روش تحلیلی در فن محاسبه

روش های تحلیلی جدید. اکنون خواننده می داند که تاریخ محاسبه با اعداد بسیار گسترده است. این فن با تمدن های باستان متولد شد و طی قرن ها رشدی مداوم...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

محاسبه ی جدول های ریاضی در دوران جدید

به دلیل گستردگی موضوع، در این جا فقط می توان شرحی مختصر و ناکافی از تاریخچه ی جدول های ریاضی بعد از محاسبات بریگز و نپر به دست داد. اندازه ی...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

محاسبه ی ثابت های خاص

محاسبه ی برخی از ثابت ها، قرن ها ذهن ریاضیدانان را مشغول کرده بود (در این جا مختصراً به روش های تعیین تقریبی این مقادیر می پردازیم نه به موضوع...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

کشف و محاسبه ی لگاریتم ها

در این جمله ی بارها تکرار شده که «ابداع لگاریتم، با کم کردن زحمت محاسبات، عمر ستاره شناسان را دو برابر کرد» مبالغه نشده است. معرفی لگاریتم که...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

محاسبه‌ ریشه ی دوم

نکته ای حائز اهمیت این است که مهم ترین ابزار تحلیلی محاسبان اولیه، روشی برای استخراج ریشه های دوم بوده است.

چهارشنبه، 29 آبان 1392

محاسبه ی توابع مثلثاتی

شاید هنر ساختن جدول با کارهای بطلمیوس، که قبلاً چند بار از اثر بزرگش، مجسطی، یاد کردیم، آغاز شده باشد. در این کتاب برای اولین بار جدولی برای...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

کسرها

محاسبه های کسری برای بسیاری از ریاضیدانان اولیه مشکل بزرگی بود. این مشکل به خصوص در میان مصریان، که تقریباً فقط از «کسرهای واحد» (یعنی کسرهایی...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

ضرب و تقسیم

از آن جا که چنین روش هایی ذاتاً وابسته به دستگاه شمارِ به کار گرفته شده هستند، دریافتن این که روال های اولیه کاملاً با روش های امروزی فرق داشته...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

محاسبه با چرتکه

قدیم ترین ابزاری که برای انجام عملیات معمولی حساب شناخته شده است چرتکه است. نام این ابزار از واژه ی یونانی abax، یا abakion، مشتق شده است که...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

منشأ محاسبه و نیاز به آن

منشأ محاسبه، یا حساب در زبان انگلیسی، از ریشه ی واژه ی «calculate»که از واژه ی لاتینیِ «calculus» مشتق شده است و با واژه ی یونانی «chalix» ارتباط...

چهارشنبه، 29 آبان 1392

نظام دیوانه ی ریاضی

تنها نظام دیوانه ی ریاضی است که افسار گسیخته است، دیوانه تر از آن است که این زنجیرهای مادی به بندش کشند، این است که نگاه خیره و پر جذبه خود را...

دوشنبه، 27 آبان 1392

برای خلق زیبایی

در دوره ی مدرن، عمق و پیچیدگی تأثیرهای ریاضی بیشتر شده است. می توانیم هر یک از زمینه های معرفت بشری را که تماس نزدیکی با ریاضیات دارد در یکی...

دوشنبه، 27 آبان 1392

پارادوکس های بی نهایت

در هندسه، ما نه تنها بزرگی های نامحدود را، یعنی بزرگی هایی بزرگ تر از هر بزرگی نامحدود قابل تشخیص و تعیین را، می پذیریم، بلکه این را هم می پذیریم...

دوشنبه، 27 آبان 1392

هندسه های جدید، دنیاهای جدید

نخستین کسی که با اقلیدس درافتاد خودِ اقلیدس بود. خالق سیستم تفکری بیش از هر سیستم دیگری فراگیر و پذیرفته شده- سیستم تفکری که مسکن حقیقت و زادگاه...

دوشنبه، 27 آبان 1392

پیش بینی و احتمال

جرونیمو کاردان، استاد ریاضیات و پزشکی در عهد رنسانس، با آن همه نبوغ و بی پایبندی به هیچ اصلی، بیش از چهل سال هر روز قمار می کرد. از همان اویل...

دوشنبه، 27 آبان 1392

جهان آشفته ی ما

آیا در عالم نظم و قانونی هست، یا آن که رفتار جهان تنها از سر تصادف و بلهوسی است؟ آیا حرکت زمین و دیگر سیاره ها به دور خورشید تا ابد ادامه خواهد...

دوشنبه، 27 آبان 1392

نظریه ریاضی جهل

آن چیز که مایه آزار شخص عمل گرا و عمل پسند است تعداد بی شمار چیزها و رویدادهایی است که بی وقفه از مقابل چشم های او می گذرند و او نمی تواند جریان...

دوشنبه، 27 آبان 1392

تأثیر ریاضیات بر ادبیات

گالیور، ضمن سیر و سیاحت در لاپوتا، به استادانی برخورد می کند که درگیر پروژه هایی برای اصلاح زبان این کشورند. یکی از پروژه ها این بود که با کوتاه...

دوشنبه، 27 آبان 1392

ریاضیات در خدمت انسان

روسو گفته است که مفیدترین علوم که کمتر از همه پیشرفت کرده است، علم شناخت انسان است. او که کارگرزاده بود، هر چه اطراف خود را جست و جو می کرد چیزی...

دوشنبه، 27 آبان 1392

هنر زاییده ی ریاضیات

موسیقی لذتی است که روح آدمی از شمارش می برد، بی آن که بداند چیزی که از آن لذت می برد شمارش است.

دوشنبه، 27 آبان 1392