رساله‌ی تشریح الآلات فی شأن الإمتحانات

سید محمد بن محمد حسینی مشهور به سید منجم از منجمان قرن نهم هجری و متولد لاهیجان بود. او از رکن‌الدین آملی به عنوان استاد خود یاد کرده است. در...

شنبه، 22 اسفند 1394

علوم ایرانی، علوم عربی یا علوم دوره‌ی اسلامی؟

آنچه عموماً «میراث علمی دوره‌ی اسلامی» خوانده می‌شود بی‌گمان با یکی از دوره‌ی درخشان شکوفایی و پویایی علمی در تاریخ تمدن بشری مرتبط است. محدوده‌ی...

شنبه، 22 اسفند 1394

دو زیج فارسی

در این مقاله، از میان نسخه‌های خطی شرقی کتابخانه‌ی دانشگاه لیدن هلند، به دو زیج در مجموعه‌ی شماره‌ی 523 خواهیم پرداخت. زیج اول روایت فارسی مقاله‌ی...

شنبه، 22 اسفند 1394

ترتیب و توالی سال‌های عادی و کبیسه

بعد از تصویب «قانون تبدیل بروج به ماه‌های فارسی از نوروز 1304 شمسی» در جلسه‌ی 148 دوره‌ی پنجم مجلس شورای ملی ایران در تاریخ سه‌شنبه شب 11 فروردین...

شنبه، 22 اسفند 1394

پزشكان بیمارستان‌های آل بویه

از پزشكان دوران آل بویه كه در امر بیمارستان سازی خدمات بسزایی به مردم روزگار خود نموده و به عنوان متصدی و متولی بیمارستان‌های معروف آن دوران...

پنجشنبه، 20 اسفند 1394

بیمارستان‌ها و درمان‌گاه‌ها در دوران آل بویه

در دورانی كه سامانیان با بازماندگان صفاری در ری و سیستان و با علویان و دولت اطروش و پسرانش در طبرستان و با قدرت نوظهور تركان در خوارزم و ماوراءالنهر...

پنجشنبه، 20 اسفند 1394

پزشكانِ دوران آل بویه

پس از روی كار آمدن نخستین حكومت ایرانی در ایران پیش از اسلام و نیمه مستقل گشتن حكومت‌های ایرانی از مركز خلافت عباسیان، به تدریج دربارهای ایرانی...

پنجشنبه، 20 اسفند 1394

بیمارستان و پزشكی در ایران پس از اسلام تا روی كار آمدن آل بویه

تأسیس بیمارستان در ایران پس از اسلام امری شایع بود، با این همه آگاهی ما از نخستین بیمارستان‌های این دوران اندك و تعیین موقعیت و تاریخ تأسیس و...

چهارشنبه، 19 اسفند 1394

آموزش پزشكی در عهد اسلامی

بیمارستان‌های دوران اسلامی تنها وظیفه‌ی درمانگری بیماران را نداشتند بلكه به نوعی مركز آموزشی-درمانی بودند. تدریس در بیمارستان‌های اسلامی به تقلید...

چهارشنبه، 19 اسفند 1394

داروخانه‌ها در بیمارستان‌های دوره‌ی اولیه اسلامی

از صدر اسلام تا حمله‌ی مغول غیر از بخش‌های مختلف بیمارستان‌ها برای بیماران مختلف و رئیس بیمارستان و رؤسای قسمت‌ها و اطباء در اغلب بیمارستان‌ها...

چهارشنبه، 19 اسفند 1394

وضعیت طب و طبابت در دوره‌ی عباسیان

پس از تسلط اعراب بر ایران، یك دوره‌ی فترت پزشكی در این كشور به وجود آمد. در این دوره یعنی تا زمانی كه بنی امیه دمشق را به عنوان پایتخت خود انتخاب...

چهارشنبه، 19 اسفند 1394

بیمارستان‌های دوران اسلامی (در عصر عباسیان)

دارالخلافه‌ی مسلمین كه در آن دانشمندان و اطبای متبحر و مختلفی از سرزمین‌های اطراف، به ویژه ایران مشغول به كار بوده و در تدوین، ترجمه و درمانگری...

چهارشنبه، 19 اسفند 1394

نخستین بیمارستان در عالم اسلامی

جهان ایرانی و پزشكان متبحر آن خدمت خود را به دنیای اسلام تنها محدود و منحصر به ترجمه‌ی برخی كتب طبی از زبان‌های بیگانه و ایرانی به عربی ننمود،...

سه‌شنبه، 18 اسفند 1394

انواع بیمارستان‌ها در قرون اولیه اسلامی

در ممالك اسلامی مراكز درمانی و بیمارستان‌ها دو نوع بودند؛ بیمارستان‌های سیار و ثابت. در واقع این انواع بیمارستان پیش از اسلام در دیگر ممكالت...

سه‌شنبه، 18 اسفند 1394

درمانگری و طبابت در بین اعراب پیش از ظهور اسلام

تقریباً اكثر اقوام و ملل در سرآغاز روی آوری به درمان و علاج بیماری‌ها و به طور كلی آسودگی و در امان ماندن از امراض و دردها به تكاپوهایی در این...

سه‌شنبه، 18 اسفند 1394

طب و طبابت در دوران بنی امیه و سهم ایرانیان در این فن

شكست ایرانیان از هجوم اعراب باعث شوربختی و ركود و اضمحلال علمی برای این ملت گردید، به طوری كه به واسطه‌ی هجوم عرب‌ها و مسلمانان و در اثر پیكار...

سه‌شنبه، 18 اسفند 1394

جندی شاپور و مركز آموزشی-درمانی آن پس از ساسانیان

جندی شاپور كه چندی در آغاز دوران ساسانی موردتوجه شاهان این سلسله قرار گرفته و در دوران انوشیروان به عنوان مركزی علمی و درمانی به اوج پیشرفت خویش...

سه‌شنبه، 18 اسفند 1394

بزرگترین مركز درمانی در ایران باستان

گندی شاپور (پارسی میانه، وه اندیك شاپوهر Weh-Andoik-Sabuhr در كتیبه‌ی پارسی میانه Shpywhry Why-ndywk وه اندیك شاپور؛ به معنای بهتر از انطاكیه...

دوشنبه، 17 اسفند 1394

درمانگران و درمانگری در ایران باستان

علم پزشكی در ایران باستان از سابقه‌ای بس طولانی برخوردار بوده است؛ از آنجایی كه درد و رنج همیشه قرین آدمی بوده، و تلاش برای تسكین آن همواره وجهه‌ی...

دوشنبه، 17 اسفند 1394

نخستین مراكز درمانی در ایران

بیمارستان واژه‌ای است فارسی كه كوتاه شده‌ی آن در عربی «مارستان» است. این كلمه نامی است مركب از «بیمار+ستان (ادات مكان)» و آن خانه یا عمارتی است...

دوشنبه، 17 اسفند 1394