احتمالات و هندسه‌ی مربوط به آن

احتمال گذار هندسی را مدتی پیش، مایكل بری، استاد دانشگاه بریستول انگلستان كشف كرد اخیراً تزوانزیگر، راكر، و چینگاس، با استفاده از روش زیر كانه‌ای...

دوشنبه، 12 مهر 1395

ابررسانای گرم، سالها بعد از آغاز

در اوایل سال 1986 بود كه گئورگ بدنورتس و آلكس مولر، از آزمایشگاه پژوهشی IBM در زوریخ، نخستین مورد ابررسانای گرم را گزارش كردند: كاهش چشمگیر مقاومت...

دوشنبه، 12 مهر 1395

شکل گیری و واگرایی گونه‏های ‏زیستی

یکی از آشناترین واقعیت‏های ‏زیست شناسی، تقسیم موجودات زنده به گونه‏های ‏کاملاً متفاوت است. حتی با نگاهی ساده به پرندگانی که مثلاً در شمال غرب...

سه‌شنبه، 6 مهر 1395

سازش‏های پیچیده چگونه تکامل می‏یابند؟

یکی از نقدهای وارد بر نظریه‏ی تکامل از طریق گزینش طبیعی، غالباً از دشواری تکامل مولکول‏های پروتئینی از طریق سلول‏های واحد به ساختارهای زیستی...

سه‌شنبه، 6 مهر 1395

گزینش طبیعی و شایستگی

یکی از ایده‏های بنیادی نظریه‏ی تکامل در چارچوب گزینش طبیعی از این قرار است که بعضی تفاوت‏های صفات موروثی بر بقا و تولید مثل تأثیر می‏گذارند....

سه‌شنبه، 6 مهر 1395

شواهد نظریه‏ی تکامل: الگوهای زمانی و مکانی

بدون توفیق زمین شناسان اواخر سده‏ی هجدهم و اوایل سده‏ی نوزدهم در اثبات این موضوع که ساختار فعلی کره‏ی زمین حاصل فرایندهای طولانی مدت و پیوسته‏ی...

سه‌شنبه، 6 مهر 1395

شواهد و نظریه‌‏ی تکامل: شباهت‏ها و تفاوت‏های موجودات زنده (1)

نظریه‏ی تکامل علت تنوع حیات را، با تمام تفاوت‏های شناخته شده‏ی بین گونه‏های مختلف جانوران، گیاهان و ریز موجودات تشریح می‏کند، اما شباهت‏های بنیادی...

سه‌شنبه، 6 مهر 1395

شواهد و نظریه‌‏ی تکامل: شباهت‏ها و تفاوت‏های موجودات زنده (2)

شالوده‏ی فیزیکی وراثت در تمام موجودات زنده‏ی عالی (جانوران، گیاهان، قارچ‏ها)، به نحوی بنیادی مشابه است. شناخت ما از سازوکار وراثت، که بسیاری...

سه‌شنبه، 6 مهر 1395

فرآیندهای تکامل طبیعی

برای درک حیات در کره‏ی زمین، باید بدانیم جانوران (از جمله انسان)، گیاهان و ریزموجودات (میکروب‏ها)، چگونه فعالیت می‏کنند، و در نهایت آن‏ها را...

سه‌شنبه، 6 مهر 1395

مثال‏هایی از تغییرات شیمیایی

تغییرات شیمیایی بی‏شماری وجود دارد که در همه‏ی زمان‏ها در اطراف ما رخ می‏دهد، اما ما هرگز متوجه آن ها نمی‏شویم. در اینجا چند نمونه تغییرات شیمیایی...

دوشنبه، 5 مهر 1395

مثال‏هایی از واکنش جانشینی یگانه

در شیمی، سه نوع اساسی از واکنش‏ها وجود دارد، که شامل واکنش‏های افزایشی، واکنش‏های تجزیه و واکنش‏های جانشینی می‏باشد. در میان این واکنش‏ها، ما...

دوشنبه، 5 مهر 1395

لاستیک مصنوعی: تاریخچه، انواع و مصارف

در طول سال‏های بسیار، لاستیک مصنوعی به طور گسترده مورد استفاده قرار می‏گیرد. دوام آن با لاستیک طبیعی قابل مقایسه می‏باشد. از طرف دیگر، از نظر...

دوشنبه، 5 مهر 1395

گازها: منشأ اجرام آسمانی

آیا جست و جو برای مشتری‌های دیگر سرانجام به موفقیت رسیده است؟ در قرن هیجدهم بود كه كانت ولاپلاس برای توضیح پیدایش منظومه شمسی نظریه سحابی را...

دوشنبه، 5 مهر 1395

گارگامل و اثبات آزمایشی نظریه عبدالسلام

در تابستان سال 1973 روزی به دفتر كار پل موسه، پژوهشگر مركز تحقیقات هسته‌ای اروپا در سرن رفته بودم. موسسه كه مسئول پروژه آشكارساز اتاقك حباب گارگامل...

دوشنبه، 5 مهر 1395

کاوش دنیای ابتدایی با اختروشی جدید

گروهی از اختر شناسان با استفاده از آشكار سازهای CCD (وسیله جفت شده به بار) حساسی كه بر تلسكوپ 200 اینچی هیل در مونت پالومار كالیفرنیا نصب شده...

دوشنبه، 5 مهر 1395

قوش‌ها یا بازها چه چیزی می‌خورند؟

عادت‌های غذایی قوش از عوامل مختلفی نظیر گونه‌ی مورد بررسی، سکونت گاه اصلی، در دسترس بودن طعمه و غیره تأثیر می‌پذیرد. این پرندگان شکارچی هر چیزی...

يکشنبه، 4 مهر 1395

کارِ ترانزیستوری به صورت الکترون به الکترون

نصف یك الكترون، ترانزیستور بسیار حساسی را كه محققان انستیتو تكنولوژی ماساچوستس و آی‌بی‌ام ساخته‌اند، قطع یا وصل می‌كند. در این وسیله كه اودی...

يکشنبه، 4 مهر 1395

قنطورسA و روشن‌ترین ابرنواختر

با كشف یك ابر نواختر در كهكشان نسبتاً نزدیك قنطورس A فرصتی پیش آمده است تا بلكه اخترشناسان بتوانند نظریه رایج منشأ درخشندگی فوق العاده این انفجارهای...

يکشنبه، 4 مهر 1395

قوانین توانی و عام بودن

برهم كنش‌های ساده‌ای پیدا می‌شوند كه خواص پیچیده‌ای دارند، مثلاً سیستم‌های دینامیكی‌ای كه سه متغیر مستقل بیشتر ندارند ولی رفتار آشوبناك نشان...

يکشنبه، 4 مهر 1395

قاعده‌ی هشتایی : تعاریف، استثنائات و اهمیت

گازهای نجیب، اوربیتال‌های ظرفیت پر شده دارند که آنها را نسبت به همه‌ی عناصر، پایدارتر ساخته است. طبق اصول شیمی، عناصر همیشه تمایل دارند مثل گازهای...

يکشنبه، 4 مهر 1395