پیش فرض و استلزام

پیش فرض و استلزام دو مقوله‌ای هستند که معمولاً در کاربردشناسی برای تبیین زبان کاربردی بحث می‌شود. کاربردشناسی چگونگی تشخیص این دو مفهوم را بررسی...

شنبه، 28 اسفند 1395

استعاره‌ی مفهومی

نظریه‌ی استعاره‌ی مفهومی، مشهور به نظریه‌ی استعاره‌ی شناختی، به طور سنتی با نام جرج لیکاف و مارک جانسون، به ویژه با اثر اصلی آنها یعنی استعاره‌هایی...

شنبه، 28 اسفند 1395

اصول مشارکت زبانی

مفهوم «اصل مشارکت زبانی» (CP) بر پایه‌ی اثر هربرت گرایس (1975) درباره‌ی ارتباطات روزمره بنا شده و عبارت است از اینکه چگونه هنگام برقراری ارتباط...

شنبه، 28 اسفند 1395

استعاره

استعاره در بلاغت و دیگر رویکردهای سنتی به زبان مجازی به عنوان یکی از صنایع بیانی، یا مجاز، تعریف می‌شود و اغلب به عنوان نوعی آرایه‌ی زبانی محسوب...

شنبه، 28 اسفند 1395

استعاره‌ی دستوری

این اصطلاح را هلیدی (1994) برای اشاره به ساختارهای دستوری‌ای وضع کرد که برای انجام وظایف به کار می‌روند که از نظر دستوری معمول نیست. استعاره‌های...

شنبه، 28 اسفند 1395

ارائه‌ی گفتمان

ارائه‌ی گفتمان اصطلاحِ کاربردیِ فراگیری است و به نظر می‌رسد که به گونه‌گونی پدیده‌های فرهنگی - اجتماعی و زبانی اشاره می‌کند. از نظر برخی، این...

شنبه، 28 اسفند 1395

ارائه‌‌ی نوشتار

ارائه‌ی نوشتار - که در آن گفتمان مقدم یا اصلی، بخشی از گفتمان نوشتاری است - عملاً شبیه ارائه‌ها گفتار است. مع‌الوصف از نظر ادعاهای اعتبار استوارتر...

شنبه، 28 اسفند 1395

ارائه‌ی اندیشه

مقیاس ارائه‌ی اندیشه، مقوله‌های مشابهی با ارائه‌ی گفتار و نوشتار دارد، اما کارکردهای شیوه‌های موازی ارائه‌ی اندیشه اساساً متفاوتند. این امر به...

شنبه، 28 اسفند 1395

ارائه‌ی گفتار

همان‌گونه که در جدول «مقیاس‌های ارائه‌ی گفتار» می‌توان دید، ارائه‌ی گفتار دیگران، بسته به پیوند میان گفتمان مؤخر و مقدم، می‌تواند شکل‌های مختلفی...

شنبه، 28 اسفند 1395

ادب

ادب، یکی از حوزه‌های اصلی پژوهش است که کاربردشناسان زبان برای مدت زمانی با آن سروکار داشته‌اند. در این حوزه انبوهی از آثار منتشر شده (برای نمونه...

شنبه، 28 اسفند 1395

اختیاری (قراردادی) بودن

این ویژگیِ زبان شفاهی بشر است که نشانه‌ی زبانی به عنوان یک قانون، اختیاری (یا قراردادی) است به این مفهوم که هیچ پیوند ذاتی میان دالّ و مدلولش...

شنبه، 28 اسفند 1395

سبک‌شناسی فیلم

کاربرد سنتی ابزارهای متنی تحلیل، برای بررسی فیلم و تصاویر متحرک در دیدگاهی نو درون سبک‌شناسی منتج به رویکردی جدید در سبک‌شناسی شد که با نام سبک‌شناسی...

شنبه، 28 اسفند 1395

تخت مرمر

تخت مرمر، يا تخت سليماني، واقع در ايوان بزرگ کاخ گلستان، تا زمان پادشاهي فتحعلي شاه در مراسم سلام و تشريفات از تخت طاووس جواهر نشان استفاده مي‌شد...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تخت طاووس

تخت طاووس، (تخت خورشيد)، واقع در تالار موزه‌ي کاخ گلستان. اين تخت در بين سالهاي 1214-1215 ق به دستور فتحعلي شاه و زير نظر محمدحسين خان نظام‌الدوله...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تخت فولاد

تخت فولاد، گورستان بزرگ و قديمي اصفهان واقع در ساحل جنوبي زاينده رود. اين گورستان به اعتبار نوشته‌هاي تاريخي تا پايان دوران صفويه به احترام قبر...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تحليل

تحليل، در لغت به معناي تجزيه کردن به اجزاء و از هم گشادن چيزي است. در اصطلاح دانش منطق، تحليل، در برابر تقسيم قرار دارد و همانند تقسيم يکي از...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تحقيق ماللهند

تحقيق ماللهند من مقولة مقبولة في العقل او مرذولة، کتابي به زبان عربي تأليف ابوريحان محمد بن احمد خوارزمي (362-440 ق) متضمن پژوهشهاي ژرف تاريخي،...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تحرير العقلاء

تحرير العقلاء، کتابي به فارسي از شيخ هادي نجم‌آبادي (1250-1320 ق). نويسنده‌ي کتاب، که يکي از مجتهدان نامدار تهران در ساليان پيش از مشروطيت بود،...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجلي اردکاني

تجلي [= تجلي اردکاني = تجلي شيرازي]، ميرزا علي رضا فرزند کمال‌الدين حسين اردکاني شيرازي متخلص و مشهور به تجلي (م شيراز 1085 ق) از حکما و مشاهير...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجدد امثال

تَجَدُّد اَمثال، یعنی نو شدن مثل‌ها و مانندها. بدین معنی که چیزی از میان برود و همانند آن در وجود آید. در اصطلاح کلام، عرفان و فلسفه، مراد از...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395