بررسی تاریخ و شیوه تدوین حدیث

تدوین در اصل به معنای «در دیوان نبشتن» بوده و در اصطلاح به معنای ثبت نوشته های متفرق در کنار هم به منظور حفظ آنها از نابودی است و اگر این نوشته...

شنبه، 6 آذر 1395

خاستگاه و اعتبار اِسناد احادیث

اِسناد در مطالعات اسلامى و غربى. بنابر منابع اسلامى، نقدِ سندِ روایات از قرن دوم هجرى آغاز شده است و از نظر محققان اهل سنّت، جوامع بزرگ حدیثى...

شنبه، 6 آذر 1395

روشهاى تحلیل و تاریخ‌گذارى احادیث

تاریخ‌گذارى احادیث. محققانى كه عموماً به اِسناد بدبین بوده و با این حال می‌خواسته‌اند از روایات براى رسیدن به نظریه‌اى در باب خاستگاه و تحولات...

شنبه، 6 آذر 1395

خاستگاه و نقل حدیث از منظر حدیث پژوهان غربی

مبادى مطالعات حدیثى جدید. حدیث، كیفیت روایت آن و راویان و مؤلفان جوامعِ حدیثى، دست كم از قرن یازدهم/ هفدهم در میان دانشمندان غربى شناخته شده...

شنبه، 6 آذر 1395

تجدید نظر طلبی درباره حدیث در روزگار معاصر

احساس ضرورت بازنگری در میراث حدیثی، به‌ویژه در میان اهل‌سنت و با توجه به پژوهش‌های پرسش‌برانگیز خاورشناسان، در دوره اخیر موجب پدید آمدن جریان‌ها...

شنبه، 6 آذر 1395

ریشه‌های تاریخی حجیت سنت

منظور از حجیت سنت، صحت تمسک به قول، فعل و تقریر معصوم علیه‌السلام در استنباط احکام شرعی و عمل به آن است، که لازمه آن منجّزیت در صورت مطابقت با...

شنبه، 6 آذر 1395

وضع و جعل در حدیث و حدیث نگاری

در میان پژوهش‌گران مسلمان تردیدی نیست که عده‌ای در ساختن، پرداختن و پراکندن حدیث، به انگیزه‌های گوناگون، کوشیده‌اند؛ اما درباره آغاز این جریان،...

شنبه، 6 آذر 1395

روایت و کتابت و تدوین حدیث

آنچه نزد عالمان سده‌هاى پیشین شهرت داشت، مکتوب نشدن حدیث تا آغاز قرن دوم بود این گزارشها براى خاورشناسان و برخى پژوهشگران مسلمان زمینه یا دست‌مایه‌اى...

شنبه، 6 آذر 1395

گونه‌های تألیفات حدیثی

مجموعه تألیفات حدیثی و فروع وابسته به آن دارای اشکال و انواعی است که از قرن دوم و سوم به بعد، برحسب شرایط و نیازهای اهل علم و احیاناً جامعه ،...

شنبه، 6 آذر 1395

تأثیر حدیث بر موضوع بندی علوم

موضوعات و مطالب مطرح شده در احادیث، بازتاب‌دهنده دست‌کم دو واقعیت‌اند: از یک سو نشان‌می‌دهند که اصحاب پیامبر صلی‌اللّه‌علیه‌وآله و امامان علیهم‌السلام،...

شنبه، 6 آذر 1395

تفاوت آموزه‌های حدیثی امام رضا (ع) در مدینه و مرو

دوره امامت امام رضا (علیه السلام)، بیست سال به طول انجامید. امام (علیه السلام)، ده سال از مدت یاد شده را در روزگار هارون در مدینه سپری کرد و...

پنجشنبه، 4 آذر 1395

بازشناسی مسئله امامت در تراث حدیثی امام رضا (ع)

مسئله امامت در روایات امام رضا (علیه السلام)، بسیار زیاد به چشم می‌خورد و این حاکی از اهمیت موضوع، نزد آن حضرت است. ایشان با اشاره به صفات و...

پنجشنبه، 4 آذر 1395

علم النفس فلسفی؟ مدیریت و برنامه‌ریزی آموشی حضرت رضا (ع) در تبیین مسائل توحیدی

یکی از شاخص‌های قرآنی در روایات تفسیری حضرت رضا (علیه السلام)، مسئله توحید است. پرداختن به چنین موضوعی با توجه به مسائل اعتقادی دوران حضرت رضا...

پنجشنبه، 4 آذر 1395

اصل رضوی در تبیین «أمر بین الأمرین»

قاعده «امر بین الأمرین» برای نخستین بار از جانب امام ششم شیعیان در حلّ رابطه اعمال اختیاری انسان و تقدیر خداوند صادر و ‌میان اصحاب امامان معروف...

پنجشنبه، 4 آذر 1395

امام رضا (ع) و رازگشایی از جایگاه هدایتیِ نهاد امامت

تلاش نگاشته حاضر بر آن است که با توجه به ریز موضوعات و نقش زمانه در چگونه تنظیم و ارائه روایات، علاوه بر به نمایش گذاشتن جایگاه هدایتی امام از...

پنجشنبه، 4 آذر 1395

جنایت‌های وهابیت تکفیری در کربلا و نجف با تأکید بر دوره اول

وهابیان برای دست یافتن به جایگاه فرماندهی در اسلام و تملک حرم مکه و مدینه، نیاز شدیدی به پشتوانه مالی داشتند. آن‌ها عراق و عتبات مقدسه را بهترین...

دوشنبه، 1 آذر 1395

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

مسلمانان جهان و ملت‌های غیراسلامی این روزها شاهد شدت حمله‌های دَدمنشانه‌ی گروه‌های تکفیری هستند، که با عقاید تند علمای سلفی جهادی و وهابی و با...

دوشنبه، 1 آذر 1395

تأثیر تفکر جهادی «عبدالله عزّام» در گسترش خشونت‌های «القاعده»

اعضای «القاعده» همگی، از مسلمانان اهل سنت‌اند و قرائتی افراطی و متعصبانه از اسلام و گرایش‌های افراطی ضد شیعی با رگه‌های فکری وهابی و تفکر افراطی...

دوشنبه، 1 آذر 1395

پیوند حدیث و تاریخ

درباره پیوند حدیث و تاریخ‌نگاری در قلمرو تمدن اسلامی، دو محور اصلی وجود دارد: نخست تأثیر نحوه نقل و روایت حدیث و تدوین کتاب‌های حدیثی بر شیوه...

دوشنبه، 1 آذر 1395

حدیث و ادبیات و فرهنگ عامه

ارتباط حدیث با ادبیات و فرهنگ عامه از چند بُعد درخور بررسی است، از جمله ارتباط حدیث با صرف و نحو و لغت و علوم بلاغی، تأثیر آن بر نظم و نثر، و...

دوشنبه، 1 آذر 1395