اثر فشار هوا بر آبکشی از چاه

می‌دانیم که بر اثر بارندگی و نفوذ آب به داخل زمین سفره‌های آب زیر زمینی تشکیل می‌شود. در واقع آب باران بر اثر وزن خود به داخل خاک نفوذ می‌کند...

دوشنبه، 8 آبان 1391

جاذب‌های بزرگ کیهانی

چند ده سال است که از پیدایش نظریه‌ی انبساط عالم می‌گذرد. یافته‌های نجومی و به ویژه پدیده‌ی انتقال به سرخ نور ستارگان (که عبارت است از شیفت به...

دوشنبه، 8 آبان 1391

کشاورزی، مبدأ تمدن

ادامه‌ی حیات برای جانداران مختلف روی زمین مستلزم این است که آنها به نحو مقتضی تغذیه کنند، به این معنا که موادی که بدن آنها برای سوخت و ساز و...

دوشنبه، 8 آبان 1391

ستارگان تپنده

در آسمان، یا در واقع در کیهان، ستارگانی وجود دارد که به ستارگان تپنده معروف شده‌اند. علت این نام‌گذاری بر آنها این است که شدت نور مشهود آنها...

دوشنبه، 8 آبان 1391

زبان مادری و زبان علمی

مقوله‌ی زبان مادری و نقش آن در تفکر همواره مورد بحث دانشمندان بوده است. در جامعه‌ای انسانی که به یک زبان مادری تکلم می‌کنند به تدریج برای بیان...

دوشنبه، 8 آبان 1391

شناخت علمی و ترویج علم

بی‌گمان چیزی که باعث تمیز یک جامعه‌ی پیش‌رفته از یک جامعه‌ی عقب افتاده است میزان پیش‌رفت و نفوذ علم در جامعه است. پله‌ی نخست پیش‌رفت علمی، سواد...

دوشنبه، 8 آبان 1391

سلول

دانشمندان تعریف مشخصی از موجود زنده ارائه داده‌اند. اگر موجودی دارای ویژگی‌های تعریفی آنها باشد می‌گوییم آن موجود، زنده است یا حیات دارد. بر...

دوشنبه، 8 آبان 1391

آیا اقتصاد دارای جنسیت است؟

مقاله‌ی ما در موضوع توازن جنسیتی در حرفه‌ی اقتصاد باعث برانگیخته شدن اظهار نظرهای چندی روی عنوان «چرا زنان در اقتصاد کمند؟» گردید (همه در می...

دوشنبه، 8 آبان 1391

تاریخ احتمال در ریاضیات (2)

گیرولامو کاردانو در تاریخ احتمال حکم یک گذار را دارد. البته هر ریاضی‌دان شایسته‌ی ذکری، به مفهومی، نقش یک گذار را دارد؛ هر ریاضی‌دان خوبی خطاهای...

يکشنبه، 7 آبان 1391

تاریخ احتمال در ریاضیات (1)

برخی از انواع ریاضیات به قدمت کلام مکتوب است. احتمالاً هندسه قدمت بیشتری دارد. ما دارای سوابق مکتوبی از فرهنگ‌هایی هستیم که در تاریخ جهان، زود...

يکشنبه، 7 آبان 1391

قمر زمین

ماه نزدیک‌ترین جرم آسمانی به زمین است. میلیاردها سال است که ماه به گرد زمین می‌چرخد. درواقع اگر بخواهیم دقیق صحبت کنیم ماه به گرد زمین نمی‌چرخد...

يکشنبه، 7 آبان 1391

عدسی اپتیکی

چشم وسیله‌ای عجیب است. این کاملاً به جاست که بینایی که مربوط به چشم می‌شود را ارزشمندترین حس از میان حواس شش‌گانه‌ی بشر بدانیم. دیدن و درک پیرامون...

شنبه، 6 آبان 1391

انقلابی به نام فیزیک مدرن

صد و پنجاه سال اخیری که تاریخ تمدن بشری به خود دیده است از خیلی جهات از تمام بقیه‌ی طول تاریخ بشری متمایز است. در این دوره بیش از تمام تاریخ...

شنبه، 6 آبان 1391

شیمی و رهیافت آن

در حال حاضر در جهان بیش از یک میلیون ماده‌ی مختلف وجود دارد. در طول تمدن بشر از دیرباز شناسایی مواد مختلف مورد توجه بشر بوده است. علت این توجه...

شنبه، 6 آبان 1391

زایش انسان

مسأله‌ی حیات و چگونگی پیدایش و گسترشش بر روی زمین از دیر باز مورد توجه کنجکاوان بشر و دانشمندان بوده است. تنوع جانداران و مشابهت‌های فراوان ساختاری...

شنبه، 6 آبان 1391

انرژی، منابع، و صورت‌های آن

از انرژی به صورت‌های گوناگونی یاد می‌شود. مثلاً گفته می‌شود فلان شیرینی انرژی دارد، یا فلان فرد پر انرژی است، یا این که ما باید قادر به استفاده‌ی...

شنبه، 6 آبان 1391

محدوده‌های پیشرفت فن‌آوری الکترونیک

اگر بخواهیم در آن‌چه که ویژگی مشترک صنعت پیشرفته‌ی امروزی است دقیق شویم و به عبارتی سعی کنیم این ویژگی را به روشنی بیابیم و تعریف کنیم باید از...

شنبه، 6 آبان 1391

دوربین انرژی تاریک

اولین وسیله‌ای که تاکنون به طور انحصاری برای کمک به ستاره شناسان در مطالعه‌ی اثرهای انرژی تاریک ساخته شده است اکنون آماده‌ی ثبت در تاریخ کیهان...

شنبه، 6 آبان 1391

پدر برق

امروزه استفاده از الکتریسیته یا برق به صورت‌های مختلف مستقیم یا متناوب، ضعیف یا قوی، تک فاز یا سه فاز، آن‌قدر با زندگی ما عجین شده است که زندگی‌امان...

پنجشنبه، 4 آبان 1391

ارشمیدس چه چیزی را یافت؟

معمولاً هنگامی که دانش آموزان به سروقت یادگیری مبحث سیالات از علم فیزیک می‌رسند و می‌خواهند نیروی ارشمیدسی که آب یا هر مایعی به طرف بالا بر جسمی...

پنجشنبه، 4 آبان 1391