یادی از دانشمندی رنج‌دیده و ناکام

و آن روز که حسنک را بردار کردند، استادم بونصر روزه بنگشاد و سخت غمناک و اندیشه‌مند بود چنان که به هیچ وقت او را چنان ندیده بودم، و می‌گفت: چه...

شنبه، 1 اسفند 1394

یک روایت در پنج اثر

پس از آن که شیرویه با یاری گروهی از ایرانیان بر پدر می‌شورد و او را به زندان می‌افکند، خسروپرویز از زندان در ضمن پاسخ به اتهامات پسر، درباره‌ی...

شنبه، 1 اسفند 1394

معنای تازه‌ای از «آواز» در شاهنامه

معنی اصلی آواز در فارسی و پهلوی « صوت و صدا »ست و در فارسی از این معنی اصلی چند معنی دیگر نیز برآمده است، همچون « نعره، آواز خوش و نغمه، نام،...

شنبه، 1 اسفند 1394

نگاهی تازه به زندگینامه‌ی فردوسی

درباره‌ی نام و نسب شاعر، جز کینه‌ی او ابوالقاسم و تخلص او فردوسی، نمی‌توان به قطعیت نظر داد. نام او را در مآخذ گوناگون و نیز در مقدمه‌ی برخی...

شنبه، 1 اسفند 1394

نگاهی به هزار بیت دقیقی و سنجشی با سخن فردوسی (3)

در زیر به برخی از نکات دستوری در شعر دقیقی اشاره می‌گردد. ولی خواست ما در این جا تنها اشاره به مواردی‌ست که از جهتی و به ویژه در هم‌خوانی یا...

جمعه، 30 بهمن 1394

نگاهی به هزار بیت دقیقی و سنجشی با سخن فردوسی (1)

فردوسی در دیباچه‌ی شاهنامه می‌گوید: پس از تألیف شاهنامه‌ی ابومنصوری، این کتاب شهرت به سزایی یافت و دفترخوان‌ها داستان‌های آن را در مجالس می‌خواندند،...

جمعه، 30 بهمن 1394

نگاهی به هزار بیت دقیقی و سنجشی با سخن فردوسی (2)

یک- در سخن دقیقی به شماری از واژه‌‌های ساده و مرکب برمی‌خوریم که فردوسی آن‌ها را یا اصلاً به کار نبرده و یا با کمی تغییر یا ترکیب دیگری و یا...

جمعه، 30 بهمن 1394

یكی دخمه كردش ز سمّ ستور

در پایان داستان «رستم و سهراب» پس از مرگ سهراب، هنگامی كه رستم برای به خاك سپردن فرزندش قصد ساختن دخمه می‌كند، این سخنان را از او می‌شنویم:

جمعه، 30 بهمن 1394

مقدمه‌ای بر ادبیات پارتی و ساسانی

الف- نزدیك پنجاه سال پیش ایران‌شناس فقید ولادیمیر مینورسكی در مقاله‌ای كه معروف همگان است، نشان داد كه داستان عشقی ویس و رامین یك داستان پارتی...

جمعه، 30 بهمن 1394

چگونه امپراتوری سقوط می‌کند؟

که حدود دویست سال است که ما در جسارت اقتدار سیاسی و اداری ایران قدیم در جهان، به سر می‌بریم قدرت سیاسی ایران در تاریخ بلند خود از زمان هخامنشیان...

جمعه، 30 بهمن 1394

هنر و وهم خرگوش یا اردک؟!

مدت‌ها طول کشید (حدود 14 سال) تا پس از ترجمه‌ی فارسی کتاب The Story of Art، کتاب Art and Illusion گمبریچ نیز به فارسی برگردانده شود تا دست این...

جمعه، 30 بهمن 1394

راه‌هایی به فلسفه‌ی پزشکی

کتاب رازوارگی سلامت، مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و مقالاتی است که گادامر در طی سالیان مختلف به زبان آورده است و اینک در مجموعه‌ای واحد، گرد آمده...

جمعه، 30 بهمن 1394

تحلیل مارکسیستی انقلاب‌اسلامی

«دولت و انقلاب در ایران: 1962 تا 1982» عنوان کتابی است که دکتر حسین بشیریه از اساتید ایرانی در رشته‌ی علوم‌سیاسی در سال‌های اولیه‌ی پس از وقوع...

جمعه، 30 بهمن 1394

سوژه‌ی ایرانی و تاریخ اروپا

انتشار کتاب «تاریخ اندیشه‌ی سیاسی جدید در اروپا» اثر جواد طباطبایی، بازتابی خاصی در محافل فکری ایران پیدا کرده است. این کتاب همچون دیگر آثار...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

برگسون جدید

تفسیرها، همواره نسبت به متن ناتمام‌اند و در عین حال چیزی اضافه دارند. ذات تفسیر، با هر روش و هر میزان از دقت، چیزی نیست جز تقلیل، تحریف و توسیع...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

تقصیرِ «روح‌آلمانی»

فیلسوف اگر پس از فاجعه زنده بماند می‌تواند جبران مافات کند، به شرط آنکه فاجعه، چیزی باقی گذاشته باشد. آیا این حکم درباره‌ی شاعران و نویسندگان...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

زمان؛ زروان

زروانیسم از قدیمی‌ترین آیین‌های باستانی است که به سبب همین قدیمی بودن، سخن در مورد چیستی آن فراوان است. صاحب‌نظران نیز در مورد آن نظریات مختلفی...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

مرگ پایان راه نیست

نصرت رحمانی و سهراب سپهری که از اسلاف وزن نو نیمایی هستند به لحاظ فرم شباهت‌های فراوانی دارند؛ اما هر چند در ابتدا در محتوا و مضمون نیز شبهات‌هایی...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

تاریکی یا کورسوی امید؟

مالارمه از پیشگامان جنبشی نمادگرایی دهه‌ی هشتاد سده‌ی نوزدهم فرانسه است. شعر مالارمه تاریک قلمداد می‌شود اما او درپاسخ به این اتهام می‌گوید «معاصران...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

در جست‌وجوی امید از دست رفته

آیا رمان می‌توان مردم را امیدوار یا ناامید کند؟ در تاریخ هنرما از سویی با رمان‌‌هایی مواجهیم که هر چند تیرگی‌‌های جامعه را برشمرده‌اند اما نوید...

چهارشنبه، 28 بهمن 1394