اقسام عده

پس از انحلال نکاح، زن موظف است برای مدتی از ازدواج مجدد با مرد دیگری خودداری کند که به این مدت، عده گفته می شود. با ما همراه باشید تا در این مورد بیشتر بدانید.
جمعه، 8 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
اقسام عده
عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی تواند شوهر دیگر اختیار کند.
 

تعریف و مبنای عده

ماده ۱۱۵۰ قانون مدنی در تعریف عده می گوید: «عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی تواند شوهر دیگر اختیار کند». بدین ترتیب، عده از آثار انحلال نکاح است نه نزدیکی جنسی بین زن و مرد. قانونگذار نزدیکی به اشتباه را در حکم نزدیکی با نکاح درست قرار داده است. ولی، از این استثناء که بگذریم، نباید چنین پنداشت که نزدیکی زن و مرد باعث اجرای حکم عده است. به همین جهت، زنا عده ندارد هرچند که زن در اثر آن حامل باشد.
 
مبنای حکم راجع به لزوم نگاهداشتن عده را در دو نکته می توان خلاصه کرد:
  1. جلوگیری از اختلاط نسل؛
  2. رعایت حرمت نکاحی که منحل شده است و فراهم ساختن امکان بازگشتن به آن.
 
هیچ یک از این دو مصلحت نمی تواند تمام احکام عده را توجیه کند. پس، باید پذیرفت که اینها حکمت قواعد مربوط به عده است نه علت آنها: چنان که عده وفات را به طور معمول مستند به لزوم رعایت احترام به نکاح می کنند، ولی معلوم نیست چرا شوهر نباید چنین حرمتی را نگاه دارد؟
 
همچنین، به درستی نمی توان فهمید که چرا مدت این عده چهار ماه و ده روز است. به بیان دیگر، مصالحی که یاد شد، دو عامل مهمی است که قانونگذار را در وضع احکام مربوط به عده برانگیخته، ولی رابطه علیت آنها با قوانین، به دلایلی و از جمله مخلوط شدن با عادات و رسوم اجتماعی، قطع شده است.
 

 اقسام عده

قواعد مربوط به «عده» از احکامی است که به مناسبت انحلال نکاح وضع شده و به تعبیری می توان آن را از آثار انحلال نکاح شمرد. به این اعتبار عده را بایستی به عدة طلاق، عدة فسخ، عدة وفات و عدة بذل و انقضای مدت در نکاح منقطع تقسیم کرد. به همین اعتبار، ما نیز احکام عده را در چهار مبحث بررسی می کنیم. ولی باید توجه داشت که آنچه در موانع نکاح و آثار طلاق از وضع حقوقی در این دوران گفته شده است در این گفتارها تکرار نمی شود.
 

عده طلاق و نزدیکی به شبهه

در نکاح دائم، در صورتی که به طلاق منحل شود، زن باید عدة طلاق نگهدارد. ولی، قانونگذار در موردی که زن و مردی، به اشتباه و به پندار وجود رابطه زناشویی، با هم نزدیکی کرده اند، زن را موظف به نگاهداری عده طلاق کرده است. چنان که در ماده ۱۱۵۷ قانون مدنی آمده است که: «زنی که به شبهه با کسی نزدیکی کند باید عدة طلاق نگاه دارد».
 
مناسبت نگاهداری عده طلاق از آنجاست که قانونگذار نزدیکی به شبهه را در حکم نکاح صحیح می داند: طفل متولد از این رابطه را مشروع می شمارد (مواد 1165 و 1166ق.م) زن را مستحق گرفتن مهر می بیند (ماده ۱۰۹۹) و رابطه آن زن و مرد را، از حیث مانعیت نکاح، در حکم نزدیکی با نکاح صحیح اعلام می کند. پس، بی مناسبت نیست اگر پس از معلوم شدن حقیقت و جدایی زن و مردی که در اشتباه بوده اند زن را مکلف به نگاهداری عدة طلاق کند.
 
نویسنده: ناصر کاتوزیان
 
منبع: کتاب «قانون مدنی خانواده»
تبلیغات در راسخون
سبک زندگی مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
play_arrow
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
play_arrow
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
play_arrow
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
play_arrow
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
play_arrow
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
play_arrow
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
play_arrow
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
play_arrow
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
play_arrow
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
play_arrow
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
play_arrow
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
play_arrow
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
play_arrow
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا