بازار و تجارت در قرآن

اماکنی عمومی که در آنها تبادلات تجاری روی می‌دهد. واژه‌ی «أسواق»، بازارها، در دو جای قرآن به کار رفته است، اما استعمال آن به نحو فرعی بوده است...

سه‌شنبه، 14 فروردين 1397

بارگاه الهی در قرآن

بارگاه ملکوتی خداوند در مقام حاکم و قاضی. هیچ عبارت قرآنی مستقیماً با مفهوم بارگاه ملکوتی متناظر نیست، اما عبارت «الملاء الأعلی» که تنها دو بار...

سه‌شنبه، 14 فروردين 1397

بار یا باربری در قرآن

چیزی که، اغلب با دشواری، کشیده یا حمل شود. مفهوم بار قریب به پنجاه مرتبه در قرآن، به شکل‌های گوناگون، به کار رفته است و معانی گسترده‌ای را افاده...

سه‌شنبه، 14 فروردين 1397

بابِل در قرآن

شهر باستانی معروف بین‌النهرین. بابل یک بار در قرآن ذکر شده است: «و آنچه را که شیطان‌ها در سلطنت سلیمان خوانده بودند پیروی کردند. و سلیمان کفر...

سه‌شنبه، 14 فروردين 1397

ایوب در قرآن

یکی از پیامبران الهی قبل از محمد (صلی الله علیه و آله و سلم)، که مشترکاً در سنت‌های یهودی، مسیحی و اسلامی وجود دارد. فقط در چهار بخش از قرآن...

سه‌شنبه، 14 فروردين 1397

ایمان و کفر در قرآن

مواضع بنیادین در قبال وجود خدا، نبوت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) و پیام قرآن. این جفت اصطلاح «ایمان و کفر» و دو اصطلاح قرین آنها «مؤمن و...

سه‌شنبه، 14 فروردين 1397

ایمان در قرآن

اعتقاد به خداوند و منظومه‌ای از باورهای دینی متناسب با آن. برای فهم وحی خداوند از طریق محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) در قرآن هیچ مفهومی اساسی‌تر...

دوشنبه، 13 فروردين 1397

ایام الله در قرآن

روزهای خداوند. این عبارت در مقایسه با عبارت «ایام العرب» معنای روشن‌تری می‌یابد؛ «ایام العرب» جنگ‌های میان قبایل عرب در دوره‌ی پیش از اسلام است...

دوشنبه، 13 فروردين 1397

اهل بیت در قرآن

«اهل البیت»، در لغت به معنای «اهل این خانه»، خانواده، خانواده‌ی اصیل، خانواده‌ی راهبر و نیز، محتمل‌تر از همه، به معنای افرادی است که در اطراف...

دوشنبه، 13 فروردين 1397

اهل کتاب در قرآن

«اهل الکتاب» اصطلاحی قرآنی است که درباره‌ی یهودیان و مسیحیان- همراه با هم یا جداگانه- به عنوان مؤمنان به یک کتاب وحیانی به کار می‌رود.

يکشنبه، 12 فروردين 1397

اوقات شبانه‌روز در قرآن

روز (یوم) همراه با واژه‌های قرینه‌ی شب (لیل) و روشنایی روز (نهار) و نیز فواصل منظم روز و بخش‌ها یا مقاطع خاص آن. این مفاهیم آشنا به واقع اهمیت...

يکشنبه، 12 فروردين 1397

انفاق در قرآن

هدایای خیریه برای یاری فقیران. قرآن همگام با آموزه‌های اغلب ادیان دیگر و به خصوص سنت‌های اهل کتاب مکرراً بر ارزش اخلاقی بخشش تأکید می‌کند. در...

شنبه، 11 فروردين 1397

اندازه‌گیری/ تعیین اندازه در قرآن

اندازه‌گیری عبارت است از تعیین اندازه و مقدار یکی از کمیّات فیزیکی، از قبیل ابعاد [طول و عرض و ارتفاع]، سطح، حج، وزن و زمان. واژه‌ی «اندازه‌گیری»،...

شنبه، 11 فروردين 1397

انجیل در قرآن

در مسیحیت، «بشارت الهی» از عیسی مسیح سخن می‌گوید؛ ما در قرآن، بخشی از پیام الهی است که به عیسی ابلاغ شده است. از دوازده مرتبه‌ای که واژه‌ی انجیل...

شنبه، 11 فروردين 1397

انتقام در قرآن

مجازاتی که در ازای خسارت یا جنایت صورت می‌گیرد و ارتباط نزدیکی با مفهوم قصاص، یعنی «چیزی را به مثل همان چیز عوض دادن»، دارد. تقریباً در دوازده‌...

جمعه، 10 فروردين 1397

انتخاب در قرآن

گزینش یا تعیین فرد یا جامعه‌ای از جانب خداوند تا از این طریق وظیفه‌ای را به انجام برساند یا ادا کند، مرجعیتی را پذیرا شود یا مأموریت یا مقصودی...

جمعه، 10 فروردين 1397

انبیاء و نبوت در قرآن

دریافت کنندگان وحی الهی و رسالت جمعی آنان. «نبی» و جمع آن «نبیون» و «انبیاء» هفتاد و پنج بار در قرآن به کار رفته‌اند. به علاوه، واژه‌ی «نبوت»...

جمعه، 10 فروردين 1397

امنیت ملی در منابع دینی (قرآن و روایات)

مقاله‌ی حاضر، مطالعه‌ای اکتشافی در دست‌یابی به مفهوم، ابعاد و انواع امنیت و راه‌های تأمین آن در نظام اسلامی است و تلاش می‌نماید که دیدگاههای...

چهارشنبه، 23 اسفند 1396

اسکندر در قرآن

فاتح مقدونی که از سال 356 تا 323 پیش از میلاد می‌زیست. عالمان سنتی و جدید شخصیتی را که قرآن (کهف: 83، 86، 94) «ذوالقرنین» (صاحب دو شاخ) معرفی...

سه‌شنبه، 22 اسفند 1396

اسطوره‌ها و قصه‌ها در قرآن

اسطوره‌ها عبارت‌اند از روایت‌هایی که با آشکار ساختن الگوهای ازلی جهان تجربه شده سعی در تبیین و توصیف آن دارند؛ این روایت‌ها اغلب در چهارچوبی...

دوشنبه، 21 اسفند 1396