تجلي

تجلي، اصطلاحي عرفاني، که در لغت به معناي آشکار شدن، از پرده برون افتادن، از شهر و ديار خويش هجرت کردن، جلوه نمودن، صيقل خوردن و زدوده شدن زنگار...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجسم اعمال

تجسم اَعمال، در لغت به معني پيکرپذيري کردارهاست. تجسم اَعمال - که از آن به تجسم اعتقاد و تجسم احوال نيز مي‌توان تعبير کرد - اصطلاحي ديني - کلامي...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجسس

تجسّس، خبر پرسیدن، خبر خواستن، و جستجو کردن از بدیهای پنهانی را گویند، تحسس نیز به همین معنی است با این تفاوت که تجسس بیشتر در بدی باشد، در حدیث...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجرید الکلام فی شرح عقاید الإسلام

تجرید الکلام فی شرح عقاید الإسلام، کتابی کلامی به زبان عربی، نوشته‌ی خواجه نصیرالدین طوسی (م 672 ق). گرامی‌ترین کتاب در شرح اصول عقاید امامی...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجرید و تفرید

تجرید و تفرید، اصطلاحات عرفانی، به معنی قطع تعلقات و ترک اعراض دنیوی در ظاهر و نفی هرگونه عوض خواهی دنیوی و اخروی در باطن. کلمات تجرید و تفرید...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجری

تجرّی، اصطلاح علم اصول فقه، و در موردی استعمال می‌شود که مکلف به حکمی قطع و یقین پیدا کرده است، ولی از عمل کردن به آن حکم سرباز می‌زند، ولی بعداً...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجبّر

تجبّر، در لغت به معنی گردنکشی، تکبر، خود را بزرگ شمردن، توانگر شدن و درست و نیکو حال گردیدن است. در اصطلاح دانش کلام تجبّر به معنی جبار بودن...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجارت

تجارت، مصدر ثلاثی مجرد و به صورت تَجَرَ، یَتجِرُ، تَجَراً و تجارةً و ثلاثی مزید آن به صورت تاجَرَ، یا اَتْجَرَ یا اِتَّجَرَ نیز استعمال شده است....

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

التثویب

تثویب در فقه و در باب اذان و اقامه به معنای گفتن «الصَّلوةُ خَیرٌ مِنَ النُّوم» در اذان و اقامه و یا بین آن دو است، و در عین حال کیفیت‌های گوناگونی...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تبوک

تبوک، نام شهری در نیمه‌ی راه مدینه به دمشق در شمال عربستان که بین دو کوه حِمْسی و شَروری واقع است. قبل از اسلام مرز بلاد عرب و امپراطوری روم...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تبصرةالمتعلمین

تبصرةالمتعلمین، کتابی فقهی به زبان عربی، نوشته‌ی علامه‌ی حلی (م 726 ق). کتابی است کامل در احکام علمی و فروع فقهی شیعی دارای هجده کتاب از کتاب...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تبصرةالعوام

تبصرةالعوام، (نام کامل آن تبصرةالعوام فی معرفة مقالات الانام یا تبصرةالعوام فی تفضیل مذاهب الملتین)، کتابی به فارسی در ملل و نحل که حدود اوایل...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تبتل

تَبَتُّل، اصطلاح عرفانی از باب تفعل و از ریشه‌ی بتل که در لغت به معنای جدا و قطع شدن از اصل خویش است از این رو فسیله‌ای (= نهال خرما) که از نخل...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تبادر

تبادر، از نظر لغت، ثلاثی مزید و مصدر باب تفاعل است، از ریشه‌ی بدر، به معنای شتاب کردن، عجله کردن و پیشی گرفتن (= سبقت)، «تبادر القوم: اسرعوا»...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تأویل

تأویل، از کلمات کلیدی قرآن و همچنین از اصطلاحات علوم قرآنی که در حوزه‌ی علم حدیث و حکمت و عرفان و علوم بلاغی و ادبی هم کاربرد دارد. تأویل لغتاً...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تاریخ قرآن

اصطلاح «تاریخ قرآن» اصطلاح نسبتاً جدیدی است و شاید وضع آن از سوی اسلامشناسان و قرآن شناسان غربی باشد. زیرا پیش از قرن حاضر، و در آثاری که قدما...

دوشنبه، 23 اسفند 1395

تأخیر بیان از وقت حاجت

تأخیر بیان از وقت حاجت، اصطلاح اصولی؛ بیان در موارد گوناگونی استعمال می‌شود از آن جمله: در مورد مبیّن که بیان کننده‌ی مجمل است، و در مورد مخصّص...

دوشنبه، 23 اسفند 1395

تاج العلماء

تاج العلماء، سید علی محمد (1260-1312 ق) فرزند سلطان العلماء سید محمد بن دلدار علی نقوی لکنهویی، متکلم، محدث، رجال نویس، پزشک، ریاضیدان و فقیه...

دوشنبه، 23 اسفند 1395

تابعین

تابعین، جمع تابع و تابعی به معنی پیرو است. در اصطلاح علم درایه و رجال کسانی را گویند که خود پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را دیدار نکرده...

دوشنبه، 23 اسفند 1395

چگونه پاپ بر دیگر اسقف‌ها برتری یافت؟

تا پیش از زمان کنستانتین، سران کلیسا مانند مردم عادی لباس می‌پوشیدند و از حاصل دسترنج خود زندگی می‌کردند؛ ولی در قرن چهارم و پنجم و با مسیحی...

دوشنبه، 23 اسفند 1395