مرحبا اي هدهد هادي شده

شاعر : عطار

در حقيقت پيک هر وادي شده		مرحبا اي هدهد هادي شده
با سليمان منطق الطير تو خوش		اي به سر حد سبا سير تو خوش
از تفاخر تا جور زان آمدي		صاحب سر سليمان آمدي
تا سليمان را تو باشي رازدار		ديو را در بند و زندان باز دار
با سليمان قصد شادروان کني		ديو را وقتي که در زندان کني
خيز موسيقار زن در معرفت		خه خه‌اي موسيچه‌ي موسي صفت
لحن موسيقي خلقت را سپاس		گردد از جان مرد موسيقي شناس
لاجرم موسيچه‌ي بر کوه طور		همچو موسي ديده‌ي آتش ز دور
هم به ميقات آي و مرغ طور شو		هم ز فرعون بهيمي دور شو
فهم کن بي‌عقل بشنو نه به گوش		پس کلام بي‌زفان و بي‌خروشان
حله درپوشيده طوقي آتشين		مرحبا اي طوطي طوبي نشين
حله از بهر بهشتي و سخيست		طوق آتش از براي دوزخيست
خوش تواند کرد بر آتش نشست		چون خليل آن کس که از نمرود رست
چون خليل اله در آتش نه قدم		سر بزن نمرود را همچون قلم
حله پوش، از آتشين طوقت چه باک		چون شدي از وحشت نمرود پاک
خوش خوشي از کوه عرفان در خرام		خه خه‌اي کبک خرامان در خرام
حلقه بر سندان دار الله زن		قهقهه در شيوه‌ي اين راه زن
تا برون آيد ز کوهت ناقه‌اي		کوه خود در هم گداز از فاقه‌اي
جوي شير و انگبين بيني روان		چون مسلم ناقه‌ي يابي جوان
خود به استقبال صالح آيدت		ناقه مي‌ران گر مصالح آيدت
چند خواهي بود تند و تيز خشم		مرحبا اي تنگ باز تنگ چشم
تا ابد آن نامه را مگشاي بند		نامه‌ي عشق ازل بر پاي بند
تا يکي بيني ابد را تا ازل		عقل مادرزاد کن با دل بدل
در درون غار وحدت کن قرار		چارچوب طبع بشکن مردوار
صدر عالم يار غار آيد ترا		چون به غار اندر قرار آيد ترا
ديده بر فرق بلي تاج الست		خه خه‌اي دراج معراج الست
از بلي نفس بيزاري ستان		چون الست عشق بشنيدي به جان
کي شود کار تو در گرداب راست		چون بلي نفس گرداب بلاست
پس چو عيسي جان شو و جان برفروز		نفس را همچون خر عيسي بسوز
تا خوشت روح اله آيد پيش باز		خر بسوز و مرغ جان را کار ساز
ناله کن خوش خوش ز درد و داغ عشق		مرحبا اي عندليب باغ عشق
تا کنندت هر نفس صد جان نثار		خوش بنال از درد دل داودوار
خلق را از لحن خلقت رهنماي		حلق داودي به معني برگشاي
همچو داود آهن خود کن چو موم		چند پيوندي زره بر نفس شوم
تو شوي در عشق چون داود گرم		گر شود اين آهنت چون موم نرم
سوختي از زخم مار هفت‌سر		خه خه‌اي طاوس باغ هشت در
وز بهشت عدن بيرونت فکند		صحبت اين مار در خونت فکند
کردت از سد طبيعت دل سياه		برگرفتت سد ره و طوبي ز راه
کي شوي شايسته اين اسرار را		تا نگرداني هلاک اين مار را
آدمت با خاص گيرد در بهشت		گر خلاصي باشدت زين مار زشت
چشمه‌ي دل غرق بحر نور بين		مرحبا اي خوش تذرو دوربين
مبتلاي حبس محنت مانده		اي ميان چاه ظلمت مانده
سر ز اوج عرش رحماني برآر		خويش را زين چاه ظلماني برآر
تا شوي در مصر عزت پادشاه		همچو يوسف بگذر از زندان و چاه
يوسف صديق همدم آيدت		گر چنين ملکي مسلم آيدت
شاد رفته تنگ دل باز آمده		خه خه‌اي قمري دمساز آمده
در مضيق حبس ذوالنون مانده‌اي		تنگ دل زاني که در خون مانده‌اي
چند خواهي ديد بد خواهي نفس		اي شده سرگشته‌ي ماهي نفس
تا تواني سود فرق ماه را		سر بکن اين ماهي بدخواه را
مونس يونس شوي در بحر خاص		گر بود از ماهي نفست خلاص
تا گهر بر تو فشاند هفت صحن		مرحبا اي فاخته بگشاي لحن
زشت باشد بي‌وفايي کردنت		چون بود طوق وفا در گردنت
بي‌وفايت خوان از سر تا به پاي		از وجودت تا بود موئي بجاي
سوي معني راه يابي از خرد		گر درآيي و برون آيي ز خود
خضر آب زندگانيت آورد		چون خرد سوي معانيت آورد
رفته سرکش سرنگون بازآمده		خه خه‌اي باز به پرواز آمده
تن بنه چون غرق خوني مانده‌اي		سر مکش چون سرنگوني مانده‌اي
لاجرم مهجور معني آمدي		بسته‌ي مردار دنيا آمدي
پس کلاه از سر بگير و درنگر		هم ز دنيا هم ز عقبي درگذر
دست ذوالقرنين آيد جاي تو		چون بگردد از دو گيتي راي تو
گرم شو در کار و چون آتش درآي		مرحبا اي مرغ زرين، خوش درآي
