اقسام عده

پس از انحلال نکاح، زن موظف است برای مدتی از ازدواج مجدد با مرد دیگری خودداری کند که به این مدت، عده گفته می شود. با ما همراه باشید تا در این مورد بیشتر بدانید.
جمعه، 8 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
اقسام عده
عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی تواند شوهر دیگر اختیار کند.
 

تعریف و مبنای عده

ماده ۱۱۵۰ قانون مدنی در تعریف عده می گوید: «عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی تواند شوهر دیگر اختیار کند». بدین ترتیب، عده از آثار انحلال نکاح است نه نزدیکی جنسی بین زن و مرد. قانونگذار نزدیکی به اشتباه را در حکم نزدیکی با نکاح درست قرار داده است. ولی، از این استثناء که بگذریم، نباید چنین پنداشت که نزدیکی زن و مرد باعث اجرای حکم عده است. به همین جهت، زنا عده ندارد هرچند که زن در اثر آن حامل باشد.
 
مبنای حکم راجع به لزوم نگاهداشتن عده را در دو نکته می توان خلاصه کرد:
  1. جلوگیری از اختلاط نسل؛
  2. رعایت حرمت نکاحی که منحل شده است و فراهم ساختن امکان بازگشتن به آن.
 
هیچ یک از این دو مصلحت نمی تواند تمام احکام عده را توجیه کند. پس، باید پذیرفت که اینها حکمت قواعد مربوط به عده است نه علت آنها: چنان که عده وفات را به طور معمول مستند به لزوم رعایت احترام به نکاح می کنند، ولی معلوم نیست چرا شوهر نباید چنین حرمتی را نگاه دارد؟
 
همچنین، به درستی نمی توان فهمید که چرا مدت این عده چهار ماه و ده روز است. به بیان دیگر، مصالحی که یاد شد، دو عامل مهمی است که قانونگذار را در وضع احکام مربوط به عده برانگیخته، ولی رابطه علیت آنها با قوانین، به دلایلی و از جمله مخلوط شدن با عادات و رسوم اجتماعی، قطع شده است.
 

 اقسام عده

قواعد مربوط به «عده» از احکامی است که به مناسبت انحلال نکاح وضع شده و به تعبیری می توان آن را از آثار انحلال نکاح شمرد. به این اعتبار عده را بایستی به عدة طلاق، عدة فسخ، عدة وفات و عدة بذل و انقضای مدت در نکاح منقطع تقسیم کرد. به همین اعتبار، ما نیز احکام عده را در چهار مبحث بررسی می کنیم. ولی باید توجه داشت که آنچه در موانع نکاح و آثار طلاق از وضع حقوقی در این دوران گفته شده است در این گفتارها تکرار نمی شود.
 

عده طلاق و نزدیکی به شبهه

در نکاح دائم، در صورتی که به طلاق منحل شود، زن باید عدة طلاق نگهدارد. ولی، قانونگذار در موردی که زن و مردی، به اشتباه و به پندار وجود رابطه زناشویی، با هم نزدیکی کرده اند، زن را موظف به نگاهداری عده طلاق کرده است. چنان که در ماده ۱۱۵۷ قانون مدنی آمده است که: «زنی که به شبهه با کسی نزدیکی کند باید عدة طلاق نگاه دارد».
 
مناسبت نگاهداری عده طلاق از آنجاست که قانونگذار نزدیکی به شبهه را در حکم نکاح صحیح می داند: طفل متولد از این رابطه را مشروع می شمارد (مواد 1165 و 1166ق.م) زن را مستحق گرفتن مهر می بیند (ماده ۱۰۹۹) و رابطه آن زن و مرد را، از حیث مانعیت نکاح، در حکم نزدیکی با نکاح صحیح اعلام می کند. پس، بی مناسبت نیست اگر پس از معلوم شدن حقیقت و جدایی زن و مردی که در اشتباه بوده اند زن را مکلف به نگاهداری عدة طلاق کند.
 
نویسنده: ناصر کاتوزیان
 
منبع: کتاب «قانون مدنی خانواده»
تبلیغات در راسخون
سبک زندگی مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی