پویایی و ایستایی رژیم‌های سیاسی

در عهد باستان، به علت نبود ارتباطات سریع و امکان اطلاع رسانی، تمدن‌ها و رژیم‌های پراکنده در جهان آباد، فارغ از تأثیر رویدادهای جامعوی، اقتصادی...

جمعه، 23 بهمن 1394

نرم‌افزارهای سیاست

واژه «تئوری» از اصطلاح لاتین «تئوریا» (Theoria) اقتباس شده که آن هم از ریشه‌ی یونانی "Theôreme" به معنای مشاهده، مداقه و دیده وری هوشمندانه است....

جمعه، 23 بهمن 1394

کارگذاران(1) سیاست با دولت

نوع نخست شیوهای کشورداری، یا «تدبیر شهر»، شاهان، سلاطین یا فرعون‌گونه‌های خودکامه، خودسرا و خودرأی است که امروزه پژوهشگران غربی اصطلاحاً آن را...

جمعه، 23 بهمن 1394

انواع رژیم‌های سیاسی

توده‌های مردم خو گرفته‌اند که با کمترین واژه و ساده‌ترین ساختار کلامی منویات خود را بیان کنند. از آن جایی که درون‌مایه ذهنی توده‌ها اغلب درباره‌ی...

جمعه، 23 بهمن 1394

عوامل مؤثر بر دگرگونی سیاسی

زندگی سیاسی در جریانِ مداومِ رویدادهایی متجلی می‌شود که به طور نابرابری افراد را در بر می‌گیرند. این رویدادها از اهمیّت تاریخی (زمانی) یا جغرافیایی...

جمعه، 23 بهمن 1394

سیاست‌ورزان چگونه افرادی‌اند؟

پیشگامان اندیشه‌ی مردم سالاری، از چهار قرن پیش، ملت را محمل و محور قدرت پنداشته، تقریر و تبلیغ کرده‌اند. در پی چنین پندارگرایی، یکی از رؤسای...

جمعه، 23 بهمن 1394

کالبدشناسی سیاست

کنش سیاسی پیوسته در میان گروه سازمان یافته انسانی انجام می‌گیرد. برای کالبدشکافی آن لازم است که نخست مفهوم سازمان و ساختار را که امروزه کاربرد...

جمعه، 23 بهمن 1394

نخستین پندارگران سیاست

آثار جامعه شناسیک این دو ابرفرزانه جهان، بانی و پیشگام پندارشناسی (ایده ئولوژى)، به تمامی در راستای سیاست چرخیده‌اند و خاستگاه فکری، شرایط زمانی...

جمعه، 23 بهمن 1394

نام و نگرش جامعه‌شناسی سیاسی

علم سیاست نه تنها از نظر تاریخ، موضوع و روش، بلکه حتی از دیدگاه نام‌گذاری نیز مورد شک و تردید است. از همان آغاز کار این مسأله مطرح شد که یا علم...

جمعه، 23 بهمن 1394

تصحیف واژه‌ی باختن

باختن (و بازیدن) علاوه بر معانی متداول امروز چون زیان کردن در قمار و شکست خوردن در بازی و چیزی از دست دادن، یعنی معانی مقابل بردن، در تظم و نثر...

جمعه، 23 بهمن 1394

گنگ دژ

بی‌شک یکی از دشواری‌های تصحیح متن شاهنامه باز شناختن ابیات دخیل و قصه‌های الحاقی و یا «تصرفات طولی» است. آقای نعمت میرزا زاده در نخستین شماره...

جمعه، 23 بهمن 1394

در پیرامون منابع فردوسی

مقاله آقای جلال متینی را «درباره مسأله منابع فردوسی» (ایران شناسی 1377/ 2؛ ص 401-430) خواندم و بسیار بهره مند شدم. فقط در دو مورد بنده نظری دیگر...

جمعه، 23 بهمن 1394

تاریخ روز پایان نظم شاهنامه

در پایان بیشتر دستنویسهای کامل شاهنامه، روز پایان نظم پادشاهی یزدگرد سوم، روز ارد از اسفندارمذ یاد شده است. از آن جایی که این تاریخ روز در اکثر...

جمعه، 23 بهمن 1394

اشتقاق سازی عامیانه در شاهنامه

اکنون دیری‌ست که با آغاز عهد جدید، اشتقاق سازی عامیانه که ما در این گفتار از آن به برایش‌سازی یاد می‌کنیم – یعنی معنی و وجه تسمیه‌ی واژه‌ها را...

جمعه، 23 بهمن 1394

جهان شناسی «شاهنامه»

در میان آثار منظوم ادب فارسی، شاهنامه جزو نمونه‌های معدودی است که پیش از آن که به ستایش پیامبر اسلام بپردازد، بتفصیل از مراتب آفرینش یا موضوع...

جمعه، 23 بهمن 1394

دیدن خواب آب به چه معناست؟

دیدن خوابهایی راجع به آب، امری است کاملاً عادی. چیزی که این گونه خوابها را از یکدیگر متمایز می‌سازد، سمبل یا نمادی است که با وقایع موجود در خواب...

پنجشنبه، 22 بهمن 1394

متون اباضیان

تحقیقات اباضی شناسی گرچه از اوائل قرن بیستم، در میان اسلام شناسان غربی در جریان بوده، اما تاکنون این تحقیقات گسترش لازم را به دست نیاورده است....

پنجشنبه، 22 بهمن 1394

کتاب المعیار والموازنة از کیست؟

از شمار بسیار محدود کتابهای معتزلی، تنها چند متن از دوره پیش از قاضی عبدالجبار همدانی هم اینک در اختیار ما قرار دارد. البته در اینجا متون عمرو...

پنجشنبه، 22 بهمن 1394

دفاعنامه ای متأخر از معتزله در برابر اشعریان

در میان کتابهای کلامی زیدیان معتزلی یمن در دوره های نسبتا متأخرتر هجمه بر علیه اندیشه های کلامی اشعریان بروز و ظهور بیشتری دارد. این امر از دوره...

پنجشنبه، 22 بهمن 1394

دشواره کتاب الشجرة المبارکة منسوب به فخر رازی

کتاب الشجرة المبارکة در سال ۱۴۰۹ق به کوشش آقای سید مهدی رجایی، محقق پرکار و وسیله کتابخانه آیة الله مرعشی در قم و اشراف دانشمند محترم جناب آقای...

پنجشنبه، 22 بهمن 1394