در گریز از مارهای ضحّاکی

اینکه ضحّاک که بود؟ از کجا آمد، چه کرد و فرجامش چه شد؟ نیازمند فرصتی کافی و نگارش رساله ای مفصّل است امّا آنچه نگارنده را به نوشتن این مقاله...

شنبه، 9 آذر 1392

داستان زال به روایت فردوسی و سهروردی

در اوستا و ادبیات پهلوی و متون زردشتی از زال ورستم که از عصر منوچهر پیشدادی محور بیشتر رویدادهای مهم شاهنامه هستند و برجسته ترین نقش ها را در...

شنبه، 9 آذر 1392

کیخسرو عالی ترین نماد حماسی- اسطوره ای و جایگاه او در ادب عرفانی

شاهنامه فردوسی به عنوان بزرگترین اثر منظوم حماسه ملی ایران سرشار از نمادهای حماسی-اسطروه ای است که به دلیل داشتن زمینه های مشترک نمادین در ادب...

شنبه، 9 آذر 1392

تحلیل ساختاری «سوگ نامه سیاوش» بر مبنای خویشکاری های موجود در آن

«ولادیمیر پراپ»، فولکلورشناس روسی در کتاب «ریخت شنسی قصه های پریان» به توصیف قصه ها بر اساس اجزای سازنده آن و روابط متقابل این اجزا پرداخته است....

شنبه، 9 آذر 1392

آینده ی مطالعات اسطوره

نظریه پردازان قرن نوزدهم اسطوره را یکسره درباره ی جهان فیزیکی می دانستند. برای آن ها اسطوره جزو دین، دین قرینه ی بدوی علم، و علم مقوله ای کاملاً...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و ساختار

سهم کلود لوی-استروس در زمینه ی مطالعه ی اسطوره، نه تنها احیای نگرش تایلری به اسطوره به عنوان نمونه ی ابتدایی علم، بلکه بیش از آن ابداع رویکرد...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و جامعه

در حالی که در نگاه تایلر و فریزر اسطوره منحصراً، یا عمدتاً، به پدیده های فیزیکی-سیل، طوفان، بیماری و مرگ-می پردازد، در نگاه برانسیلاو والینفسکی...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و روان شناسی

در هر رشته نظرات متعددی هست که در حیطه ی مطالعات اسطوره مهم داشته اند. اما در روان شناسی دو نظریه هست که کل این حیطه را تقریباً به انحصار خود...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و ادبیات

رابطه ی اسطوره و ادبیات شکل های گوناگون داشته است. بدیهی ترین شکل این رابطه استفاده از اسطوره در آثار ادبی بوده است. مضمون رایج و همیشگی در درس...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و دین

برای بررسی اسطوره از منظر دین شناسی طبعاً باید اسطوره را ذیل دین گنجاند. اما بدین ترتیب اسطوره نیز در معرض همان چالشی قرار می گیرد که علم برای...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و آیین

اسطوره را عموماً متن یا کلامی می دانند که اغلب در قالب یک داستان بیان می شود، و آن را یا می خوانند یا می شنوند. اما بر اساس یکی از رویکردهای...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و فلسفه

رابطه ی اسطوره و علم با رابطه ی اسطوره و فلسفه همپوشانی دارد و بنابراین دیدگاه های بسیاری از نظریه پردازان مطرح شده در مقاله قبل را می شد در...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره و علم

در غرب قدمت انتقاد از اسطوره دست کم به دوران افلاطون می رسد که به دلایل گوناگون به ویژه دلایل اخلاقی، اسطوره های هومری را رد می کرد. در این میان...

جمعه، 8 آذر 1392

اسطوره پردازی ماه در هنر مانوی

دیدگاه گنوسی بیانگر این نظر است که ماده و جهان مادی شر و در تقابل با روح و عنصر غیرمادی هستی می باشد. گنوسیسم به تقابل و ثنویت میان دو بن کاملاً...

سه‌شنبه، 21 آبان 1392

مرز های ایران و فردوسی

در این مقاله مراکز حکومتی و مرزهای شمال و شمال غربی ایران در شاهنامه بررسی و با متون جغرافیایی و تاریخی قدیم مقایسه شده است. متناسب با این اهداف،...

دوشنبه، 13 آبان 1392

« رام برزین» در شاهنامه ی فردوسی و مقام « بیدَخش» در عصر ساسانی

در دوران پادشاهی خسرو انوشیروان و به سال 540 م. جنگ سرنوشت سازی میان ایران و روم درگرفت که افزون بر منابع تاریخی روایتی از آن در شاهنامه نیز...

دوشنبه، 13 آبان 1392

همای چهرزاد مقتدرترین و مظلوم ترین زن شاهنامه

شاهنامه فردوسی از شاهکارهای حماسی ایران و جهان است. این اثر ارزشمند آفریده ی قوم و ملتی است که در هزاره های گمشده ی تاریخ زیسته اند و اندیشه...

دوشنبه، 13 آبان 1392

عصیان در شاهنامه و زیرساخت های اساطیری آن

در همه ی پدیده های آفرینش، وجود و حضور اضداد کاملاً مشهود و محسوس است. اساساً جهان هستی بر پایه ی پدیده های ضد و نقیض و پیکارشان با یکدیگر استوار...

دوشنبه، 13 آبان 1392

عناصر هم پیوند با جاودانگی کیخسرو

تحلیلی اسطوره شناختی و عرفانی از فرّه، ایزدبانوان آب و جاودانگی در روایت کیخسرو در شاهنامه ی فردوسی کیخسرو تبلوری از دینداری، روحانیت و جاودانگی...

دوشنبه، 13 آبان 1392

درآمدی بر عناصر داستان در حماسه ی رستم و اسفندیار

سنجش و مقایسه ی آثار داستانی کهن، از جمله داستان های شاهنامه، با ادبیات داستانی معاصر، منطقی نمی نماید، چرا که هر اثری، در محدوده ی زمانی و مکانی...

دوشنبه، 13 آبان 1392