تابش در فضا

در سال هزار و نه‌صد و پنجاه و هشت میلادی، هنگامی که اکسپلورر 1، نخستین ماهواره‌ی امریکایی، به فضا پرتاب شد یک دستگاه شمارشگر گایگر را با خود...

شنبه، 30 شهريور 1392

مشاهده‌گر ماه

در ژانویه‌ی سال 1959 میلادی، شور و هیجان سفر به ماه، با پرتاب لونا-1، کاوشگر روسیه (شوروی سابق)، آغاز شد. این سفینه از فاصله‌ی شش هزار کیلومتری...

شنبه، 30 شهريور 1392

در جست وجوی رؤیای کیهانی

یکی از برترین کیهان شناسان نوین و یکی از خلاق ترین نظریه پردازان در نجوم مدرن بود. مورخ علم، کریستین کول، درکتابش با عنوان کتاب زنان نیوزلند...

يکشنبه، 17 شهريور 1392

لکه های خورشیدی و تأثیرات آنها

علاوه بر لکه ها ساختارهای گوناگون دیگری مانند مشعل ها، شراره ها، و فوران های تاجی ماده نیز از نتایج مستقیم تغییرات موضعی در ساختار پیچیده ی مغناطیسی...

يکشنبه، 17 شهريور 1392

زمین های دور

چندی پیش گروه تحقیقاتی کپلر اعلام کردند که 207اُمین سیاره ای را که تقریباً هم اندازه ی زمین است یافته اند اما پس از آن به سرعت اعلام شد که این...

شنبه، 16 شهريور 1392

رؤیت ماه با چشم غیرمسلح

هزاران سال است که مردم، ماه را دیده اند و افسانه هایی از آن ساخته اند. شاید زمانی شاعران و عاشقان بیشترین وامداران ماه بودند اما حالا بیش از...

شنبه، 16 شهريور 1392

نگاهی به آسمان

قرن ها پیش، هر آن چه انسان از آسمان می دانست با چشمان غیرمسلح خود کسب کرده بود. از پهنه ی راه شیری گرفته تا خوشه های ستاره ای و سحابی ها، همه...

شنبه، 16 شهريور 1392

نقشه، کاغذ، قلم، شوق رصد

«آقا حالا قیمت چنین تلسکوپی چقدر است؟» این پرسشی آشنا برای مدرسان و مروجان نجوم پس از نشان دادن گوشه ای از زیبایی های آسمان شب با تلسکوپ به علاقه...

شنبه، 16 شهريور 1392

اقیانوس های پنهان پلوتون

فضاپیمای افق های نوِ ناسا هنگام عبور از نزدیکی پلوتون در سال 1394/ 2015، عکس هایی ارسال خواهد کرد که به اخترشناسان در تشخیص این که آیا اقیانوسی...

شنبه، 16 شهريور 1392

بازگشت لکه ها به خورشید

از روزگاران قدیم هر زمان سخن از زیبایی چهره ای می شد آن چهره را به خورشید یا ماه شبیه می کردند. اما دریغ آن که نه فقط ماه بر رخسار خود گودال...

شنبه، 16 شهريور 1392

رازگشایی از سن زمین

سیاره ی زمین حدود 4/5 میلیارد سال پیش شکل گرفته است. این تصویری است که امروزه در مورد زمان پیدایش زمین در جامعه ی علمی وجود دارد. اما این سن...

شنبه، 9 شهريور 1392

بیابانی سرد و سرخ

با زحمت خود را بالای تپه ی کوچکی در صحراهای جنوب ایران می رسانم؛ تا دوردست تپه ماهورهای هم شکلِ برهنه و کم ارتفاعی با اشکال عجیب و غریب دیده...

شنبه، 9 شهريور 1392

افت و خیز خلأ، یا آمد و شد عالم

امروزه کیهان شناسان سعی می‌کنند به این پرسش قدیمی فلاسفه پاسخ دهند که ما از کجا آمده‌ایم و به کجا می‌رویم. اکنون حتی بسیاری از مردم عادی نیز...

شنبه، 5 مرداد 1392

آشوب کیهانی

در سال 1968 میلادی، سی دبلیو میسنر، مفهوم آشوب کیهان‌شناسی را مطرح ساخت. طبق این مفهوم، کیهان در لحظه‌ی مهبانگ (یا انفجار اولیه)، و بلافاصله...

يکشنبه، 16 تير 1392

جُبّه‌ی زمین

دیر زمانی است که زمین شناسان در انتظار سفری به مرکز زمین هستند. زمین شناسان، چونان مسافران دلواپسی که موفق به خرید بلیت نشده‌اند تن به خیال پردازی...

سه‌شنبه، 4 تير 1392

تناظر جغرافیای زمین و ماه

ارسطو، فیلسوف یونانی در قرن چهارم قبل از میلاد، بر این عقیده بود که تصاویر ابرهای اطراف زمین بر ماه انعکاس دارد. البته با وجود اطلاعاتی که امروزه...

سه‌شنبه، 4 تير 1392

کیهانی از بی‌نهایت کوچک تا بی‌نهایت بزرگ

هزاران سال است که علما و فیلسوفان بزرگ بشریت درگیر سؤال‌هایی اساسی از این قبیل هستند که جهان چگونه آغاز شده است، یا این که از چه چیزی ساخته شده...

شنبه، 24 فروردين 1392

علم نجوم در تمدن اسلامی

در نجوم، مسلمانان سنت بطلمیوسی را ادامه دادند، و در عین حال از معرفت نجومی ایرانیان و هندیان نیز بهره فراوان بر گرفتند. نخستین منجمان مسلمان،...

شنبه، 10 فروردين 1392

شنبه، 10 فروردين 1392

منشأ سیارات

زمانی در دوران باستان، ستارگان به عنوان سوراخ‌هایی بر گنبد آسمان تصور می‌شدند. در دوره‌ای دیگر کراتی نورانی تصور می‌شدند که همگی بر گرد زمین...

يکشنبه، 29 بهمن 1391