ابر ریسمان. نظریۀ واقعیت یا افسانه

مدلهای ابر ریسمان، فیزیک دانهای نظری را به هیجان می‌آورد زیرا ممکن است که این مدلها چهار نیروی اساسی طبیعت را وحدت ببخشند. این نظریه‌ها در یک...

يکشنبه، 29 آذر 1394

پسوندهای نام‌آوا ساز در گونه‌های فارسیِ خراسانی

گونه‌ها و متون صُوَر دوگانه‌ی زبان‌اند. در برخی از زبان‌ها، كه دگرگونی در آنها به كندی روی داده است، این دو می‌توانند یكدیگر را تكمیل یا تبیین...

يکشنبه، 29 آذر 1394

سرچشمه‌های دانش در عهد باستان و تأثیر‌ ایرانیان بر انتشار علوم

به نظر می‌رسد كه مغان ‌ایرانی یا روحانیوّن دوره‌ی ماد با آموزش علوم ریاضی و نجوم از بابل و دیگر سرزمین‌های همسایه‌ی‌ ‌ایران به گسترش دانش‌های...

يکشنبه، 29 آذر 1394

بررسی و تحلیل نگرشهای آواشناختی و واج شناختی ابن جنّی

آواشناسی در ابتدا در حیطه‌ی علوم متنوعی قرار گرفت و بسیاری از محققانی را كه متأثر از نظام فرهنگی عربی اسلامی بودند، متوجه خود ساخت. در این میان،...

يکشنبه، 29 آذر 1394

نقش نظام ارزشی در علوم انسانی (2)

نظام ارزشی پذیرفته شده‌ی یک محقق علوم انسانی می‌تواند در فرایند فهم عالمی او اثر بگذارد. کسی که به هر دلیل از یک مسأله‌ای نفرت داشته باشد، یا...

جمعه، 27 آذر 1394

رابطه‌ی روش و معرفت شناسی (2)

علوم انسانی در صورتی متصف به صفت «علمی» خواهند شد که با پدیده‌های تکرارپذیر و مشابه سرو کار داشته باشند؛ و الا قادر به قانونگذاری و کشف قوانین...

جمعه، 27 آذر 1394

نقش نظام ارزشی در علوم انسانی (1)

«ارزش»، در علوم و دانش‌های مختلفی به کار برده می‌شود و در هر جا کاربرد و معنای ویژه‌ای دارد. منظور ما در این بخشی از «نظام ارزشی» همان «نظام...

جمعه، 27 آذر 1394

رابطه‌ی روش و معرفت شناسی (1)

یکی از عوامل تأثیرگذار و تعیین‌کننده در اتخاذ روش تحقیق، مبانی معرفت شناختی محقق است. اگر اندیشه‌هایی چون حس گرایی و تجربه گرایی و پوزیتویستی...

جمعه، 27 آذر 1394

مبانی ارزش شناختی علوم انسانی اسلامی

علوم انسانی دو بُعدی و دو ساحتی‌اند. هم به توصیف و تبیین پدیده‌های انسانی می‌پردازند و هم به توصیه و ارزش گذاری اقدام می‌کنند. دقت در این ویژگی،...

جمعه، 27 آذر 1394

مبانی انسان شناختی علوم انسانی اسلامی

علوم انسانی تأثیرپذیری مستقیمی از مبانی انسان شناختی عالمان و محققان دارد. یکی از تفاوت‌های بنیادین علوم انسانی اسلامی با علوم انسانی غیراسلامی...

جمعه، 27 آذر 1394

مبانی الهیاتی و دین شناختی علوم انسانی اسلامی

دسته‌ایی از مبانی فکری که نقشی جدی در نوع نگاه ما به علوم انسانی و تعیین انتظارات و توقعات ما از آن‌ها دارد، مبانی الهیاتی است. منظور از مبانی...

جمعه، 27 آذر 1394

مبانی معرفت شناختی علوم انسانی اسلامی

معرفت شناسی (Epistemology) یا نظریه‌ی معرفت (Theory of Knowledge) دانشی است که دغدغه‌ی اصلی آن بررسی «ارزش شناخت» است. مهم‌ترین مسائل معرفت شناسی،...

جمعه، 27 آذر 1394

مبانی هستی شناختی علوم انسانی اسلامی

در این نوشته صرفاً آن دسته از مبانی و اصول هستی‌شناسانه‌ی اسلامی را مورد اشاره قرار می‌دهیم که تأثیری مستقیم در نگرش ما به پدیده‌های انسانی و...

جمعه، 27 آذر 1394

دیدگاه‌های موافقان علوم انسانی اسلامی (1)

طرح و بررسی دیدگاه‌های موافقان و مخالفان علوم انسانی اسلامی، یکی از محورهای اصلی بسیاری از کتاب‌هایی است که تاکنون درباره‌ی علم دینی نوشته شده...

جمعه، 27 آذر 1394

دیدگاه‌های موافقان علوم انسانی اسلامی (2)

همان‌طور که در بخش تاریخچه‌ی طرح اندیشه‌ی علوم انسانی اسلامی گفته شد، آیت‌الله مصباح‌یزدی یکی از بزرگ‌ترین و نخستین اندیشمندان اسلامی ایرانی...

جمعه، 27 آذر 1394

تلسكوپ‌های اپتیکی جدید برای کاربری در سطح زمین

ما در یك دوره‌ی پیشرفت سریع در كارآیی تلسكوپ‌ها به سر می‌بریم. گام‌های بزرگی در جهت افزایش تفكیك زاویه‌ای، افزایش حساسیت در همه طول موج‌ها و...

پنجشنبه، 26 آذر 1394

پلاسمای پاد ماده ساخته شد

از زمان كشف پوزیترون در 1932 تا به حال فیزیك‌دان‌ها ذرات پادماده را معمولاً در برخوردهای پر انرژی و واپاشی‌های رادیواكتیوی مشاهده كرده‌اند. تنها...

پنجشنبه، 26 آذر 1394

پاؤل اهر نفست از نظر آلبرت اینشتین

اهرنفست در 18 ژانویه‌ی 1880 در وین به دنیا آمد. در سال 1904 دوره‌ی دكتری فیزیك نظری را زیر نظر لودویگ بولتزمان، فیزیكدان بزرگ اطریشی به پایان...

پنجشنبه، 26 آذر 1394

بلورهای دو برابر كننده نور – آزمون اسید

به عقیده سه شیمی‌دان انگلیسی، یك ماده ارزان سهل الوصول را می‌توان به بلورهایی تبدیل كرد كه بسامد نور فرودی را دو برابر می‌كنند. چنین بلورهایی...

پنجشنبه، 26 آذر 1394

آیا مسأله‌ی آشوب یک علم جدی است یا عوام پسند؟

در بهار سال 1369، یكی از متخصصان چینی در زمینه آشوب، مواد لازم برای تجدید نظر در كتابی كه قبلاً در این باره نوشته شده بود گرد آوری می‌كرد. فهرست...

پنجشنبه، 26 آذر 1394