ز آفرينش چشم جان کل بدوز		هرچه پيشت آيد از گرمي بسوز
نزل حق هر لحظه بيش آيد ترا		چون بسوزي هرچه پيش آيد ترا
خويشتن را وقف کن بر کار حق		چون دلت شد واقف اسرار حق
تو نماني حق بماند والسلام		چون شوي در کار حق مرغ تمام
آنچ بودند آشکارا و نهان		مجمعي کردند مرغان جهان
نيست خالي هيچ شهر از شهريار		جمله گفتند اين زمان در دور کار
بيش ازين بي‌شاه بودن راه نيست		چون بود که اقليم مارا شاه نيست
پادشاهي را طلب کاري کنيم		يک دگر را شايد ار ياري کنيم
نظم و ترتيبي نماند در سپاه		زانک چون کشور بود بي‌پادشاه
سر به سر جوياي شاهي آمدند		پس همه با جايگاهي آمدند
در ميان جمع آمد بي‌قرار		هدهد آشفته دل پرانتظار
افسري بود از حقيقت بر سرش		حله‌اي بود از طريقت در برش
از بد وز نيک آگاه آمده		تيز وهمي بود در راه آمده
هم بريد حضرت و هم پيک غيب		گفت اي مرغان منم بي‌هيچ ريب
هم ز فطنت صاحب اسرارآمدم		هم ز هر حضرت خبردار آمدم
دور نبود گر بسي اسرار يافت		آنک بسم الله در منقار يافت
هيچ کس را نيست با من هيچ‌کار		مي‌گذارم در غم خود روزگار
خلق آزادند از من نيز هم		چون من آزادم ز خلقان ، لاجرم
هرگزم دردي نباشد از سپاه		چون منم مشغول درد پادشاه
رازها دانم بسي زين بيش من		آب بنمايم ز وهم خويشتن
لاجرم از خيل او بيش آمدم		با سليمان در سخن پيش آمدم
او نپرسيد و نکرد او را طلب		هرک غايب شد ز ملکش اي عجب
کرد هر سويي طلب کاري روان		من چو غايب گشتم از وي يک زمان
هدهدي را تا ابد اين قدر بس		زانک مي‌نشکفت از من يک نفس
پيش او در پرده هم راز آمدم		نامه‌ي او بردم و باز آمدم
زيبدش بر فرق اگر افسر بود		هرک او مطلوب پيغامبر بود
کي رسد در گرد سيرش هيچ طير		هرک مذکور خداي آمد به خير
پاي اندر ره به سر مي‌گشته‌ام		سالها در بحر و بر مي‌گشته‌ام
عالمي در عهد طوفان رفته‌ام		وادي و کوه و بيابان رفته‌ام
عرصه‌ي عالم بسي پيموده‌ام		با سليمان در سفرها بوده‌ام
چون روم تنها چو نتوانسته‌ام		پادشاه خويش را دانسته‌ام
محرم آن شاه و آن درگه شويد		ليک با من گر شما هم ره شويد
تا کي از تشوير بي‌ديني خويش		وارهيد از ننگ خودبيني خويش
در ره جانان ز نيک و بد برست		هرک در وي باخت جان از خود برست
پاي کوبان سر بدان درگه نهيد		جان فشانيد و قدم در ره نهيد
در پس کوهي که هست آن کوه قاف		هست ما را پادشاهي بي خلاف
او به ما نزديک و ما زو دور دور		نام او سيمرغ سلطان طيور
نيست حد هر زفاني نام او		در حريم عزتست آرام او
هم ز نور و هم ز ظلمت پيش در		صد هزاران پرده دارد بيشتر
کو تواند يافت از وي بهره‌اي		در دو عالم نيست کس را زهره‌اي
در کمال عز خود مستغرق است		دايما او پادشاه مطلق است
کي رسد علم و خرد آنجا که اوست		او به سر نايد ز خود آنجا که اوست
صد هزاران خلق سودايي ازو		نه بدو ره،نه شکيبايي ازو
عقل را سرمايه‌ي ادراک نيست		وصف او چون کار جان پاک نيست
در صفاتش با دو چشم تيره ماند		لاجرم هم عقل و هم جان خيره ماند
هيچ بينايي جمال اونديد		هيچ دانايي کمال او نديد
دانش از پي رفت و بينش ره نيافت		در کمالش آفرينش ره نيافت
هست اگر بر هم نهي مشت خيال		قسم خلقان زان کمال و زان جمال
تو به ماهي چون تواني مه سپرد		بر خيالي کي توان اين ره سپرد
هاي‌هاي و هاي و هوي آنجا بود		صد هزاران سر چو گوي آنجا بود
تا نپنداري که راهي کوته است		بس که خشکي بس که دريا بر رهست
زانک ره دورست و دريا ژرف ژرف		شيرمردي بايد اين ره را شگرف
در رهش گريان و خندان مي‌رويم		روي آن دارد که حيران مي‌رويم
ورنه بي او زيستن عاري بود		گر نشان يابيم از و کاري بود
گر تو مردي جان بي‌جانان مدار		جان بي‌جانان اگر آيد به کار
جان فشاندن بايد اين درگاه را		مرد مي‌بايد تمام اين راه را
تا توان گفتن که هستي مردکار		دست بايد شست از جان مردوار
همچو مردان برفشان جان عزيز		جان چو بي جانان نيرزد هيچ چيز
بس که جانان جان کند بر تو نثار		گر تو جاني برفشاني مردوار

مرحبا اي هدهد هادي شده

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته