برخی واژه‌های مترادف با ایرانیان در کتب قدیم

واژه‌هایی وجود دارد که مرتبط و هم معنا با ایرانیان است. در اینجا به چند مورد از مشهورترین آنها اشاره می‌شود:

جمعه، 24 دی 1395

مناسبات ایران و اعراب، پیش از اسلام

ایرانیان و عرب‌ها از قرن‌ها پیش از اسلام، با یکدیگر مناسباتی داشته‌اند. همجواری این دو قوم چنین مناسباتی را ایجاب می‌کرد. کلمات دخیل در زبان...

جمعه، 24 دی 1395

موالی و موالیان چه کسانی هستند؟

این واژه جمع مولی و در لغت به معنای مالک، سرور، مهتر، دوست، بنده و بنده آزاده شده و هم‌پیمان است. واژه مولی گاهی به قبیله و گاهی به شخص اضافه...

جمعه، 24 دی 1395

ایران و ایرانیان در زمان ظهور اسلام

محدوده ایران در عصر ساسانیان ثابت نبود و در طول حکومت طولانی مدت آنان، مرزهای ایران تغییر می‌کرد و بسته به قدرت پادشاهان، قلمرو آنان وسعت می‌یافت...

جمعه، 24 دی 1395

ساختار اجتماعی ایران از دوره‌ی قاجار تا دهه‌ی 1340

امعان نظر در ساختار اجتماعی ایران از دوره‌ی قاجار تا دهه‌ی 1340 نشان می‌دهد که در این دوره، جامعه‌ی مدنی و نهادهای مدنی، قوی و کارآمد نبوده و...

پنجشنبه، 23 دی 1395

ساختار اجتماعی ایران از دوره‌ی قاجار تا دهه‌ی 1340

امعان نظر در ساختار اجتماعی ایران از دوره‌ی قاجار تا دهه‌ی 1340 نشان می‌دهد که در این دوره، جامعه‌ی مدنی و نهادهای مدنی، قوی و کارآمد نبوده و...

دوشنبه، 20 دی 1395

صورت‌بندی ایران در عصر قاجاریه

بررسی این دوره در ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، نشان می‌دهد که وضعیت ایران در این مقطع، توسعه نیافته و عقب‌مانده بوده است.

دوشنبه، 20 دی 1395

آشنایی با گروه حسینیه ارشاد

فعالیت این گروه در ادامه‌ی فعالیت ماهانه‌ی انجمن دینی استاد مطهری و دیگران بود. آیة‌الله مطهری، امام خمینی و جمعی از متفکران و علما، از طراحان...

دوشنبه، 20 دی 1395

استراتژی آیت الله بروجردی در مقابل رژیم پهلوی

اغلب کسانی که درباره‌ی آیة‌الله بروجردی سخن گفته‌اند، در توجیه عملکرد محتاطانه یا سکوت ایشان در مقابل رژیم معتقدند که افراد دفتر معظم‌له به گونه‌ای...

دوشنبه، 20 دی 1395

مرور دیدگاه شیخ فضل‌الله نوری در رساله‌ی حرمت مشروطه

اولاً، تردیدی نیست که شیخ‌فضل‌الله نوری، نویسنده‌ی رساله‌ی حرمت مشروطه بوده است؛ اما درباره‌ی رساله‌ی تذکرة‌الغافل و ارشاد الجاهل، این سؤال مطرح...

دوشنبه، 20 دی 1395

مشروطه از دیدگاه امام خمینی

امام به مشروطیت توجه ویژه‌ای داشت. ایشان درباره‌ی علل نهضت مشروطه معتقد بود که «جنبش مشروطه بر ضد رژیم سلطنتی بوده، گرچه اصل رژیم را قبول داشتند،...

دوشنبه، 20 دی 1395

علما و اندیشه‌ی مشروطه‌خواهی

فرهنگ سیاسی، بخشی از فرهنگ ایرانیان است که از اندیشه‌ی دینی آنان تأثیر می‌پذیرد. در ایران معاصر، دو تغییر و انقلاب مهم اتفاق افتاده است: یکی...

دوشنبه، 20 دی 1395

بحران سلطه و کنترل سیاسی در ایران معاصر

دولت در ایران، به ویژه در عصر پهلوی، با بحران‌های زیادی مواجه بوده است. برخی از این بحران‌های مهم عبارت است از: 1. بحران سلطه و کنترل سیاسی؛...

دوشنبه، 20 دی 1395

تفاوت ایران قدیم و ایران جدید

ایران قدیم و ایران جدید چه تفاوتهایی با یک دیگر دارند؟ اکنون می‌توان برای پاسخ به این پرسش اساسی، تفاوت‌های عمده‌ی آنها را در عرصه‌های سیاسی،...

دوشنبه، 20 دی 1395

ایران معاصر یعنی چه دوره‌ای؟

درباره اینکه تاریخ معاصر ایران از چه دوره‌ای آغاز می‌گردد، دیدگاه‌های گوناگونی مطرح شده است. اصولاً تاریخ معاصر هر کشور از زمانی آغاز می‌گردد...

دوشنبه، 20 دی 1395

منبع‌شناسی آیین مانی

در دنباله‌ی خطابه‌های بسیار قابل استفاده و ممتع آقای پروفسور لنتز در باب افکار دینی در ایران قدیم که مورد استفاضه‌ی حضار محترم شد از اینجانب...

يکشنبه، 19 دی 1395

ارزیابی داوری هنینگ درباره‌ی مانی

طبع این رساله پس از چهار سال تمام شده بود که مقاله‌ی جدید استاد علّامه هنینگ در مجلّه‌ی Asia Majore (سلسله‌ی جدید مجلّد سوّم قسمت 2 صفحات 212-184)...

يکشنبه، 19 دی 1395

نگاهی به باورهای مانی

در خطابه‌ای که در 24 آذرماه سال گذشته در همین انجمن به تقاضای دوست محترم و فاضل خودم آقای پورداود خوانده شد شمّه‌ای از ظهور مانی و تاریخ زندگی...

يکشنبه، 19 دی 1395

شاهنامه‌ی فردوسی و اهمیت آن

سیدحسن تقی‌زاده از جمله رجال سیاسی تاریخ ایران است که فراز و فرودهای زیادی در زندگی شخصی و سیاسی او وجود دارد. تقی‌زاده بر جدایی دین از سیاست...

يکشنبه، 19 دی 1395

تعامل سیاسی سلاطین قاجاری با زیر دستانشان

بحث از نوع تعامل شاهان قاجار با زیر دستانشان از این رو مهم و ضروریست که بیشترین انتقادات متوجه آن ها و نحوه حکومت داریشان بوده است. در بررسی...

شنبه، 11 دی 1395