آب زیر کاه

غالباً در مورد اشخاصی به کار می‌رود که زندگی و حشر و نشر اجتماعی خود را بر پایه فریب و نیرنگ بنا می‌نهند و با صورت حق‌به جانب، ولی سیرتی زشت...

شنبه، 17 اسفند 1392

آدم باید یک آخور هم برای روز مبادای خودش نگه دارد!

یکی از نخستین و مهم‌ترین اقدامات امیر کبیر قطع مستمری مشتی شاهزاده و امیر و مدّاح و متملق بود. مفت‌خواران بیکاره در برابر این اقدام شجاعانه ساکت...

شنبه، 17 اسفند 1392

این را که زاییده‌ای بزرگ کن، زاییدن بعد پیشکشت

دختر کم سن و سالی را عروس کردند. مشاطه به آرایش او مشغول شد. چون خواست زیر ابرویش را بردارد، دختر دردش آمد و تکانی خورد و ناگهان صدایی از او...

جمعه، 16 اسفند 1392

اول رفیق آخر طریق

مردی بود که حکایت‌ می‌کرد من سی سال تجارت کردم و هرگز در سفر بی‌رفیق نبودم. در ابتدای تجارت پدرم مرا وصیت کرد که هرگز بی‌رفیق و تنها سفر نکنی....

جمعه، 16 اسفند 1392

انگشت انگشت مَبُر تا خیک خیک نریزی

درباره ریشه این مثل آورده‌اند: مرد پول‌داری از راه فروش نفت، ثروت کلان اندوخته بود و به خاطر حرصی که در گردآوری مال داشت همواره به غلام خود یاد...

جمعه، 16 اسفند 1392

اندازه نگه‌دار که اندازه نکوست

پیام این ضرب المثل رعایت اعتدال و میانه‌روی در همه کارهاست. و در دعوت به میانه‌روی به کار می‌رود.

جمعه، 16 اسفند 1392

انصاف، بالای طاعت است

بندگی خدا به کثرت نماز و روزه نیست، بلکه توجه به حلال و حرام و رعایت حقوق دیگران و ستم نکردن به آنان است؛ تجاوز به حقوق دیگران کار افراد با ایمان...

جمعه، 16 اسفند 1392

الجار ثُمَّ الدار

در اسلام درباره احترام به همسایه، تأکید فراوانی شده است. روایت شده است که یکی از شب‌ها که حضرت زهرا(س) مانند همیشه با خدا راز و نیاز می‌کرد،...

جمعه، 16 اسفند 1392

اگر قاطر کسی را رم ندهی کسی با تو کاری ندارد

ملّا نصر الدین از کنار قبرستانی عبور می‌کرد. پایش به سنگ قبری گرفت. به رو در افتاد، تمام سر و صورتش پر از گرد و خاک شد. در این حال به خاطرش رسید...

جمعه، 16 اسفند 1392

اگر رفیق شفیقی، درست‌پیمان باش

در زمان ماضی در آذربایجان زرگری و نجاری با هم دوستی داشتند. مرد نجار «شفیق» و زرگر «رفیق» نام داشت. چنین اتفاق افتاد که هر دو پریشان شدند. شفیق...

جمعه، 16 اسفند 1392

اگر خدا بخواهد، از نر هم می‌دهد

ابهلی را پرسیدند: به جای گوسفندان نر، چرا میش نگه نمی‌داری تا شیر و بره‌شان سودت دهد؟ گفت: اگر خدای عالم بخواهد، از نر هم می‌دهد.

جمعه، 16 اسفند 1392

اگر پادشاهی ببخش، اگر قصّابی بکش، اگر تاجری بفروش

از خطاها و کارهای نادرست دیگران مخصوصاً زیردستان باید گذشت کرد و این مثل بیشتر در ترغیب انسان‌ها به گذشت و اغماض از اشتباهات دیگران به کار می‌رود.

جمعه، 16 اسفند 1392

اگر برای خداست چه به اسم من چه به اسم کَل عباس

بانی مسجدی مشغول تماشای چسباندن کاشی سر در آن بود که اسمش روی آن حک شده بود. کسی رسید و گفت: «بگو آن را برداشته به اسم من نصب کند که اگر برای...

پنجشنبه، 15 اسفند 1392

استخوان، لای زخم می‌گذارد

شخصی بر روی زمین افتاد، ساعدش شکست. به جراح طمّاعی مراجعه کرد. جرّاح، استخوان‌های شکسته او را ترمیم کرد و زخم را بخیه زد و به او دستور داد که...

پنجشنبه، 15 اسفند 1392

از ماست که بر ماست

مأخذ این مثل قطعه‌ای‌ است از ناصر خسرو علوی: روزی ز سر سنگ عقابی به هوا خاست * بهر طلب طعمه پر و بال بیاراست از راستی بال منی کرد و همی‌ گفت...

پنجشنبه، 15 اسفند 1392

اُستای پنبه‌زن، پنبه‌ات را بزن، هر چه دیدی دم نزن

ندّافی برای پنبه‌زنی و دوختن لحاف به خانه‌ای رفت. در تمام روز مشاهده کرد که اهل خانه مثل سگ و گربه به جان هم افتاده‌اند و ضمن نزاع و جرّ و بحث...

پنجشنبه، 15 اسفند 1392

از کوره همان برون تراود که در اوست

شخصی کوزه نو آورد، پر از شراب کرد و سبو می‌تراوید. چون در راه افتاد، مُحتَسِب دچارش شد. گفت: «در کوزه چیست؟» جواب داد که شیر. محتسب باز گفت:...

پنجشنبه، 15 اسفند 1392

از پشت، خنجر زد

هنگامی که ذونواس، پادشاه یمن را کشت و به قدرت رسید، امت مسیح را شکنجه کرد. او ظلم را به حدی رساند که پادشاه حبشه ـ که مسیحی بود ـ درصدد رویارویی...

پنجشنبه، 15 اسفند 1392

از کوره در رفت

کوره آهنگری ـ که در قدیم با زغال‌سنگ و زغال چوب و در عصر حاضر با برق، نفت و گاز روشن می‌شود ـ برای جدا کردن آهن از سنگ و گداختن آهن به کار می‌رود....

پنجشنبه، 15 اسفند 1392

از‌ آسمان افتاد

ریشه ضرب‌المثل، مربوط به عصر قاجاریه است. حاجی سید محمد باقر شفتی، فقیه شیعیان در عصر فتحعلی شاه و محمد شاه قاجار، در اصفهان سکونت داشت. مطالعه...

پنجشنبه، 15 اسفند 1392