ساده انگاری در فهم حدیث

ساده انگاری یکی از آفات حدیث پژوه است. نقطه ی مقابل آن، تفقه و تعقل در حدیث است که سفارش اکید معصومان علیهم السلام را به همراه دارد. حدیث پژوه...

شنبه، 9 فروردين 1393

تعصّب، مانع فهم صحیح روایات

یکی دیگر از آفات و موانع فهم حدیث، تعصب راوی یا حدیث پژوه است. تعصب یعنی انسان به چیزی یا فکری به دلیل وابستگی به آن پایبند باشد و از ایده و...

شنبه، 9 فروردين 1393

پیش داوری و قضاوت عجولانه در فهم احادیث

یکی از خطرناکترین آسیبهایی که برخی حدیث پژوهان در دام آن گرفتار آمده و صدمه های جبران ناپذیری را از این راه بر اسلام و مسلمانان وارد ساخته اند،...

شنبه، 9 فروردين 1393

اجتهاد در برابر نص

یکی از موانع گریبانگیر متفقهان و پژوهشگران دینی، اجتهاد در برابر نصوص است. همان گونه که جمود بر الفاظ روایات و عدم توجه به قراین عقلی و نقلی...

شنبه، 9 فروردين 1393

روحیه جهادی، ویژگی ها و شاخصه ‌ها

جهاد در دین مبین اسلام از چنان جایگاه والایی برخوردار می باشد که حضرت دوست در مصحف شریف قرآن کریم فرمودند:

چهارشنبه، 6 فروردين 1393

پیروی از هوی و هوس و بدفهمی روایات

پیروی از هوی و هوس زمینه ساز بروز کج فهمی و بدفهمی احادیث می گردد. قرآن کریم پس از توصیه ی قیام به عدالت می فرماید: (فَلا تَتَّبِعُواْ الهَوَی...

دوشنبه، 26 اسفند 1392

خشک اندیشی و جمود، آفت فهم احادیث

همان گونه که اجتهاد در مقابل نص و بی پروایی و جرأت در انکار و یا تأویلهای خودسرانه ی حدیث، میراث حدیثی ما را تهدید می کند، جمود و خشک اندیشی...

دوشنبه، 26 اسفند 1392

درآمیختگی روایات مُجمَل و مُبیّن

اجمال گویی در برخی احادیث، امر مسلّمی است که توجه به روایات مبین و مفصَّل را ضروری می سازد. پراکنده بودن روایات مجمل در میان روایات مبیَّن و...

دوشنبه، 26 اسفند 1392

خلط تفسیر مفهومی با مصداقی (جری و تطبیق) در روایات

برخی روایات تفسیری، مفاهیم و تعابیری از آیات قرآن را بر ائمه علیهم السلام و یا افراد دیگری تطبیق داده است، بی آنکه به تفسیر مفهومی واژگان یا...

دوشنبه، 26 اسفند 1392

درآمیختگی روایات محکم و متشابه

آسیب هایی که در فهم صحیح روایات رخ می دهد، درآمیختگی روایات محکم و متشابه است. احادیث معصومان علیهم السّلام از لحاظ سطح بیان مطالب و کشف مقصود...

پنجشنبه، 22 اسفند 1392

نگاهی به دو آسیب حدیثی

یکی از آسیبهای درونی فهم حدیث، استفاده از اسلوب تشریع تدریجی در مقام وضع و جعل احکام و نیز استفاده از این شیوه به هنگام بیان احکام و معارف است...

پنجشنبه، 22 اسفند 1392

درآمیختگی روایات حکومتی، قضایی و تبلیغی

از آنجا که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و امامان معصوم علیهم السّلام علاوه بر منصب تبلیغ احکام، منصب حکومتی و ولایتی نیز داشته اند و روایات...

پنجشنبه، 22 اسفند 1392

نسخ به معنای لغوی و عام آن در روایات

برخی واژه شناسان برای نسخ معنایی اصلی نقل کرده اند که به حسب موارد فرق می کند: گاهی برداشتن چیزی و گذاشتن چیز دیگر به جای آن، و گاه تغییر و تبدیل...

پنجشنبه، 22 اسفند 1392

اختلاف مراتب روایات

کلام معصوم علیهم السّلام مانند کلام الهی لایه ها و بطونی معنایی دارد و همان گونه که خود فرموده اند، فهم آن برای همه یکسان نیست و هر کس به قدر...

چهارشنبه، 21 اسفند 1392

خلط میان گزاره های حقیقی و شخصی در روایات

قضیه ی خارجی، گزاره ای است که حالت یا حکمی را برای شخص خاصی بیان می کند، بی آنکه شخصی دیگر را در بر گیرد، خواه این قضیه، خبریه یا انشائیه، جزئیه...

چهارشنبه، 21 اسفند 1392

نگاهی به پدیده ی تقیه و کتمان در روایات

پس از پیامبرگرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم-جز دوران کوتاه خلافت حضرت امیرعلیه السّلام-همواره حکومت در دست غیر معصومان علیهم السّلام بود....

چهارشنبه، 21 اسفند 1392

درآمیختگی روایات اصیل با اسرائیلیات

یکی از آفات احادیث، وجود اسرائیلیات در میان احادیث منتسب به معصومان علیهم السّلام است. مقصود از اسرائیلیات در اصطلاح متأخران، (1) هرگونه عقیده...

چهارشنبه، 21 اسفند 1392

کج فهمی و سوء فهم برخی از راویان حدیث

همه ی اصحاب معصومان علیهم السّلام در یک سطح از درک و فهم نبودند و گوناگونی فهم آنان و در پاره ای از موارد سوء فهم آنان حقیقتی است که علاوه بر...

دوشنبه، 19 اسفند 1392

غلو و سخنان اغراق آمیز در روایات

یکی از آفاتی که گریبانگیر همه ادیان و مذاهب و مکاتب در طول تاریخ شده، پدیده ی غلوّ درباره ی عقاید، بنیانگذاران، قهرمانان و یا پیروان یک دین و...

دوشنبه، 19 اسفند 1392

نقش دگرگونی شرایط و اوضاع و احوال مکلّفان در فهم حدیث

احادیث در طول سالها در محیط های متفاوت و برای مخاطبان مختلف گفته یا نوشته شده است. افرادی که برای به دست آوردن وظیفه ی خود به امامان علیهم السّلام...

دوشنبه، 19 اسفند 1392