اجتهاد و منابع آن از منظر شیخ مفید

«بدان که ریشه های احکام فقهی سه است: کتاب خدا، سنّت پیامبرش، و گفته های ائمّه طاهرین پس از وی. و راههای رسیدن به معرفت آنچه در این سه ریشه آمده،...

جمعه، 27 دی 1392

برخی عقاید فقهی شیخ مفید (ره)

در این نوشتار: الف- بیان وضع فقهی امامیّه: از مذهب شیخ مفید درباره ی امر به معروف و نهی از منکر و تقیّه و حدود همکاری مجاز با فاسقان، ب- در بحث...

جمعه، 27 دی 1392

برخی از عقاید کلامی شیخ مفید

در برابر معتزله و خوارج که ایمان و اسلام را یکی می دانستند، شیخ مفید بر آن بود که این دو از یکدیگر متمایزند. گفته ی وی چنین است:

جمعه، 27 دی 1392

عدل الهی و اعمال نیک و بد انسان

شیخ مفید بر آن است که خدا عادل است. وی بر آن است که خدا می تواند به ستم عمل کند، ولی چنین نمی کند. گفته ی وی چنین است:

جمعه، 27 دی 1392

سیر تقابل مهدی ستیزان با تمدن اسلامی

دوره ی حاکمیت عباسیان را به دو مقطع اقتدار و ضعف خلافت تقسیم نموده اند. دوره نخست از سال 132 هجری قمری و شکل گیری آنان آغاز و تا سال 334 ادامه...

پنجشنبه، 26 دی 1392

بررسی غیبت صغرا و کبرا

با شهادت امام عسکری علیه السّلام و آغاز امامت صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در سال 260 دوره رمزآلود و تربیتی غیبت آغاز می شود. حدود...

پنجشنبه، 26 دی 1392

پلورالیسم دینی و معرفتی

پلورالیسم دینی و معرفتی یعنی چه؟ و سر منشأ تفکر پلورالیسم و التقاط در حوزه ی اندیشه ی دینی کدام است؟

پنجشنبه، 26 دی 1392

نسبیت در گزاره های دینی و خاستگاه معرفت شناختی آن

پیش از پرداختن به پاسخ اصلی بهتر است ابتدا توضیحی درباره ی دو مفهوم «مطلق بودن» و «نسبی بودن» یک گزاره بیان کنیم:

پنجشنبه، 26 دی 1392

اطلاق و نسبیت در فهم دین و قرآن

مقدّمتاً باید گفت: در میان عقاید، احکام و اخلاقیّات بیان شده در منابع اسلامی، از جمله قرآن کریم، مجموعه ای یافت می شود که به هیچ روی مورد تردید...

پنجشنبه، 26 دی 1392

قرائت های مختلف از دین

داشتن قرائت های مختلف از دین و اعتبار آن قرائت ها، مبتنی بر این است که ما اساساً هیچ گزاره ی ثابت و مطلقی در دین نداریم و همه ی آنچه به دین نسبت...

پنجشنبه، 26 دی 1392

اسلام و تغییر ارزش ها در گذر زمان و مکان

با عنایت به پیشرفت های بشر و تغییر شرایط زمان و مکان، آیا می توان گفت: هر آنچه که رنگ ارزشی دارد بوسیله ی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)...

پنجشنبه، 26 دی 1392

محدوده ی ادراک عقل در زمینه ی امور ارزشی

وقتی سخن از ارزش رفتارها گفته می شود، شاید به ذهن بیاید که اساساً مفهوم «ارزش» چگونه بدست می آید و ارزش داشتن یک رفتار، چه ارزش مثبت و چه ارزش...

پنجشنبه، 26 دی 1392

صفات خدا در اندیشه شیخ مفید

«خدای عزّ و جلّ در الاهیّت و ازلیّت یگانه است. هیچ چیز به او شبیه نیست و نمی توان چیزی را همانند او دانست. تنها او شایسته ی پرستش است، و از این...

پنجشنبه، 26 دی 1392

جایگاه وحی و عقل در تکلیف و طاعت از منظر شیخ مفید

قاضی عبدالجبار معتزلی و معاصر شیخ مفید، گفته است که نخستین وظیفه ی آدمی استدلال کردن برای شناختن خدا است. شیخ مفید می گوید که نخستین تکلیف انسان...

پنجشنبه، 26 دی 1392

نبوت و امامت از منظر شیخ مفید

به گفته ی شیخ مفید، ضرورت نیازمندی به پیامبر قطعی است، زیرا که بشر برای شناختن خدا و اصول نخستین اخلاقی به وحی نیاز دارد.

پنجشنبه، 26 دی 1392

نظام فکری شیخ مفید

مرتب کردن آموزه ها و تعلیمات مفید در یک نظام، قدری دشوار است، زیرا آثار کلامی او نشان می دهد که نظم و ترتیب آنچنانی که یک نظام فکری به آن نیاز...

پنجشنبه، 26 دی 1392

مناظرات مذهبی شیعه از آغاز تا عصر شیخ مفید

شیخ مفید رئیس متکلمان امامیّه در فضای مکتب بغداد که آکنده از مجادلات و مناظرات کلامی بین مذاهب مختلف اسلامی بود، نشو و نما کرد.(1) ضرورت چنین...

پنجشنبه، 26 دی 1392

اختلافات کلامی شیخ مفید با شیخ صدوق

برجسته ترین شخصیّت در مکتب فکری شیعه در بغداد در قرن چهارم و اوائل قرن پنجم که به نقد افکار و آراء قمیّون و مکتب حدیثی آنها پرداخت، شیخ مفید...

پنجشنبه، 26 دی 1392

شیخ مفید در کرسی زعامت شیعه

وقتی که شیخ مفید در حدود 40 سالگی ریاست طایفه ی امامیّه را بر عهده گرفت دورانی پرآشوب بود. شیخ در فقه و کلام و حدیث شیعه ریاست داشت. در عصر شیخ...

پنجشنبه، 26 دی 1392

معاد جسمانی

اعتقاد به جاودانگیِ انسان، طیف وسیع و متنوّعی از آرا و تئوری ها را در بر می گیرد. با این وجود و به رغم این گستردگی و تنوّع، می توان با توجه به...

پنجشنبه، 26 دی 1392