به سرّ جام جم آنگه نظر توانی کرد

آن هنگام می توانی به حقیقت اسرار عالم دست پیدا کنی که بتوانی چشم خود را با خاک آستان میکیده بیارایی و خاک میخانه را سرمه ی چشم خود کنی. برای رسیدن به حقیقت باید در راه عشق خدمت کرد و ریاضت کشید.
چهارشنبه، 24 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
به سرّ جام جم آنگه نظر توانی کرد
 به سرّ جام جم آنگه نظر توانی کرد

 

به کوشش: رضا باقریان موحد





 
به سرّ جام جم آنگه نظر توانی کرد *** که خاک میکده کُحل بصر توانی کرد
مباش بی می و مطرب که زیر طاق سپهر *** بدین ترانه غم از دل به در توانی کرد
گل مراد تو آنگه نقاب بگشاید *** که خدمتش چو نسیم سحر توانی کرد
گدایی در میخانه طُرفه اکسیری است *** گر این عمل بکنی خاک زر توانی کرد
به عزم مرحله عشق پیش نِه قدمی *** که سودها کنی اَر این سفر توانی کرد
تو کز سرای طبیعت نمی روی بیرون *** کجا به کوی طریقت گذر توانی کرد
جمال یار ندارد نقاب و پرده ولی *** غبار ره بنشان تا نظر توانی کرد
بیا که چاره ی ذوق حضور و نظم امور *** به فیض بخشی اهل نظر توانی کرد
ولی تو تا لب معشوق و جام می خواهی *** طمع مدار که کار دگر توانی کرد
دلا ز نور هدایت گر آگهی یابی *** چو شمع خنده زنان ترک سر توانی کرد
گر این نصیحت شاهانه بشنوی حافظ *** به شاهراه حقیقت گذر توانی کرد

تفسیر عرفانی
1. آن هنگام می توانی به حقیقت اسرار عالم دست پیدا کنی که بتوانی چشم خود را با خاک آستان میکیده بیارایی و خاک میخانه را سرمه ی چشم خود کنی. برای رسیدن به حقیقت باید در راه عشق خدمت کرد و ریاضت کشید.
2. در این دنیا به جای غصّه خوردن، پیوسته به یاد معشوق باش و به ترانه سرایی مطرب گوش بسپار تا با این آهنگ و ترانه، درد و غم عشق را از دل خود بیرون کنی.
3. وقتی مراد تو روی می نماید و همچون گلی زیبا شکوفا می شود که بتوانی چابک تر و عاشقانه تر از نسیم سحر در راه او خدمت کنی و او را پرورش دهی، یعنی راه رسیدن به آرزوها صبر و شکیبایی و تلاش است.
4. اگر بتوانی رنج و خواری راه رسیدن به معرفت را بپذیری و تحمل کنی، به مقام بالایی دست می یابی. گدایی در میخانه، کیمیایی شگفتی است که می تواند خاک را به زر تبدیل کند.
5. اگر توانایی و قصد رسیدن به مرحله ی عشق را داری، قدمی بردار که در این صورت به معرفت زیادی دست پیدا خواهی کرد.
6. مادامی که گرفتار مادیّات و اسیر سرای طبیعت و دل بسته به آنها هستی، چگونه می توانی در راه رسیدن به معرفت قدم بگذاری و به سیر و سلوک بپردازی؟
7. چهره ی دلربای معشوق پرده و حجابی ندارد، آنچه مانع دیدن این چهره و تجلی آن می شود، غبار علایق مادی است. این غبار را پاک کن تا جلوه ی جمال او را ببینی.
8. آگاه باش که از طریق فیض و بخشش اهل معرفت می توانی هم به لذت حضور در برابر معشوق دست یابی و هم به امور خویش نظم و سامان بخشی.
9. تا زمانی که پایبند ظواهر عشق همچون بوسیدن لب معشوق و نوشیدن جام باشی، انتظار نداشته باش که بتوانی به حقیقت دست پیدا کنی. توجه به امور مادی، انسان را از حق دور می کند.
10. ای دل! اگر برای زدودن زنگار از وجودت در طلب نور هدایت عشق و معرفت هستی، مانند شمعی خندان شو که در جستجوی نور و روشنایی بیشتر ترک سر می گوید.
11. ای حافظ! چنانچه به این نصیحت گوش فرا دهی، می توانی از شاهراه حقیقت بگذری.

منبع مقاله :
باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول.

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم