تحلیل فلسفی معرفت

فیلسوفان مغرب زمین معمولاً معرفت (البته معرفت گزاره‌ای) را چنین تحلیل کرده‌اند: «باور صادق موجّه». این تعریف سابقه‌ای دیرین دارد و تا اعصار بسیار...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

تحلیل یا تعریف معرفت از منظر اندیشمندان مسلمان

واژه‌ی «معرفت» معادل آن در انگلیسی، یعنی واژه‌ی «knowledge»، كاربردهای متنوعی دارد. به تعبیر فنی، know و مشتقات آن در انگلیسی به نحو مشترك لفظی...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

معنای واژه‌ی معرفت و مترادف‌های آن در زبان‌های دیگر

در فارسی، واژه‌های معرفت و علم به معنای آگاهی، شناخت و ادراك است. بلكه می‌توان گفت:‌ در عربی نیز واژه‌های علم و معرفت مترادف بوده، معنای واحدی...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

پیشینه‌ی معرفت شناسی

بررسی تاریخچه‌ی معرفت شناسی مجال گسترده‌ای می‌طلبد. حتی ارائه‌ی تصویری اجمالی از پیشینه‌ی معرفت شناسی، تاریخچه مسایل و نظریه‌های مطرح شده در...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

روش تحقیق در معرفت شناسی

معرفت شناسی دانشی عقلی است. دانش عقلی دانشی است كه گزاره‌های آن پیشین است و روش تحقیق در این گونه دانش‌ها، یعنی در دانش‌های عقلی، استفاده از...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

معرفت شناسی و دانش‌های همگن

معرفت شناسی با دانش‌های بسیاری شباهت دارد. این شباهت گسترده و وسیع است و ابعاد گوناگونی را دربرمی‌گیرد كه مهم‌ترین آنها عبارتند از: شباهت از...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

معرفت شناسی مطلق و معرفت شناسی مقید

منظور از معرفت شناسی مطلق آن دسته از نظریه های معرفت شناختی است كه به حوزه خاصی اختصاص ندارد و همه‌ی حوزه‌های معرفت را در برمی‌گیرد. اما منظور...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

جایگاه معرفت شناسی معاصر در فلسفه تحلیل و فلسفه اروپایی

بحث از رویكردهای معرفت شناسانه، لازم است جایگاه معرفت شناسی معاصر را در فلسفه‌ی مغرب زمین بررسی كنیم و ببینیم كه این معرفت شناسی با نگرش‌های...

پنجشنبه، 7 مرداد 1395

گروه

گروه اجتماعی را می‎توان جمعی از افراد تعریف کرد که در آن روابط خاصی بین افراد تشکیل دهنده‌ی گروه وجود دارد و هر فرد نسبت به گروه و نمادهای آن...

چهارشنبه، 6 مرداد 1395

کنش و عاملیت

کنش یک شخص عملی است که بتوان آن را عملی از روی نیت و قصد به شمار آورد (نک. 1977 ,Davidson). کنش‎ها نتایج عملی مقاصد و عقاید هستند؛ «کنش» و «عقلانیت»...

چهارشنبه، 6 مرداد 1395

کنش متقابل/ تعامل

در زبان متداول روزمره، کنش متقابل به معنای اعمال، کنش‌ها، فعالیت‌ها و حرکات مرتبط دو یا چند فرد، یا حیوانات یا اشیایی مثل ماشین‎ها است.

چهارشنبه، 6 مرداد 1395

کنش جمعی

در مباحث مربوط به این اصطلاح، مسئله‎ی اصلی این بوده است که تحت چه شرایطی افراد پراکنده و مجزا دست به کنش هماهنگ می‎زنند تا وضع خود را تقویت یا...

چهارشنبه، 6 مرداد 1395

کثرت‌گرایی

این واژه بیانگر سه مجموعه‎ی کاملاً متفاوت از اندیشه‎ها در علوم اجتماعی است. یکی از آن‎ها را می‎توانیم به اختصار معرفی کنیم: کثرت‌گرایی در معنای...

چهارشنبه، 6 مرداد 1395

کاست

این اصطلاح به معنای گروه وراثتی و درون همسری مرتبط با یک شغل سنتی است که بر اساس خلوص آیینی رتبه بندی می‎شود. کاست‌ها، به رغم تغییر و تحولات...

چهارشنبه، 6 مرداد 1395

کاریزما

این اصطلاح، که امروزه اکثراً برای توصیف صفات قهرمانی یا خارق‎العاده‌ی یک شخص به کار می‎رود، تاریخ عجیب و پیچیده‌ای دارد. از نخستین کاربردهای...

چهارشنبه، 6 مرداد 1395

پارسونز و جامعه شناسی ارزش‌ها

جامعه شناسی پارسونز را جامعه شناسی ارزش‌ها دانستن، همان قدر مایه‌ی توهم است كه یكی دانستن آن با كاركردگرایی. اغلب گفته می‌شود كه جامعه شناسی...

سه‌شنبه، 5 مرداد 1395

كاركردگرایی در نظر پارسونز

مفسران یا منتقدان پارسونز وقتی كه می‌خواهند موقعیت جامعه شناسی‌اش را در چارچوب جامعه شناسی امریكایی تعیین كنند، معمولاً آن را به دو مكتب فكری...

سه‌شنبه، 5 مرداد 1395

تنوع مطالعات تجربی در جامعه شناسی تالكوت پارسونز

اهمیت مطالعات تجربی در جامعه شناسی پارسونز فهمیده نخواهد شد مگر آن‌كه نگاه جامع و فراگیر به همه‌ی موضوعاتی داشته باشیم كه پارسونز آن‌ها را به...

سه‌شنبه، 5 مرداد 1395

مروری بر مقاله‌ها و نظریه‌های تالكوت پارسونز

مطالعات كاربردی جایگاه مهمی در تحقیقات نظری پارسونز دارند. كمتر نظریه پردازی می‌شناسیم كه به شیوه‌ی پارسونز برای پیراستن آثارش كار و تلاش كرده...

سه‌شنبه، 5 مرداد 1395

نظام سیاسی از منظر تالكوت پارسونز

پارسونز بر این باور بود كه منطق نظریه‌ی كنش، او را مجاز بلكه مجبور می‌كند كه همان مدل تحلیلی را كه برای نظام عموی كنش به كار برده است در مورد...

دوشنبه، 4 مرداد 1395