دیوان نابغة ذبیانی

شاید قدیمی‌ترین نشر دیوان نابغه، نشر دیرنبورگ در مجله آسیایی (69 -1868) باشد که از شرح شنتمری بر دیوانهای شش شاعر (امرءالقیس، نابغه، زهیر، طرفة،...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

زندگی نابغة ذبیانی

نامش زیاد است، پسر معاویة بن ضباب بن خباب بن یربوع، و مادرش عاتکة دختر انیس از طایفه‌ی اشجع ذبیانی. پس نابغه از سوی پدر و مادر ذبیانی است. کنیه‌اش...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

پدر شعر عربی

طه حسین بر آن است که شعر امرءالقیس را به کلی رد و انکار کند زیرا او کندی یمنی بوده و این شعر به لغت قریش است، ولی ما قبلاً گفتیم که قبیله‌ی کندة...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

زندگی امرءالقیس

در کتب ادب برای امرءالقیس نامهای گونه‌گون نوشته‌اند: حندج، عدی، ملیکة؛ و نیز کنیه‌های مختلف: ابووهب، ابوزید، ابوالحارث؛ و نیز القابی همچون ذوالقروح...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

دیوان أمرءالقیس

دیوان امرءالقیس مکرر چاپ شده. چاپ اول در پاریس به سال 1837 به اهتمام دسلان است براساس دو نسخه‌ی خطی از کتاب دواوین الشعراء الستة یعنی (امرءالقیس،...

يکشنبه، 4 مرداد 1394

ویژگی‌های معنوی شعر جاهلی

نخستین چیزی که در مضامین شعر جاهلی به نظر می‌آید، سادگی و وضوح و بی‌تکلفی آن است. معانی شعر چه آنجا که بیان احساسات است و چه آنجا که طبیعت پیرامون...

چهارشنبه، 31 تير 1394

خصوصیات لفظی شعر جاهلی

از مهمترین نکات قابل ملاحظه در شعر جاهلی اینکه ساخت و ریختش کامل است؛ با ترکیباتی استوار، که هر یک چند مدلول غالباً حسی در پی‌دارد و تعبیر عربی...

چهارشنبه، 31 تير 1394

موضوعات شعر جاهلی

شاید نخستین کسی که کوشیده‌‌است شعر عربی را به صورت موضوعی تقسیم و تدوین نماید ابوتمام متوفی 232 هجری باشد که الحماسة را در ده باب ترتیب داد:...

چهارشنبه، 31 تير 1394

شعر غنایی جاهلی

در غرب از روزگار یونانیان گونه‌های مختلف شعر پدید آمده که نقادان آن را بر چهار نوع برگردانده اند: شعر [اسطوره‌ای]، شعر تعلیمی، شعر غنایی و شعر...

چهارشنبه، 31 تير 1394

شعر جاهلی در قبایل عربی

شک نیست مراحلی که شعر عربی پیموده تا به صورت جاهلی درآمده مبهم است و نمونه‌هایی که صورتهای اولیه آن را نشان می‌دهد در دست نداریم، آنچه در اختیار...

چهارشنبه، 31 تير 1394

دستبرد در شعر جاهلی

در شعر جاهلی دستبرد و تقلب بسیار راه یافته، چنانکه قدما نیز به این مطلب بارها و مکرر اشاره نموده و جداً کوشیده‌اند با اتخاذ معیار و مقیاسهایی،...

چهارشنبه، 31 تير 1394

سرچشمه‌های شعر جاهلی

راویان و عالمان بصره و کوفه به گردآوری ماده‌ی شعر جاهلی پرداختند. نوشته‌های اینان را به منتخبات عمومی، دواوین جداگانه‌ی شعرا و دواوین قبایل می‌توان...

چهارشنبه، 31 تير 1394

راویان کوفی و بصری شعر جاهلی

پیش از فرارسیدن عصر عباسی طبقه‌ای از راویان حرفه‌ای به وجود می آیند که کار اساسی‌شان روایت شعر جاهلی است. بین اینان هم عرب هست و هم موالی، هم...

چهارشنبه، 31 تير 1394

تدوین شعر جاهلی

عرب در جاهلیت به تدوین شعر نپرداخت و آنچه گفته می شود بعضی شعرا مقطوعاتی از شعر خود را نوشته یا نویسانیده‌اند - اگر راست باشد - عملا دلالت بر...

چهارشنبه، 31 تير 1394

شعر جاهلی به روایت عرب

از اوایل عصر جاهلی، اعراب خط نبطی را تغییر داده، به خط عربی تبدیل نمودند و به گواهی کتیبه های متعدد که یافت شده، حتی توان گفت که پیش از فرارسیدن...

چهارشنبه، 31 تير 1394

دوره های تاریخ ادبیات عرب

واژه ی ادب از کلماتی است که معنی آن همراه با تحول زندگی قوم عرب و انتقال آن از بدویت به مدنیت تغییر یافته و پی در پی معانی نزدیک به هم پیدا کرده،...

دوشنبه، 29 تير 1394

پارسی‌نویسان سده‌های هفتم و هشتم

پارسی‌نویسان و مؤلفان قرن هفتم و هشتم هجری متعدد و مختلفند. یک دسته از آنان متصوفه و عالمان علوم شرعی و ادبی و عقلی هستند که در مسائل مختلف رساله‌ها...

يکشنبه، 21 تير 1394

نثر فارسی در سده‌های هفتم و هشتم

قرن هفتم و هشتم هجری برای نثر فارسی از حیث رواج و انتشار آن از بعضی جهت‌ها مهم‌تر از دوره‌ی قبل است. یک علت این امر آن است که ارتباط ایرانیان...

يکشنبه، 21 تير 1394

نگاهی به سروده‌های ابن نصوح

خواجه فضل الله بن نَصُوحِ شیرازی استاد قرن هشتم در قصیده و غزل بود و «ابنِ نصُوح» تخلص می‌کرد و در کتاب‌های تذکره و ترجمه نیز به همین گونه شهرت...

يکشنبه، 21 تير 1394

نگاهی به سروده‌های کمال خجندی

کمال الدّین مسعود خُجَندی معروف به «شیخ کمال» شاعر و عارف قرن هشتم هجری است که در اول‌های قرن هشتم در خُجَند ماوراءالنهر به دنیا آمد و بعد از...

يکشنبه، 21 تير 1394