمز
play_arrow
انهدام یک فروند پهپاد MQ-۹ آمریکایی در شرق تنگه هرمز