سقراط در آئينه زمان (1)

گرچه سقراط کتابي ننوشته و ادعايي نداشته است ولي زندگي پرفراز و نشيب انديشه هاي چند بعدي و از همه بالاتر شخصيت جذاب او چنان در ميان انديشمندان...

يکشنبه، 9 آبان 1389

بابا افضل مرقي كاشاني

درنيمه ي اول قرن گذشته،دانشمندان اروپائي ازاسامي فلاسفه ي اسلامي،جز شماري كم ازآن هائي را كه آثارشان در قرون وسطي،به زبان هاي لاتين ترجمه شده...

شنبه، 8 آبان 1389

ملاحظاتي درباره مقاله «تعبيرهاي ارسطو از اصل تناقض»

« تعبيرهاي ارسطو از اصل تناقض » عنوان مقاله اي است، به قلم مولفين در مجله پژوهش هاي فلسفي - کلامي، شماره 31 و 32 که عهده دار بررسي نظر ارسطو...

شنبه، 8 آبان 1389

معناي خارجيت معنا و موضوع له

شاخص ترين شاخه اي از علوم اسلامي كه به مسئله زبان شناسي، چيستي لفظ و معنا و پيوند ميان آنها به طور جدي پرداخته دانش اصول فقه است؛ بنابراين، بحث...

شنبه، 8 آبان 1389

فلسفه همچون زندگي (2)

بي ترديد همان گونه كه افلاطون در بسياري از رسائل خود متذكر شده است، ‌سعادت شامل بلكه عين لذت است. پس حق داريم بگوييم كه اصلاً سعادت نائل شدن...

شنبه، 8 آبان 1389

فلسفه همچون زندگي(1)

ارسطو انسان را موجودي مي داند كه همواره مي خواهد، ا‌راده مي كند و به سوي خواستش حركت مي كند و در ابتداي اخلاق نيكوماخوسي،‌ حقيقت وي را چنين تصوير...

شنبه، 8 آبان 1389

فخر رازي از عقل گرايي اعتدالي تا ايمان گرايي خردپيشه

دوره حيات فخر رازي(543-606 ه) از جهات بسياري تکرار سير زندگاني غزالي است. او در ابتدا از طريقه اشعري حمايت كرد، اما سرانجام بر اين عقيده شد كه...

شنبه، 8 آبان 1389

اعتدال گرايي در معرفت شناسي معاصر

در اين مقاله ابتدا شواهدي بر پيدايش رويكرد اعتدال گرايانه در معرفت شناسي معاصر ارائه كرده و نشان مي دهيم كه طرفداران اين رويكرد با كاهش سطح انتظارات...

شنبه، 8 آبان 1389

پرسش هاي مطهري و پاسخ هاي کانت (2)

اگر - همان طور كه كانت مي گويد - شناخت را حاصل تركيب امور واقعي ( ماده ادراك ) با حقايق ذهني كه مستقل از واقع خارجي هستند ( صورت ادراك ) بدانيم،...

سه‌شنبه، 4 آبان 1389

پرسش هاي مطهري و پاسخ هاي كانت(1)

در تاريخ مواجهه و گفت گوي فلسفه اسلامي با انديشه هاي فلسفي غرب، يكي از تلاش هاي نخستين و بانفوذ در اين عرصه، مساعي و انديشه هاي انتقادي - فلسفي...

سه‌شنبه، 4 آبان 1389

وظيفه شناسي باور

بخش مهمي از ساحت شناختي انسان را باورها و اعتقادات او تشكيل مي دهد و نحوه شكل گيري باورهاي انسان تأثيري اساسي در نحوه فعاليت هاي او - چه به لحاظ...

سه‌شنبه، 4 آبان 1389

نومن و فنومن در فلسفه كانت

مسئله « نومن و فنومن » كه در فارسي معادل هايي همچون « بود و نمود »،‌ « شيء في نفسه و پديدار» و « ذات معقول و پديدار » بر آن نهاده اند، يكي از...

سه‌شنبه، 4 آبان 1389

نو ساختن معناي نظريه ي فيلم از رهگذر فلسفه کانت

دانشجويان، نظريه ي فيلم را اغلب رشته اي مبهم،نامنسجم و غيرعملي مي شمارند.اين مقاله مدلل مي کند که اگر نظريه ي فيلم با توجه به زيبايي شناسي فلسفي...

سه‌شنبه، 20 مهر 1389

«سلب لزوم » و «لزوم سلب» در شرطي سالبه کلّيه

درتحليل شرطي هاي سالبه کلّيه ،ميان ابن سينا و خواجه نصيراختلافي وجود دارد: ابن سينا اين شرطي ها را از باب «سلب لزوم» گرفته است و خواجه نصير از...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

چيستي متافيزيک

دراين مقاله،نخست با مروري تاريخي- تحليلي بر ادوار تاريخ فلسفه از چيستي و اوصاف متافيزيک سخن گفته خواهد شد. نگارنده برآن است که با نگاهي به آراي...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

تأمّلي بر«هستي» در انديشه شهرزوري و کانت

در نظر بسياري از متفکران، مسئله بنيادي مابعدالطبيعه پرسش از «هستي» است. امّا شهرزوري به عنوان يک فيلسوف آشنا با سنّت فلسفه سينوي و کانت فيلسوف...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

واژه شناسي «جسمانيت

نظريه جسمانية الحدوث و روحانية البقا بودن نفس، جزء نظريات بديع صدر المتألّهين درباره ماهيت نفس است. اين نظريه در صدد است اثبات کند که نفس در...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

تشابه تجربه هاي عرفاني و توجيه عقلاني وحدت وجود

وحدت وجود را مي توان مهم ترين گزاره اکثر مکاتب عرفاني دانست. البته مکاتب گوناگون عرفاني،درنوع جهان بيني و دستور العمل هاي مربوط به سير و سلوک،...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

معقول ثاني فلسفي در فلسفه مشّايي- اشراقي

با ظهور خواجه نصير الدين طوسي، جرياني فلسفي شکل مي گيرد که به ميرداماد ختم مي شود؛اين جريان به رغم بهره گيري از تحليل هاي فلسفيِ مشّايي، فراوان...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

چگونگي ترکيب مادّه و صورت از نگاه صدرالمتألّهين

ارسطو،مبدع نظريه ترکيب انضمامي اجسام از مادّه و صورت،و همفکران وي ادّعا مي کنند:اجسام فراورده ي ترکيب دو جوهر جدا از هم مي باشند . ايشان براي...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389