رفاه اجتماعی

این اصطلاح تعریفی است برای رفاه و آسایش کل جامعه. به این معنا، در مفهوم رفاه اجتماعی فرض بر این است که امکان سنجش رفاه شخصی، و مقایسه‌ی رفاه...

جمعه، 16 بهمن 1394

رسانه‌های جمعی

اصطلاح رسانه‌های جمعی عموماً برای اشاره به طیفی از نهادها به کار می‌رود که با تولید کلان و انتشار عمومی صور نمایدن سروکار دارند. این صور شامل...

جمعه، 16 بهمن 1394

ذوق

توانایی درک و قضاوت درباره‌ی آن‌چه زیبا، ممتاز، نیک یا برازنده است، و کشش و گرایش به تولید یا مصرف چیزهایی که تجسم ویژگی‌های فوق باشد (مانند...

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

دین

دین با اشاره به تجربه‌ها، احساسات و ایده‌هایی حاکی از این که شاید زندگی جنبه‌ی بی‌نهایت عمیق‌تر، قوی‌تر و مهم‌تری از زندگی روزمره یا دنیوی داشته...

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

دیالکتیک

دیالکتیک در کلی‌ترین معنای آن، حاکی از فرآیند درهم تنیده‌ی تضاد مفهومی یا اجتماعی، پیوند متقابل و تغییر است که در آن تکوین و نفوذ متقابل و اصطکاک...

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

دولت رفاه

این اصطلاح که در بریتانیا به وجود آمده است و غالباً با مسامحه مورد استفاده قرار می‌گیرد، پس از جنگ جهانی دوم در محافل ژورنالیستی و دانشگاهی رواج...

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

دنیوی شدن

طبق تعریف مرسوم، دنیوی شدن فرآیندهایی را توصیف می‌کند که طی آن‌ها تفکر، عمل و نهادهای دینی اهمیت اجتماعی خود را از دست می‌دهند (Wilson, 1966)....

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

دنیوی گرایی

این آموزه را می‌توان چنین تعریف کرد که تلاشی است برای برپاداشتن مجموعه اصولی درباره‌ی رفتار انسان که بر پایه‌ی دانش عقلانی و تجربه استوار است...

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

دانش هرمنوتیک

در دو دهه‌ی پس از انتشار حقیقت و روش هانس گئورک گادامر در 1960، مباحث هرمنوتیکی از موضوعات اصلی فلسفه و تحلیل فرهنگی شده و به این ترتیب موجب...

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

داروینیسم اجتماعی

نظریه‌هایی که در آن‌ها سازمان اجتماعی را به موجودات زنده تشبیه می‌کنند، و جوامع را رو به رشد و توسعه می‌بینند و مراحل تکامل را رو به پیشرفت تلقی...

پنجشنبه، 15 بهمن 1394

خویشاوندی

خویشاوندی که اصلی‌ترین دلمشغولی انسان‎‌شناسان از اواخر قرن نوزدهم است، همچنان هم‌سنگ بنای درک جوامع خاص و هم ابزاری است برای بررسی برخی مسائل...

چهارشنبه، 14 بهمن 1394

حرفه‌ها

تعریفی واحد و مورد پذیرش همگان درباره‌ی حرفه وجود ندارد. در واقع، آثار و نوشته‌های درخور توجهی وجود دارد که دربردارنده‌ی تلاش عمدتاً بی‌ثمری...

چهارشنبه، 14 بهمن 1394

جهان نظام

جهان - نظام مفهوم نسبتاً جدیدی است. شکی نیست که این عبارت در گذشته نیز گاه‌به‌گاه با معانی گوناگون اما کلی و غیر دقیق به کار رفته است. اما کاربرد...

چهارشنبه، 14 بهمن 1394

جنسیت

این اصطلاح به معنای جنبه‌های اجتماعی روابط میان دو جنس است و متفاوت با جنبه‌های زیست‌شناختی جنس. این پرسش که آیا، و به چه میزان، جنبه‌های زیست‌شناختی...

چهارشنبه، 14 بهمن 1394

خودکشی

هنوز هم کار امیل دورکیم (Durkheim, 1897) کامل‌ترین، جامع‌ترین و پرنفوذترین نظریه‌ی اجتماعی خودکشی است. استدلال دورکم این بود که نظم و انسجام...

سه‌شنبه، 13 بهمن 1394

خودکارسازی/ اتوماسیون

این اصطلاح که برای توصیف سامانه‌ای به کار می‌رود که در آن از ماشین برای کنترل فرایندها و انجام سلسله وظایفی استفاده می‌شود که پیش از این مستلزم...

سه‌شنبه، 13 بهمن 1394

حومه‌ی شهر

در این نوع سکونتگاه که در حواشی بیرونی شهر قرار می‌گیرد و عمدتاً از خانه و مغازه تشکیل می‌شود و از مراکز صنعتی دور است، اثری از تجمع و درهم‌آمیختن...

سه‌شنبه، 13 بهمن 1394

حوزه‌ی عمومی

با این که تمایز میان عمومی و خصوصی به زمان یونان و روم باستان برمی‌گردد، اما مفاهیم حوزه‌ی عمومی و عمومی‌بودن پیوند تنگاتنگ با تلقی‌های قرن هجدهمی...

سه‌شنبه، 13 بهمن 1394

حلقه‌ی وین

حلقه‌ی وین به گروهی از فیلسوفان و دانشمندان دهه‌ی 1920 و اوایل دهه‌ی 1930 گفته می‌شود که نقش قاطعی در شکل‌گیری نهضت فلسفی موسوم به پوزیتیویسم...

سه‌شنبه، 13 بهمن 1394

حقیقت

ظاهراً حقیقت (یا صدق) در آن واحد ساده‌ترین و دشوارترین مفهوم است. وقتی گزاره‌ای را صادق یا «حقیقی» می‌نامیم به این معناست که موافقت خود را با...

سه‌شنبه، 13 بهمن 1394