به کدام دوره، قرون وسطی گفته می‌شود؟

اصطلاح «قرون وسطی» را ابتدا نویسندگان دوره رنسانس به کار گرفتند، اما تا پایان قرن شانزدهم کاربردی همگانی یافت. نویسندگان دوره رنسانس در پی آن...

پنجشنبه، 10 خرداد 1397

نامگذاری حدیث سلسلة الذهب

حدیثی است که از حضرت رضا (علیه السلام) به هنگام ورود ایشان به نیشابور نقل شده و عده‌ی کثیری آن را برای خود نوشته‌اند. این حدیث با اختلافات ناچیزی...

چهارشنبه، 9 خرداد 1397

یگانه راه رهایی مسلمانان چیست؟

محدثین ثقه به اسناد و طرق معتبر روایت کرده‌اند که رسول‌الله (صلی الله علیه و آله و سلم) اهل بیت خود را به سفینه‌ی نوح تشبیه فرمود. یعنی همان...

چهارشنبه، 9 خرداد 1397

مقصود از رفع و برداشته شدن در حدیث رَفع

از احادیث مشهور و حائز اهمیت در بعضی از مباحث اصول فقه. متن حدیث بنا به روایتش شیخ صدوق چنین است: «عَن ابی عبدالله علیه السلام قال، قال رسول‌الله...

سه‌شنبه، 8 خرداد 1397

حدیث حقیقت در منابع عرفانی

عنوان گفتگویی مشهور میان امام علی (علیه السلام) و کُمیل بن زیاد نخعی پیرامون «حقیقت». متن حدیث در منابع حدیث شیعه نیامده ولی در منابع عرفانی...

دوشنبه، 7 خرداد 1397

بررسی حجیت مفهوم در علم اصول

مفهوم در اصطلاح اصولیین امامیه به معنای موافق یا مخالفی گویند که از درون یک جمله به دست می‌آید. به تعبیر دیگر جمله‌ای نظیر (اگر هوا آفتابی باشد...

يکشنبه، 6 خرداد 1397

اصطلاح شناسی حُجیّت در علم اصول فقه

یا حجت، اصطلاحی است که در علم اصول فقه امامیة و منطق مورد استفاده است و از نظر مفهوم در استعمال منطقیین، تفاوتی با مقصود اصولیین دارد. حجت در...

يکشنبه، 6 خرداد 1397

حِجر اسماعیل در طواف و موقعیت تاریخی آن

از بقاع متبرکه از لواحق خانه‌ی کعبه، که محلّ سکونت حضرت اسماعیل و مادرش هاجر بوده، سپس مدفن ایشان و نیز عده‌ی کثیری از پیغمبران و پیغمبر زادگان...

شنبه، 5 خرداد 1397

حجرالاسود دست راست خداوند در زمین

(سنگ سیاه) سنگی است صیقلی که شکل بیضی نامنظم دارد، سیاه رنگ مایل به سرخی، با نقطه‌های قرمز و خطهای زرد، که بر دیوار رکن شرقی خانه‌ی کعبه نصب...

شنبه، 5 خرداد 1397

حجر ؛ اسباب و عوامل بروز آن و گروه‌های محجور

به فتح حاء و سکون جیم و راء، از اصطلاحات فقه امامیه است و در لغت به منع بازداری و جلوگیری می‌باشد، و در اصطلاح فقهی به حالتی گویند که برای برخی...

جمعه، 4 خرداد 1397

جلوگیری از جعل و تحریف

اعتبار و ارزش منابع حدیثی به جایگاه راویانی بازمی‌گشت که از دوره‌ی تقیید یا کتابت، حدیث را از نسلی به نسل بعد منتقل می‌کردند و با توجه به اهمیت...

پنجشنبه، 3 خرداد 1397

روزه وسیله تقرب به خدا

آیاتی از قرآن مجید درباره وجوب روزه ماه مبارک رمضان و فلسفه روزه و همچنین احکام آن و کسانی که از این امر الهی مستثنا هستند، بیان می‌کند، از جمله...

پنجشنبه، 3 خرداد 1397

کتابی برای گشایش سختی‌ها

پس از قرآن حدیث مهم‌ترین منبع استنباط احکام بود و در مغرب عهد مرینی نتوانست اهمیت و جایگاهی چون فقه و قرائت به خود اختصاص دهد، اما به لحاظ اهمیت...

چهارشنبه، 2 خرداد 1397

اصطلاح شناسی حُجّت

لغتاً یعنی برهان و دلیل که با آن حریف را قانع و یا دفع کنند و جمع این کلمه حُجَج و حِجاج است. مصدرهای حِجاج، احتجاج و محاجّه از همین ریشه است...

چهارشنبه، 2 خرداد 1397

بررسی حجیت قول لغوی در علم اصول

یا حجیت گفتار و نظرات زبان شناسان و آگاهان به زبان عربی. مقصود از این اصطلاح در اصول فقه امامیه بررسی اختلاف نظری است که میان اصولیین امامیة...

دوشنبه، 31 ارديبهشت 1397

بررسی حجیت ظواهر در علم اصول

از اصطلاحات اصول فقه امامیه. مقصود از ظواهر دلالت متن یک نوشتار یا گفتار است، یا به عبارت دیگر استفاده‌های مستقیم و تحت اللفظی عُرف عام از یک...

دوشنبه، 31 ارديبهشت 1397

بررسی حجیت شهرت در علم اصول

از اصطلاحات اصول فقه امامیه است، و مقصود از اصطلاح شهرت، شایع شدن یک موضوع یا حکم میان مردم یا گروهی از آنان نظیر فقیهان و محدثین است. و شهرت...

دوشنبه، 31 ارديبهشت 1397

خبر واحد؛ حُجیّت و تقسیم‌بندی آن

اخباری که از معصومین علیهم السلام به ما رسیده است، در مرحله‌ی نخست به دو قسم تقسیم می‌شود: خبر متواتر، خبر آحاد. خبر متواتر به موجب تواتری که...

دوشنبه، 31 ارديبهشت 1397

کتابی برای گشایش سختی‌ها

پس از قرآن حدیث مهم‌ترین منبع استنباط احکام بود و در مغرب عهد مرینی نتوانست اهمیت و جایگاهی چون فقه و قرائت به خود اختصاص دهد، اما به لحاظ اهمیت...

شنبه، 29 ارديبهشت 1397

جایگاه فطرت در نسبت با قوای نفس

ابن قتیبه دینوَری می‌گوید: کلمه‌ی فطرت معنای آفرینش دارد و از آن جمله است گفتار خداوند جلّ‌وعز: «فطرت خدایی که مردم را بر آن آفریده است»؛ یعنی...

شنبه، 29 ارديبهشت 1397