درست مثل بادبادک در آيينه‌ي نقد و بررسي

«... هوشنگ حريرچيان که در نقش يک ارباب رجوع وارد اداره‌ي [کاريکاتورسازي] شده بود، سينه‌اش را جلو مي‌دهد و با لحني معترضانه خطاب به رضا ارحام...

چهارشنبه، 7 مرداد 1394

سروده‌های صعلوکان در دوره‌ی جاهلی

«صعلوک» یعنی فقیر و بینوا و «ناداشت» که برای رفع نیازهای زندگی چیزی ندارد. این واژه در جاهلیت منحصراً در معنی لغوی خود باقی نماند بلکه دلالت...

سه‌شنبه، 6 مرداد 1394

شعر اعشی

اعشی به داشتن قصاید طولانی متعدد و همچنین به تنوع در فنون شعر از مدیح و هجو و فخریه و توصیف و خمریات و تغزل ممتاز است. در مورد مدیح، گفته‌اند...

سه‌شنبه، 6 مرداد 1394

پهلوانان و یکه‌سواران سراینده

قبایل جاهلی زندگی جنگی داشتند و به صورت دسته‌های رزمنده برای چرانیدن دام و شتر در جایی فرود می‌آمدند و در همان حال مسلح و مجهز برای دفاع در مقابل...

سه‌شنبه، 6 مرداد 1394

زندگی اعشی

اعشی در اواخر عصر جاهلی می‌زیسته و آگاهی روشنی از پرورش او در دست نداریم، آنچه هست به گفته‌ی راویان در (آبادی) منفوحة یمامه متولد شده و پدرش...

سه‌شنبه، 6 مرداد 1394

دیوان اعشی

جایر به سال 1928 در لندن دیوان بزرگی به نام اعشی چاپ کرد؛ بر اساس نسخه‌ی خطی اسکوریال به روایت ثعلب متوفی 291 و نسخه‌ی خطی دارالکتب المصریة،...

سه‌شنبه، 6 مرداد 1394

آذربایجان در شاهنامه

در شاهنامه همواره از ولایات و شهرهای خاوری ایران سخن به میان آمده و از برخی نواحی تا پایان دوره‌ی پهلوی، یعنی تا اوایل دوره‌ی بهمن، كمتر سخن...

سه‌شنبه، 6 مرداد 1394

دیوان زهیر بن أبی سلمی

دیوان زهیر چند بار به طبع رسیده و شاید پیشتر از همه چاپ آلوارد باشد. در مجموعه‌ی العقدالثمین فی دواوین الشعراء السته الجاهلین، که از شرح شنتمری...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

شعر زهیربن أبی سلمی

شاید بتوان گفت در شعر جاهلی هیچ شاعری به اندازه‌ی زهیر توجه به پیراستن شعرش نداشته است. طبق آنچه راویان گفته‌اند زهیر راوی شعر ناپدریش اوس بن...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

زندگانی زهیر بن أبی سلمی

اطلاع روشنی از زندگی زهیر در دست نداریم جز اینکه در سرزمین بنی عبدالله بن غطفان و زادبوم داییهایش بنی مرة ذبیانی در کنف حمایت داییش بشامة بن...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

نگاهی به شعر نابغة ذبیانی

ابن سلام نابغه را در ردیف امرء القیس و زهیر و اعشی از پیشروان و پیشاهنگان شعرای جاهلی شمرده‌است. راویان و نقادان نیز به پیروی او این رأی را پذیرفته‌اند...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

دیوان نابغة ذبیانی

شاید قدیمی‌ترین نشر دیوان نابغه، نشر دیرنبورگ در مجله آسیایی (69 -1868) باشد که از شرح شنتمری بر دیوانهای شش شاعر (امرءالقیس، نابغه، زهیر، طرفة،...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

زندگی نابغة ذبیانی

نامش زیاد است، پسر معاویة بن ضباب بن خباب بن یربوع، و مادرش عاتکة دختر انیس از طایفه‌ی اشجع ذبیانی. پس نابغه از سوی پدر و مادر ذبیانی است. کنیه‌اش...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

پدر شعر عربی

طه حسین بر آن است که شعر امرءالقیس را به کلی رد و انکار کند زیرا او کندی یمنی بوده و این شعر به لغت قریش است، ولی ما قبلاً گفتیم که قبیله‌ی کندة...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

زندگی امرءالقیس

در کتب ادب برای امرءالقیس نامهای گونه‌گون نوشته‌اند: حندج، عدی، ملیکة؛ و نیز کنیه‌های مختلف: ابووهب، ابوزید، ابوالحارث؛ و نیز القابی همچون ذوالقروح...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

دیوان أمرءالقیس

دیوان امرءالقیس مکرر چاپ شده. چاپ اول در پاریس به سال 1837 به اهتمام دسلان است براساس دو نسخه‌ی خطی از کتاب دواوین الشعراء الستة یعنی (امرءالقیس،...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

ویژگی‌های معنوی شعر جاهلی

نخستین چیزی که در مضامین شعر جاهلی به نظر می‌آید، سادگی و وضوح و بی‌تکلفی آن است. معانی شعر چه آنجا که بیان احساسات است و چه آنجا که طبیعت پیرامون...

چهارشنبه، 31 تير 1394

خصوصیات لفظی شعر جاهلی

از مهمترین نکات قابل ملاحظه در شعر جاهلی اینکه ساخت و ریختش کامل است؛ با ترکیباتی استوار، که هر یک چند مدلول غالباً حسی در پی‌دارد و تعبیر عربی...

چهارشنبه، 31 تير 1394

موضوعات شعر جاهلی

شاید نخستین کسی که کوشیده‌‌است شعر عربی را به صورت موضوعی تقسیم و تدوین نماید ابوتمام متوفی 232 هجری باشد که الحماسة را در ده باب ترتیب داد:...

چهارشنبه، 31 تير 1394

شعر غنایی جاهلی

در غرب از روزگار یونانیان گونه‌های مختلف شعر پدید آمده که نقادان آن را بر چهار نوع برگردانده اند: شعر [اسطوره‌ای]، شعر تعلیمی، شعر غنایی و شعر...

چهارشنبه، 31 تير 1394