رویکرد خصومت‌آمیز ابن تیمیه به پیروان اهل بیت

روش و اندیشه ابن تیمیه و اتباع وهابی او بر قوایم خمسه یعنی پنج «ت» مبتنی است: تهمت، توهین، تحقیر، تهدید و تکفیر.

جمعه، 22 بهمن 1395

ضرورت اقتران و مسئله‌ی معجزه در نزد غزالی و ابن رشد (1)

غزالی در تقابل با گفتمان فلسفی غالب، تأثیر ضرورت اقتران علت و معلول را مستلزم نفی معجزات و قدرت الاهی می‌داند. این نوشته ضمن مطالعه تطبیقی دیدگاه...

جمعه، 22 بهمن 1395

ضرورت اقتران و مسئله‌ی معجزه در نزد غزالی و ابن رشد (2)

بحث ابن رشد درباره‌ی معجزات بیش از آن که تبیین و تحلیلی منظم باشد، مجموعه‌ای از اشارات گذرا است و حتی این اشارات هم به طرزی استثنایی مختصر، مبهم،...

جمعه، 22 بهمن 1395

فلسفه علم و مفهوم علیت از دیدگاه غزالی

نویسنده می‌کوشد تا ضمن تقریر عمومی اصل علیت و تحلیل رابطه علّی- معلولی، در مطالعه‌ای تطبیقی میان آراء غزالی و برخی فلاسفه غربی (مالبرانش، هیوم،...

جمعه، 22 بهمن 1395

روش آموزش در نظر غزالی

پیوند شاگرد با آموزگار برپایه‌ی بزرگداشت، فروتنی، خاکساری، خدمت و چرب زبانی است. پس از آنکه پدر یا سرپرست کودک، با نگاه به ویژگی‌های تعیین شده،...

جمعه، 22 بهمن 1395

دانش و دانشمندان در نگاه غزّالی

همه‌ی آموزشنامه‌هایی که مسلمانان نوشته‌اند با فضیلت دانش و ارج و بهای دانشمندان آغاز می‌شود. غزّالی نیز در احیاء و منهج المتعلّم به درازا درباره‌ی...

جمعه، 22 بهمن 1395

غزّالی: ژرفنگر و پژوهشگر خستگی‌ناپذیر

مسلمانان از دیرباز به نگارش گونه‌ی ویژه‌ای از نگاشته‌ها در ارج و بهای دانش و دانشیان و آیین فرادهی و فراگیری دست یازیده‌اند. این دسته از نگاشته‌ها...

جمعه، 22 بهمن 1395

گفتمان غزالی و گفتمان روشنفکر دینی

اقبال و ادبار روشنفکران معاصر جهان اسلام (عرب و ایرانی) به سنّت فلسفه اسلامی از جهات گوناگون تأمّل‌برانگیز است. این نوشته می‌کوشد تا از رهگذر...

جمعه، 22 بهمن 1395

جایگاه و کارکرد شک در فلسفه‌های دکارت و غزالی

مسأله امکان معرفت و پاسخ به استدلال‌های شک گرایانه نقطه آغاز فلسفه‌ورزی است و نوع مواجهه با شکاکیت و دشواری‌های آن از مبادی و مقاصد فکری- فرهنگی...

جمعه، 22 بهمن 1395

قلب، محبت و اخلاق غزالی در احیاء علوم‌الدین

این نوشته در خدمت طرح این معناست که هرچند غزالی در طرح آرای اخلاقی خود متأثر از نظریات اخلاق یونانی است، اما تأثیر عمیق وی از کسانی چون حارث...

جمعه، 22 بهمن 1395

استناد فقهی به مذاق شریعت در بوته‌ی نقد

مذاق شریعت از نهادهایی است که به صورت گسترده، ولی پراکنده در دو سده‌ی اخیر در متون فقهی و استدلال‌های فقیهان به کار گرفته شده است. با وجود گستردگی...

جمعه، 22 بهمن 1395

نقد نظریه حداقلی در قلمرو فقه اسلامی

این مقاله بر آن است که نظریه حداقلی در قلمرو فقه اسلامی را که از جانب برخی نویسندگان مطرح شده است، مورد نقد و بررسی قرار دهد. این نظریه بر آن...

جمعه، 22 بهمن 1395

عوامل پویایی فقه

دانش فقه در گستره‌ی فرهنگ و علوم اسلامی، جایگاهی رفیع و منزلتی فخیم داشته و دارد و هماره در نوک پیکان هماوردی‌های عالمانه و مغرضانه قرار داشته...

جمعه، 22 بهمن 1395

نقد نظریه حداقلی در قلمرو فقه اسلامی

این مقاله بر آن است که نظریه حداقلی در قلمرو فقه اسلامی را که از جانب برخی نویسندگان مطرح شده است، مورد نقد و بررسی قرار دهد. این نظریه بر آن...

جمعه، 22 بهمن 1395

بررسی ساختار فقه

در این مقاله، ابتدا ضرورت یک تقسیم‌بندی و ساختار منطقی و مقبول برای فقه اسلامی، مورد تأکید قرار گرفته؛ سپس به صورت استقرا، ساختار و دسته‌بندی‌هایی...

جمعه، 22 بهمن 1395

جایگاه تساهل و تسامح در قوانین حقوقی - اجتماعی اسلام

در این مقاله، تساهل و تسامح در مقررات فقهی و حقوقی اسلام بررسی شده است. در گفتار نخست، ادله‌ی اثبات قاعده‌ای به نام قاعده‌ی تساهل و تسامح را...

جمعه، 22 بهمن 1395

عرفی و عقلایی بودن زبان دین در حوزه‌ی تشریع و تقنین

فهم احکام الاهی از قرآن و سنت به صورت شریعت اسلامی، یکی از حساس‌ترین موضوعات تاریخ اسلام از آغاز تاکنون بوده، و هیچ امری نتوانسته است از اهمیت...

جمعه، 22 بهمن 1395

گفتمان فلسفه‌ی فقه

فلسفه‌ی فقه به مثابه دانشی نوپا با نگاه درجه دوم و تاریخی به مبانی نظری و تحلیلی پدیده‌ها پرداخته و جنبه‌های توصیفی و توصیه‌ای آن را مشخص می‌‎سازد....

جمعه، 22 بهمن 1395

فلسفه‌ی فقه

بیش از یک دهه است که واژه‌ی «فلسفه‌ی فقه» در مجامع علمی حوزوی و دانشگاهی، در کشور ما ایران، به طور جدّ، مطرح است و در بیان چیستی فلسفه‌ی فقه،...

جمعه، 22 بهمن 1395

چیستی فلسفه‌ی فقه

1. از آن جا که «فلسفه‌ی فقه» را می‌توان علمی در آستانه‌ی ظهور دانست، تلقی ما از چیستی آن می‌تواند در کیفیت تکوین و جهت گیری مباحث آن مؤثر باشد.

جمعه، 22 بهمن 1395